Кіріспе

Көпүрлі жауынгерлік ұшақтар

Strike Fighter деп аталатын видео ойыны

Қазіргі әскери терминологияда, шабуыл ұшағы – шабуылдау және әуеде басымдыққа ие болу мүмкіндіктеріне ие, көпүрлі жауынгерлік ұшақ. Бұл санаттағы ұшақтар, жауынгерлік бомбалаушылардан ерекшеленеді. Олар интердиктор ұшақтары тұжырымдамасына жақын, бірақ көпүрлі жауынгерлік ұшақ ретінде әуедегі жауынгерлік қабілеттеріне басымдық береді. Қазіргі американдық шабуыл ұшақтарының мысалдары: McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle, Boeing F/A-18E/F Super Hornet және Lockheed Martin F-35 Lightning II.

Тарих

1940 жылдардан бастап "соққы ұшағы" термині кейде әскери-теңіз күштерінде әуеден жерге соққы беруге қабілетті ұшақтарды атау үшін қолданылды, мысалы, Вестленд Вайверн, Блэкберн Файрбранд және Блэкберн Файркрест. "Жынық салмақты тактикалық соққылаушы ұшақ (ЖТСҰ)" термині 1953 жылғы желтоқсан айындағы НАТО NBMR 1 спецификациясына сай келетін ұшақты сипаттау үшін пайдаланылды. Бәйгеге ұсынылған жобалардың арасында Aerfer Sagittario 2, Breguet Br.1001 Taon, Dassault Étendard VI, Fiat G.91 және Sud Est Baroudeur болды. Бұл термин 1970 жылдардың соңында АҚШ Әскери-теңіз күштерінде кеңінен қолданысқа енді, жаңа McDonnell Douglas F/A 18 Hornet-тің ресми атауы болды. 1983 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері барлық қолданыстағы Истребитель-штурмовик эскадрильяларын Соққылаушы-истребитель эскадрильялары деп қайта атады, бұл әуеден жерге соққы беру миссиясын күшейту мақсатында жасалды (өйткені "Истребитель-штурмовик" атауы таза әуедегі күрес миссияларын орындайтын "Истребитель" атауымен шатастырылатын). Бұл атау тез арада теңізге қатыспайтын елдерге тарады. F-15E Strike Eagle қызметке түскен кезде, бастапқыда ол "қос мақсатты истребитель" деп аталды, бірақ ол тез арада "соққы ұшағы" деп танылды.

Бірлескен шабуыл жасақшысы

1995 жылы АҚШ әскерилерінің Joint Advanced Strike Technology бағдарламасы Joint Strike Fighter бағдарламасы деп өзгертілді. Бұл жобаның нәтижесінде бесінші буынды, көп мақсатты F-35 Lightning II истребительдер оттық шабуыл, барлау және әуе қорғанысы міндеттерін орындау үшін, жасырын қасиеттерімен жасалды.