Кіріспе

Британ жазушысы (1870–1916)

Гектор Хью Манро (18 желтоқсан 1870 – 14 қараша 1916), көбінесе Саки атты қаламдымымен және жиі Х. Х. Манро деп аталатын британ жазушысы, оның өткір, ойыншыл және кейде қорқынышты әңгімелері Эдвард дәуірінің қоғамы мен мәдениетін сатиралайды. Ол ағылшын мұғалімдері мен ғалымдары қысқа әңгіме жанрының шебері деп санайды және көбінесе О. Генри мен Дороти Паркермен салыстырады. Оскар Уайльд, Льюис Кэрролл және Рудьярд Киплингтің ықпалымен, ол өзі А. А. Милн, Ноэль Ковард және П. Г. Вудхаусқа әсер етті. Әйелі қайтыс болғаннан кейін Чарльз Манро үш баласын – Этель Мэриді (1868 жылдың сәуірінде туған), Чарльз Артурды (1869 жылдың шілдесінде туған) және екі жасар Гекторды Англияға қайтарды. Балалар Солтүстік Девонның Барнстапл қаласының жанындағы Пилтон ауылындағы Бродгейт вилласына, әжесі мен әкесінің әпкелері Шарлотта мен Огустаның қатаң және діни қағидаларды ұстанатын үйіне тәрбиеленуге жіберілді. Оның әпкелері кейбір кейіпкерлерінің прототипі болды, әсіресе "Жылқы бөлмесі" әңгімесіндегі тәтесі мен "Средни Ваштар" повесіндегі қамқоршысы: Мунроның әпкесі Этель "Жылқы бөлмесі" әңгімесіндегі тәтесі Аугуста тәтесінің дерлік толыққанды бейнесі еді деді. Мунро мен оның бауырлары ерте жылдары өзінше оқшауланған өмір сүрді және оларды гувернанткалар тәрбиеледі. 12 жасында жас Гектор Манро Эксмут қаласындағы Пенкарвик мектебінде, содан кейін Бедфорд мектебінде интернатта оқыды. 1887 жылы әкесі зейнетке шығып, Бірмадан оралып, Гектор мен оның бауырларымен бірге Еуропаға бірнеше саяхат жасады. 1893 жылы Гектор әкесінің ізімен Үндістан Императорлық полициясына қабылданып, Бирмаға жіберілді, бірақ қайталап қызбаға шалдығуы салдарынан он бес айдан кейін үйіне оралуға мәжбүр болды.

Жазушылық мансап

1896 жылы ол жазушы ретінде өмір сүру үшін Лондонға көшуді шешті. Манро өзінің жазушылық жолын The Westminster Gazette, Daily Express, The Morning Post сияқты газеттерде және Bystander және Outlook сияқты журналдарда журналист ретінде бастады. Оның алғашқы кітабы, «Ресей империясының өркендеуі», Эдвард Гиббонның «Рим империясының құлдырауы мен жоғалуы» еңбегінен үлгі алған тарихи зерттеу, 1900 жылы нағыз атымен жарық көрді, бірақ бұл сәтті бастама болмады. «Ресей империясының өркендеуі» кітабын жазу кезінде ол алғаш рет әңгіме жазуға белі шешіп, 1899 жылдың 18 ақпанында St Paul's басылымында «Догод» атты туындысын жариялады. (Мунроның «Мысықтың жетістігі» атты эскизі бір күн бұрын «Вестминстер бюджеті» журналында жарық көрді.) Содан кейін 1900 жылы ол саяси сатира саласына Франсис Карратерс Гулдпен бірлесіп «Вестминстердегі Алиса» еңбегімен енді. Гулд эскиздерді жасады, ал Манро оларға қосатын мәтінді алғаш рет «Саки» деген псевдониммен жазды. Сериал сол кездегі саяси тұлғаларды пародиялады (Даунинг-стриттегі Алиса: «Енді есімде қалған сұрақ – «Сен ешқашан бейшаралық көрдің бе?»» – зооморфтық Артур Балфурға сілтеме жасап), және Либералды «Вестминстер газеті» басылымында жарияланды. 1902 жылы ол Стивен Косс «өз бетіншелік органдары» деп сипаттаған «The Morning Post» газетінде шетелдік тілші болып жұмыс істеді, алдымен Балқанда, содан кейін Ресейде, онда ол 1905 жылғы Санкт-Петербург төңкерілігінің куәсі болды. Содан кейін ол Парижге барып, 1908 жылы Лондонға оралды, онда «көрнекті беделі бар әдебиет адамының жайлы өмірі күтіп тұрды». Осы аралықта «Реджинальд» 1904 жылы жарық көрді, алғашқы әңгімелер «The Westminster Gazette» басылымында жарияланған, және ол осы уақыт бойы «The Morning Post», «Bystander» және «The Westminster Gazette» үшін эскиздер жазып жүрді. Ол Мортимер көшесінде пәтері болды, жазып, «Cocoa Tree» клубында бридж ойнады және қарапайым өмір сүрді. «Реджинальд Ресейде» 1910 жылы, «Кловис шежіресі» 1911 жылы, ал «Аңдар мен супер аңдар» 1914 жылы жарық көрді, сондай-ақ оның өмірінде жинақталмаған газеттерде жарияланған басқа да әңгімелер жарық көрді. Ол сонымен қатар екі роман жазды: «Шыдамсыз Бассингтон» (1912) және «Вильям келгенде» (1913).

