Кіріспе
Ағылшын радио хабарларын оқыған, журналист, романист және әңгімелер авторы Алгернон Генри Блэквуд, CBE (14 наурыз 1869 – 10 желтоқсан 1951) – жанр тарихындағы ең көбін жазған қорқынышты әңгімелердің авторының бірі. Әдеби сыншы С. Т. Джоши: «Оның туындылары Дунсанидікінен басқа қандай да бір қорқынышты жазушының туындыларынан гөрі тұрақты түрде сапалы» десе, ал оның «Incredible Adventures» (1914) атты әңгімелер жинағы «осы немесе кез келген ғасырдың ең керемет қорқынышты әңгімелер жинағы болуы мүмкін» деп мәлімдеген.
Algernon Henry Blackwood, CBE (14 March 1869 – 10 December 1951) was an English broadcasting narrator, journalist, novelist and short story writer, and among the most prolific ghost story writers in the history of the genre. The literary critic S. T. Joshi stated, "His work is more consistently meritorious than any weird writer's except Dunsany's" and that his short story collection Incredible Adventures (1914) "may be the premier weird collection of this or any other century".
Өмір және жұмыс
Блэквуд Шутерс-Хиллде (қазіргі Лондонның оңтүстік-шығысында, бұрын Солтүстік-батыс Кенттің бір бөлігі) дүниеге келді. 1871 және 1880 жылдар аралығында ол Крейфордтағы Крейфорд үйінде тұрды және Веллингтон колледжінде білім алды. Оның әкесі, Сэр Стивенсон Артур Блэквуд, почта басқармасының қызметкері болды; анасы, Харриет Доббс, Манчестердің 6-шы герцогының жесірі еді. Питер Пензольдттың айтуынша, оның әкесі "игі ниеттен мүлдем айырылмағанмен, діни көзқарастары тым тар болған". Алджернон ата-анасының үйінде қалған индуист данасының еңбектерін оқығаннан кейін буддизм мен басқа да шығыс философияларына қызығушылық таныта бастады. Блэквудтың мансабы алуан түрлі болды: ол Канадада сүт шаруашылығымен айналысты, алты ай бойы қонақүй иесі болды, Нью-Йоркте газет тілшісі, бармен, модель, The New York Times газетінің журналисі, жеке хатшы, кәсіпкер және скрипка оқытушысы болып жұмыс істеді. Канадада болған кезінде ол 1891 жылдың ақпанында Торонто Теософиялық қоғамының негісқалаушы мүшелерінің бірі болды. Өмірінің басым бөлігінде ол мерзімді басылымдарға эссе жазумен айналысты. Отыздан ассан соң Англияға оралып, табиғаттан тыс құбылыстар туралы әңгімелер жаза бастады. Ол табысқа жетті, кем дегенде он түпнұсқа әңгімелер жинағын жазды және кейін оларды радио мен теледидарда оқыды. Ол сонымен қатар 14 роман, бірнеше балалар кітабы және көптеген пьеса жазды, олардың көпшілігі қойылды, бірақ жарияланбады. Ол табиғатты және сыртқы ортаны жақсы көретін, оның көптеген әңгімелері осыны көрсетеді. Табиғаттан тыс құбылыстарға деген қызығушылығын қанағаттандыру үшін ол "Үркіт клубына" қосылды. Ол ешқашан үйленбеді; достарының айтуынша, ол жалғызбасты болған, бірақ әдемі әңгімешіл де еді. Джек Салливан былай деді: "Блэквудтың өмірі оның шығармаларымен, басқа арбалы әңгімелер жазушыларына қарағанда, әлдеқайда үйлесімді. Ол да, жалғыздыққа бой алдырған, бірақ оптимистік көзқараста болған кейіпкерлері сияқты, мистик пен табиғатты жақсы білетін адамның үйлесімі болды; ол оккультизмге, соның ішінде розенкрейцерлік немесе буддизмге терең бойлаған кезде, шаңғымен сырғанатын немесе тауға шығар еді". Оның замандасы Артур Махен де солай болды. Оның "Адамдық акорды" романына каббалалық тақырыптар ықпал еткен. Оның ең танымал екі әңгімесі, әдетте, "Салаңдар" және "Вендиго" болып саналады. Ол газеттерге шұғыл түрде әңгімелер жазуға жиі мәжбүр болды, нәтижесінде ол қанша әңгіме жазғанын нақты білмейді және жалпы саны белгісіз. Блэквуд көптеген қорқынышты әңгімелер жазғанмен, оның ең типік туындылары қорқытуға емес, қорқыныш сезімін тудыруға бағытталған. Жақсы мысалдар - "Кентавр" романы, онда саяхатшы мифтік жаратылыстардың үйірін көреді; және "Юлиус Леваллон" мен оның жалғасы "Жарқын елші", олар рухтың жаңа өмірі мен адам санасының мистикалық эволюция мүмкіндігі туралы айтады. Питер Пензольдтпен хат алысқанда Блэквуд былай деп жазды: Менің негізгі қызығушылығым, менің ойымша, біздің бәрімізде жасырын жатқан басқа күштердің белгілері мен дәлелдері; басқаша айтқанда, адам қабілетінің кеңейуі. Сондықтан менің көптеген әңгімелерім сананы кеңейтумен айналысады; сананың қалыпты ауқымынан тыс мүмкіндіктерді болжау және қиялға айналдыру. Сонымен қатар, біздің ғаламда болып жатқанның бәрі табиғи; Заңға бағынған; бірақ біздің соншалықты шектеулі қалыпты санамыздың кеңейуі жаңа, ерекше күштерді аша алады және т.