Өлім

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Мунро 43 жаста еді және әскерге шақыруға ресми түрде жасы жетіп, асып кеткенімен, ол офицерлік шеннен бас тартып, 2-ші Король Эдуардтың атты әскеріне қатардағы сарбаз ретінде қосылды. Кейіннен ол 22-ші (қызметтік) батальонына, Royal Fusiliers (Kensington) полкіне ауысты, онда оған намыс сержанты шені берілді. Ол бірнеше рет ресми түрде ауыр сырқаттанған немесе жарақат алған кезде қайтадан майданға оралды. 1916 жылдың қараша айында Анкре шайқасы кезінде Франциядағы Бомонт-Амельге жақын жердегі оқтан пайда болған шұңқырда тығылғанда, оны неміс снайпері атқылап өлтірді. Көптеген деректерге сәйкес, оның соңғы сөздері: "Мына қарапайым темекіңді өшір!"

Мұра

Мунроның қабірі белгісіз. Ол Тьепваль ескерткішінің 8C 9A және 16A қабаттарында және беттерінде еске алынған. 2003 жылы «Англия мұрасы» Мунроның Фитзровиядағы Мортимер көшесі, 97 мекенжайындағы пәтеріне көгілдір тақта орнатты. Ол қайтыс болғаннан кейін, оның қарындасы Этель оның көптеген қағаздарын жойды және балалық шағы туралы өз естелігін жазды, ол «Төртбұрышты жұмыртқа және басқа эскиздер» (1924) кітабының басында жарық көрді. Ротай Рейнольдс, жақын досы, «Бейбітшілік ойыншықтары» (1919) атты едәуір көлемді естелік жазды, бірақ одан басқа Мунро туралы жалғыз өмірбаян – А. Ланггуттың «Саки: Гектор Хью Мунроның өмірі» (1982) және Сэнди Бёрннің «Төзбес Саки» (2007) еңбектері. Кешірек жазылған өмірбаян жазушылар Әтелдің ағасының өмірі туралы жазғандарына көп сүйенді. 2020 жылдың соңында Сакидің «Оптимист» (1912) және «Миссис Пендеркоеттің жоғалған жеке басы» (1911) атты екі әңгімесі қайта басылмаған, жинақталмаған және Саки туралы ешқандай ғылыми еңбекте жазылмаған күйде қайта табылды; қазір оларды онлайн режимінде табуға болады. 2021 жылы Лора Сифурова Morning Post және басқа да лондондық мерзімдік басылымдарды ресейлік мұрағаттардан қарап, Мунро немесе Сакиге жатқызылатын жеті эскиз бен әңгімені қайта ашты. 2023 жылы Брюс Гастон Кловистің «Бизнестің романтикасы» эскизін қайта тапты, ол 1914 жылы Daily News and Leader газетінде Selfridge's жарнамасының бөлігі ретінде жарияланған.

Жыныстық қатынас

Мунро Британияда ерлер арасындағы сексуалдық қатынас қылмыс саналған дәуірде гомосексуал болған. Кливленд көшесі жанжалы (1889) және Оскар Уайльдтың құлдырауы (1895) оның өмірінің сол бөлігін жасыруға мәжбүр етті.

Пәннің атауы

"Саки" деген псевдоним Омар Хайямның Рубаиятындағы шарап құюшыға сілтеме жасайды. Ротай Рейнольдс және Этель Манро осыны растайды. Эмлин Уильямс 1978 жылы жарық көрген "Саки" антологиясының кіріспесінде осы туралы мәлімдейді.

Таңдалған шығармалар

Сакидің көптеген шығармалары Эдвард дәуіріндегі Англияның қалыпты ережелері мен екіжүзділігін табиғаттың аяусыз, бірақ түзу өмір мен өлім күресімен салыстырады. "Гардиан" газетінде Сакидің қайтысының жүз жылдығына орай жазған Стивен Мосс: "Оның көптеген әңгімелерінде тұншықты билік өкілдері табиғат күштеріне – жолбарыстарға, гиеналарға, мысықтарға қарсы қойылады. Олар желіне қойылмаса да, адамдар көбінесе жеңіліске ұшырайды".

"Қосылушылар"

"Қосықшылар" - бұл екі адам, Георг Знайм мен Ульрих фон Градвиц туралы әңгіме. Олардың отбасылары шығыс Карпат тауларындағы бір орман үшін ұрпақтан-ұрпаққа дауласқан. Ульрихтің отбасы заңды түрде осы жердің иесі болғандықтан, Георгты орманда аң аулағанда "қонақ" деп санайды. Бірақ Георг орманның өз отбасына тиесілі екеніне сеніп, жиі аң аулайды және Ульрихті оны тоқтатуға тырысқандықтан нағыз "қонақ" деп есептейді. Бір қыс түні Ульрих Георгты орманға аң аулап келгенін көреді. Екеуі де ескертусіз бірін-бірі атқыламайды, себебі бұл отбасының абыройын дақтайды, сондықтан бір-бірін мойындауға келіспейді. "Құдайдың тағдырымен" бірден ағаш бұтағы екеуінің үстіне құлайды, оларды бір бөрелінің астында қамап қояды. Бірте-бірте олар даудың бекер екенін түсінеді, дос болып, ұзақ жылдар бойы созылған аждаһаны тоқтатады. Содан кейін олар өздерінің адамдарын көмекке шақырады, ал қысқа уақыттан соң Ульрих дөңгеден жақындап келе жатқан тоғыз немесе он адамды көреді. Әңгіме Ульрихтің олардың аштыққа ұшыраған қасқырлар екенін түсінуімен аяқталады. Топтап аң аулайтын, жарысқан емес қасқырлар, шынында да, осы орманның нағыз иелері екені белгілі болады, ал екеуі де – осы жерге келген "қонақтар".

"Габриэль-Эрнест"

"Габриэль Эрнест" ескертумен басталады: "Сіздің орманыңызда қауіпті жануар бар". Өзен жағасында күнге жатқан жалаңаш Габриэльді қала тұрғындары "өсіндіріп" алады. Ол жағымды, сүйкімді, бірақ түсініксіз де алыс, өзінің "қамқорларына" қызыққандай көрінеді. Орманда қалай өмір сүргенін сұрағанда, ол "төрт аяқтап" аң аулайтынын айтады, олар мұны оның иті бар деп түсінеді. Оқиғаның ширығуы, жексенбілік мектептен үйге қайтып бара жатқан кішкентай баланың жоғалып кетуімен басталады. Оны қууға тырысады, бірақ Габриэль мен бала өзен жағасында із-жайсыз жоғалады. Табылған жалғыз нәрсе – Габриэльдің киімдері, олар екеуі қайтадан көрінбейді. Бұл әңгіме автордың сүйікті тақырыптарын қамтиды: жақсы ниеттердің дұрыс болмауы, мәдениетті қоғамның қарапайымдылығы, қастандықтардың тартымдылығы, жабайылық пен тыйым салынғанның құлқыны. Сондай-ақ, қарапайым адалдық та мойындалады, оқиғаның басты кейіпкері Габриэль Эрнесттің есіміне арналған естелікке жазылудан түбірінен бас тартады, оның суға батып бара жатқан баланы құтқаруға жасаған батылдығы үшін, және өзінің де суға батып кеткені үшін. Габриэль Эрнест шындығында баланың жеген, содан кейін қашқан қасқыр еді.