б., ал "табиғаттан тыс" сөзі көркем әдебиетте осыларды бейнелеу үшін ең қолайлы сөз болып көрінеді. Менің ойымша, біздің санамыз өзгеріп, өсе алады, және осы өзгерістер арқылы біз жаңа ғалам туралы хабардар бола аламыз. Санадағы "өзгеріс", оның түрінде, дегенім, біздің қазіргі білетін нәрсеміздің жай ғана кеңейтілуі емес.
My fundamental interest, I suppose, is signs and proofs of other powers that lie hidden in us all; the extension, in other words, of human faculty. So many of my stories, therefore, deal with extension of consciousness; speculative and imaginative treatment of possibilities outside our normal range of consciousness Also, all that happens in our universe is natural; under Law; but an extension of our so limited normal consciousness can reveal new, extra ordinary powers etc., and the word "supernatural" seems the best word for treating these in fiction. I believe it possible for our consciousness to change and grow, and that with this change we may become aware of a new universe. A "change" in consciousness, in its type, I mean, is something more than a mere extension of what we already possess and know.
Өмірбаян
Блэквуд өзінің жас шағы туралы "Отыздан бұрынғы оқиғалар" (1923) деген автобиография жазды, сондай-ақ Майк Эшлидің "Жұлдызды адам" атты биогафиясы да бар.
Өлім
Блэквуд бірнеше инсульттан кейін қайтыс болды. Ресми түрде, 1951 жылғы 10 желтоқсанда оның өлімі ми тромбозынан болды, ал артериосклероз себепші фактор ретінде қарастырылды. Ол Голдерс Грин крематорийінде өртеліп, күлі шашылды. Бірнеше аптадан соң оның жүрегі туысқан немересі күлін Швейцария Альпындағы Сааненмёсер өткеліне алып барып, қырық жылдан астам уақыт бойы сүйген тауларға септі.
Эсселер
Белгісіздің тартымдылығы: Ғажап туралы эсселер (2022); Майк Эшли өңдеп, кіріспе жазған. Дублин: Суан Ривер Пресс. 400 данамен шектелген, нөмірленбеген. (Ішіне екі фотосуретті пошта карточкасы және Блэквудтың қолтаңбасының көшірмесі салынған).
Мұра
Х. П. Лавкрафт «Әдебиеттегі табиғаттан тыс қорқыныш» атты еңбегінде Блэквудты «Қазіргі шеберлердің» бірі деп атады. Блэквудтың шығармаларына әсер еткен авторлар қатарында Уильям Хоуп Ходжсон, Джордж Аллан Англия, Х. Расселл Уэйкфилд, «Л. Адамс Бек» (Елизавета Луиза Морсби), Марджери Лоуренс, Эванджелин Уолтон, Рамси Кэмпбелл және Грэм Джойс бар. Дж. Р. Р. Толкин «Жалпы санат иелерінің номенклатурасы туралы ескертулер» атты эссесінің алғашқы нұсқасында «жалағастың жарылысы» деген тіркезді Алгернон Блэквудтың аты аталмаған бір әңгімесінен алғанын мәлімдеді. Доктор Холли Ордвей «Толкиннің қазіргі заманғы оқуы: Орта ғасырдан кейінгі орта ғасыр» атты кітабында Блэквудтың аталмаған осы еңбегі «Пол ағаның тәрбиесі» атты роман екенін айтады. Фрэнк Белкнап Лонгтың 1928 жылғы «Ғарыш жегіштер» әңгімесі Блэквудтың туындыларына сілтеме жасайды. Кларк Эштон Смиттің 1933 жылғы «Genius Loci» әңгімесі Блэквудтың «The Transfer» әңгімесінен шабыттанды. Кейтлин Р. Кирнанның 2001 жылғы «Threshold» романының сюжеті Блэквудтың шығармаларының ықпалында жазылған. Кирнан Блэквудты өзінің жазу өнеріне зор әсер еткен автор деп санайды. Генри Миллер «Менің өмірімдегі кітаптар» кітабында Блэквудтың «Жарқын хабаршысын» «психоанализ туралы ең керемет роман, ол осы тақырыпты едәуір кішірейтеді» деп таңдады. Алгернон Блэквуд Рик Янсидің «Вендигоның қарғысы» романында кейіпкер ретінде бейнеленеді. PS4 платформасындағы «Таң атқанша» ойынының негізгі оқиға орыны Blackwood Pines деп аталады, себебі басты қарсыласы – Вендиго.