"Шарц-Меттерклум әдісі"

Темір жол вокзалында мақтаншы, өршіл әйел, миссис Куабарл, поезбен қалып қойған, ойсыздықтан қалдырылған, әулетті леди Карлоттаны, оны күтіп отырған, келген күнін жаңылысқан, тәрбиеші мисс Хоуп деп қате түсінеді. Леди Карлотта қателікті түзетпеуге шешім қабылдап, өзін "Шарц Меттерклум әдісін" қолдайтын тәрбиеші деп мойындайды, бұл әдіс балаларға тарихты өздері сомдап түсіндіруге көмектеседі, ал бірінші сабақ ретінде сабин әйелдерін басып алуды (бір кір жуушының екі қызының мысалында) таңдайды. Екі күн бойы дүрмек туғызғаннан кейін, ол кетіп, кешіккен багажында барыс баласы болатынын хабарлайды.

"Бейбітшілікке септігін тигізу"

Елеонора жас ұлдарын ойыншық солдаттармен немесе қару-жарақтармен қамтамасыз етуден бас тартады, сондай-ақ олардың Адрианополь қоршауын бейнелейтін ойыншығын алып қойғаннан кейін, ағасы Харвиге Пасха сыйлығы ретінде жаңашыл "бейбітшілік ойыншықтарын" беруді бұйырады. Жас Берти сыйлықтарды ашқанда "Бұл бекініс!" деп шулап, ал ағасы "Бұл - қалалық қоқыс жәшігі" деп жауап бергенде көңілі қалды. Балалар бастапқыда өнер мектебі мен қоғамдық кітапхананың үлгілерінен, немесе Джон Стюарт Милл, Фелисия Хеманс және сэр Джон Гершельдің кішкентай мүсіншелерінен қызығушылық таба алмайды. Бірақ жас қиялына толы балалар өздерінше шешім табады, Луи XIV туралы тарих сабақтарын Британияға жасалған шабуыл және Жас әйелдер христиан қауымдастығына шабуыл туралы қорқынышты, зорлық-зомбылыққа толы ойынмен байланыстырады. Оқиғаның соңында Харви Елеонораға сәтсіздік туралы хабарлап, "Біз тым кеш кірістік", - дейді, ол бастағанда бәрібір сәтсіздікке ұшырар екенін түсінбейді.

"Ашық терезе"

Фрамтон Наттел, аса жүйкелі адам, өз денсаулығы үшін елде қалуға келді. Оның апасы, ол сол жерде болғанда, онымен араласу керек деп санайды, оған көршілес аймақтағы отбасыларға таныстыру хаттарын берді. Фрамтон миссис Сэпплтонға барады және оның төмен түсуін күтіп, оның ақылға қонымды, он бес жасар немересі көңіл көтереді. Немересі оған қазан айында француз терезесі ашық ұсталатынын айтады, өйткені миссис Сэпплтон күйеуі мен үш жыл бұрын батпақта суға батып кеткен ағалары бір күні қайтып келеді деп сенді. Миссис Сэпплтон төменге түскенде, ол күйеуі мен бауырлары туралы және олардың түсіруден қалай оралатындығы туралы айтады; Фрэмтон, оның бұзылып кеткеніне сеніп, өзінің денсаулық жағдайын түсіндіре отырып, оның назарын аударуға тырысады. Содан кейін, оның қорқынышына орай, миссис Сэпплтон күйеуі мен ағаларының келе жатқанын айтады, оларды иттерімен терезеге қарай келе жатқанын көреді. Ол арбақты көріп, қашып бара жатыр деп ойлайды. Миссис Сэпплтон оның неге қашып кеткенін түсінбейді және күйеуі мен бауырлары келгенде оларға жаңа ғана кеткен таңғажайып адам туралы айтады. Немересі Фрамтонның спаниельді іздеп қашқанын түсіндіреді: ол Үндістанда жолсыз иттер тобы аңшылыққа түскеннен бері иттерден қорқады және жаңа қазылған қабірде бір түнді өткізуге мәжбүр болды. Соңғы жол жағдайды қорытындылап, немере қызы туралы былай дейді: "Оның ерекшелігі қысқа мерзімдегі романтика болды".

"Тәузек"

Сакидің қайталанатын кейіпкері Кловис Сангрейл, епті, ойыншыл жас жігіт, орта жастағы Хаддлдің күнделікті өмірге тәуелділігі мен өзгеріске қарсылығы туралы шағымын естіп қалады. Хаддлдың досы оған "тынышсыздық емi" (демалыс емiнiң керiсi) қажет екенін, мүмкiн болса, үйде жасалуы керек екенін ұсынады. Кловис өзi сол адам мен оның қарындасына "көмектесiп", оларды 20-шы ғасырдың тарихына енетін ойдан шығарылған оқиғаға араластыруды жөн көредi.

"Эсме"

Баронша Кловиске ол және оның досы Констанс түлкі аулау кезінде кездескен гиена туралы әңгіме айтады. Кейіннен гиена олардың соңынан еріп, қысқа уақытқа тоқтап, цыган баласын жейді. Одан көп ұзамай гиенаны автомобиль қағып өлтіреді. Баронша дереу мәйітті өзінің сүйікті иті Эсме деп жариялайды, ал көліктің кінәлі иесі жүргізушісіне жануарды жерлеуді тапсырады, содан кейін оған жоғалтуын өтеу үшін зөміргүл брошка жібереді.

"Средни Ваштар"

Конрадин есімді денсаулығы нашар бала әпкесі және қамқоршысы, миссис Де Ропппен өседі, ол "Конрадинді ұнатпайтынын өзіне мойындамаған болар еді, бірақ оны "оның жақсылығы үшін" кедергі етудің аса қиындық тудырмайтын міндет екенін сезген болуы мүмкін". Конрадин әпкесіне және оның қысым көрсетуші билігіне қарсы шығады. Ол өзінің түлкісін қадір тұтатын дін ойлап табады, оны кекшіл құдай ретінде көреді және "Средни Ваштардың" Де Ропптан кек алуын тілейді. Де Ропп жануардан құтылуға тырысқанда, ол оған шабуыл жасап, өлтіреді. Бүкіл үйдің халқы қатты қорқып, алаңдайды; Конрадин тыныш түрде тағы бір тостқа май жағады.

"Тобермори"

Бірде Корнелиус Аппин атты қонақ ауылдық үй кешінде басқаларға жануарларды адам тіліне үйретудің жолын тапқанын жариялайды. Ол бұл тәжірибені үй иесінің мысығы Тобермориге көрсетіп береді. Көп ұзамай, жануарларға үнсіздік сақтайды деген үмітпен көптеген жеке әңгімелерді тыңдауға және көруге рұқсат берілетіні анық болады, мысалы, үй иесі сэр Уилфредтің бір қонақтың зиялы деңгейі туралы пікірлері мен оның машинасына қызығушылық танытуы, сондай-ақ басқа қонақтардың құпия қарым-қатынастары. Қонақтар ашуға іштей толады, әсіресе Тобермори қарсылас мысықты қуу үшін қашқанда. Бірақ оны улау жоспары сәтсіз аяқталады, себебі Тобермориді қарсылас мысық өлтіріп қояды. "Мыңжылдық келді деп құлшына жариялап, кейін оның Хенлимен үйлеспейтінін және оны шексіз кешіктіруге тура келетінін білген періште, Корнелиус Аппин өз керемет жетістігіне деген жауаптан гөрі көңілі төмендеу сезінген болар еді". Аппин одан кейін Дрездендегі зоопарктағы пілге неміс тілін үйретуге тырысқанда қаза табады. Осы үй кешіндегі қонақ Кловис Сангрейл (Сакидің жиі кездесетін кейіпкері) егер ол "кедей жануарға" дұрыс емес неміс етістіктерін үйретсе, оған аяныш білдірудің қажеті жоқ демекші болады.