Санаулы зерттеулер
Блэквудтың шығармашылығына арналған алғашқы эссе – Грейс Изабель Колбронның (1869–1943) 1915 жылғы ақпан айында «The Bookman» журналында жарияланған «Алгернон Блэквуд: Бағалау» еңбегі. Питер Пензольдт «Қыбылыстағы Жаратылыстан тыс нәрселер» (1952) кітабының соңғы тарауын Блэквудтың шығармаларын талдауға арнап, кітапты «терең құрметпен және алғыспен, барлығының ең ұлысы – Алгернон Блэквудқа» деп арнады. Блэквудтың шығармаларына қатысты сындық талдау Джек Салливанның «Таңғажайып түстер: Ле Фанудан Блэквудқа дейінгі ағылшын қорқынышты әңгімелері» (1978) еңбегінде кездеседі. Дэвид Пунтерде Блэквудқа арналған эссе бар. С. Т. Джошидің «The Weird Tale» (1990) еңбегінде Блэквудтың шығармаларына сындық шолу ұсынылған. Эдвард Вагенкнехт Блэквудтың шығармаларын «Табиғаттан тыс көркем әдебиеттің жеті шебері» атты кітабында талдайды. Дэвид Гримблби, «Алгернон Блэквуд: Жеке бағалау». Occulture 1, No 2 [1994]. Юджин Тэкер өзінің «Философияның қорқынышы» сериясындағы кітаптарында Блэквудтың «Сайпалар» және «Ағаштар жақсы көрген адам» әңгімелерін табиғаттан тыс қорқыныштың адам мен әлемнің «космостық бейтараптығы» арасындағы қарым-қатынас туралы философиялық сұрақтар тудыратынын көрсетеді. Кристофер Мэтью Скотт Блэквудтың христиандық символиканы және оқиға орнын пайдалануын автордың өмірбаянымен байланыстырады, тозақтан бастап бақ, орман және тауға дейінгі рухани дамуды сипаттайды. Пунтер, Дэвид (2010). «Айынышу: Алгернон Блэквудтың готикалық туындылары туралы ойлар». English Language Notes, 1 наурыз 2010; 48 (1): 129–138. Брайан Р. Хаузер Блэквудтың Джон Силленсін 1990-шы жылдардағы кино әңгімелерінде танымал болған кейіпкерлермен – Икабод Крейн мен Фокс Малдермен салыстырады, оны травматизацияланған кеңістікті зерттейтін, психоанализшінің травматизацияланған психиканы зерттеуін бейнелейтін табиғаттан тыс детективтің алғашқы үлгісі деп санайды. Генри Бартоломей Блэквудтың «Пан бақшасының» «қара экологиясын» шынайы реализм мен готиканы талқылау контекстінде қарастырады.
Eugene Thacker, in his "Horror of Philosophy" series of books, discusses Blackwood's stories "The Willows" and "The Man Whom The Trees Loved" as examples of how supernatural horror poses philosophical questions regarding the relation between human beings and the "cosmic indifference" of the world. Christopher Matthew Scott analyzes Blackwood's use of Christian symbolism and story setting as connected to the author's biography; describing a spiritual progression up from hellish city, through garden, forest, and mountain. Punter, David (2010). "Pity: Reflections on Algernon Blackwood's Gothic." English Language Notes 1 March 2010; 48 (1): 129–138. Brian R. Hauser discusses Blackwood's John Silence in the context of figures made popular by 1990s cinematic narratives, grouping him with Ichabod Crane and Fox Mulder, and classifying him as an early example of the supernatural detective whose investigation of a traumatized space mirrors a psychoanalyst's investigation of a traumatized psyche. Henry Bartholomew includes the "dark ecology" of Blackwood's "Pan's Garden" in his discussion of speculative realism and the gothic.
Жалпы көздер
"Жұлдызды адам: Алгернон Блэквудтың ерекше өмірі" кітабының АҚШ басылымы. "Алгернон Блэквуд: ерекше өмір" кітабының Ұлыбритания басылымы. Субъектінің естеліктерінің заманауи қайта басылымы; алғаш рет 1923 жылы жарық көрген (Лондон: Cassell & Co.). Бёрлсон, Дональд. "Алгернон Блэквудтың «Тыңдаушы: Есту»". «Қорқынышты әдебиеттерді зерттеу» 5 (1989 жылғы көктем), 15–19 беттер. Коломбо, Джон Роберт. "Блэквудтың кітаптары: Алгернон Блэквудқа арналған библиография". Торонто, Hounslow Press, 1981. Коломбо, Джон Роберт (ред.). Алгернон Блэквудтың «Канадалық қорқыныш әңгімелері». Евгения көлі, Онтарио, Battered Silicon Dispatch Box, 2004. Годдин, Джеффри. "Жасырын сезімталдық: Алгернон Блэквудтың фантастикалық романдары". Даррелл Швайцер (ред.) «Классикалық фантастикалық әдебиетті ашу», Gillette NJ: Wildside Press, 1986, 94–103 беттер. Джонсон, Джордж М. "Алгернон Блэквуд". Әдеби өмірбаяндық сөздік. Кейінгі Виктория және Эдвард дәуіріндегі британдық романистер, Бірінші серия. Ред. Джордж М. Джонсон. Детройт: Gale, 1995. Джонсон, Джордж М. "Алгернон Блэквуд". Әдеби өмірбаяндық сөздік. Британдық қысқа әңгіме жазушылары, 1880–1914 жж. Ред. Уильям Ф. Науфтус. Детройт: Gale, 1995. Джонсон, Джордж М. "Алгернон Блэквуд". Ұлттық өмірбаянның жаңа сөздігі. Ред. Брайан Харрисон. Оксфорд: Oxford University Press, 2004. Джонсон, Джордж М. "Алгернон Блэквудтың психикалық детективтердегі модернистік тәжірибелері". Формалды зерттеулер: Кейінгі Виктория және Эдвард дәуіріндегі детективтік әдебиеттегі эстетикалық стиль. Штутгарт: Ibidem Press, 2007, 29–51 беттер. Джонсон, Джордж М. "Эдвард дәуірі әдебиетінің екінші жағы: 1911 жылғы екі ұмытылған фантастикалық роман". Wormwood: Фантастикалық, табиғаттан тыс және декаденттік әдебиет. Ұлыбритания, № 16 (2011 жылғы көктем), 3–15 беттер. Тэкер, Юджин. "Алгернон Блэквуд қалай табиғатты керемет қорқынышқа айналдырды". LitHub. (2021 жылғы 8 наурыз). Весселл, Генри (2023). "Этта, Блэкидің зор құрметімен". "Кітап жинаушы" 72 (жаз), 328–331 беттер.
Colombo, John Robert. (ed) Algernon Blackwood's Canadian Tales of Terror Lake Eugenia, Ontario Battered Silicon Dispatch Box 2004
Goddin, Jeffrey. "Subtle Perceptions: The Fantasy Novels of Algernon Blackwood" in Darrell Schweitzer (ed) Discovering Classic Fantasy Fiction, Gillette NJ: Wildside Press, 1986, pp. 94–103. Johnson, George M. "Algernon Blackwood". Dictionary of Literary Biography. Late Victorian and Edwardian British Novelists, First Series. Ed. George M. Johnson. Detroit: Gale, 1995. Johnson, George M. "Algernon Blackwood". Dictionary of Literary Biography. British Short Fiction Writers, 1880–1914. Ed. William F. Naufftus. Detroit: Gale, 1995. Johnson, George M. "Algernon Blackwood". New Dictionary of National Biography. Ed. Brian Harrison. Oxford: Oxford University Press, 2004. Johnson, George M. "Algernon Blackwood’s Modernist Experiments in Psychical Detection". Formal Investigations: Aesthetic Style in Late Victorian and Edwardian Detective Fiction. Stuttgart: Ibidem Press, 2007. pp. 29–51. Johnson, George M. "The Other Side of Edwardian Fiction: Two Forgotten Fantasy Novels of 1911". Wormwood: Literature of the fantastic, supernatural and decadent. UK, No. 16 (Spring 2011) 3–15. Thacker, Eugene. "How Algernon Blackwood Turned Nature Into Sublime Horror". LitHub. (March 8, 2021). Wessells, Henry (2023). "Etta, with much affection from Blackie." The Book Collector 72 (Summer): 328–331.