"Бұлқа"

Фермер Том Йоркфилдке жартылай ағасы Лоренс келіп қонақ болады. Том Лоренспен жақын болмайды және оның жануарларды сурет салушы мамандығына да құрмет көрсетпейді. Том Лоренске өзінің жүлделі бұқасын көрсетеді, оның әсерленетініне үміттеніп, бірақ Лоренс Томға өзге бұқаның суретін, оны Том көрген және ұнатпаған, үш жүз фунтқа сатқанын айтады. Том бұқаның суретінің өзінің нағыз бұқасынан қымбат тұрғанына ашуланады. Бұл және Лоренстің жоғарыдан қараушылық қатыны оған оны ұруға деген ынтаны тудырады. Лоренс далаға қашып бара жатқанда, бұқа оған шабуыл жасайды, бірақ Том оны ауыр жарақаттан сақтап қалады. Том Лоренс жазылып жатқанда күтім көрсетеді, ешқандай ашуды сезінбейді, себебі ол Лоренстің суреті қаншалықты құнды болмасын, тек оның сияқты нағыз бұқа ғана біреуге шабуылдауы мүмкін екенін біледі.

"Шығыс қанаты"

Бұл бұрын пьеса ретінде айтылған "қайта жаңғырылған" әңгіме. Үйдің шығыс жағында түнгі уақытта үй тойы кезінде өрт шығады. Әйел үй иесі "кешіріңіздер, менің қымбат Евамды – алтын шашты Евамды" құтқаруды сұрағанда, Люсьен онымен ешқашан таныспағанын айтып, бас тартады. Тек Еваның нағыз қыз емес, Грамплен ханымның өзінің армандаған қызының суреті екенін, және ол суретті жылдар бойына үнемі жаңарып отырғанын білген соң ғана Люсьен оны құтқару үшін өмірінен айырылуға дайын екенін жариялайды, себебі "осы жағдайда өлім әдемірек", – деген пікірді майор да қолдайды. Екі ер адам өртке кіргенде, Грамплен ханым "Еваны тазалау үшін Эксетерге жібергенін" еске түсіреді. Екеуі де өмірін бекерге жоғалтты.

Радио

Орсон Уэллстің CBS радиосы үшін "The Mercury Theatre on the Air" сериясының 5-ші эфирі 1938 жылдың 8 тамызында бір ұзақ оқиғаның орнына үш қысқа оқиғаны сахналады. Үш оқиғаның екіншісі – "Ашық терезе". "Ашық терезе" сондай-ақ 1962 жылы шыққан "Алфред Хичкок таныстырады: Жастарға арналған қорқынышты оқиғалар" альбомында (Джон Алленмен бейімделген) балаларға арналған алты қорқынышты оқиғаның ішінде пайда болды.

Теледидар

"Шарц Меттерклум әдісі" драмалық қойылымы 1960 жылы Альфред Хичкок таныстырған телесерияның бір бөлімі болды. Саки: Х.Х. Мунроның әңгімелері ("Мысықшының әңгімесі" соңына сілтеме) – Филип Маккидің 1962 жылы "Гранада Телевидениесі" үшін жасаған сегіз бөлімді телесериясы. Рөлдерді Марк Бернс (Кловис), Фенелла Филдинг (Мэри Дракмантон), Хизер Чейзен (Агнес Хаддл), Ричард Вернон (майор), Розамунд Гринвуд (Вероника) және Мартита Хант (Леди Бастабл) сомдады. "Ашық терезе" әңгімесінің драмалық бейімделуі 1984 жылы "Күтпеген оқиғалар" телесериясында көрсетілді. Осы әңгіме 1986 жылы Шьям Бенгалдың "Катха Сагар" үнді антологиялық телехикаясының бір бөлімі ретінде "Ек Хула Хуа Дарваза" деген атпен де бейімделді, сондай-ақ "Сабун Ки Тикия" (Мунроның "Сумерек" әңгімесінен алынған) эпизоды да кірді. 2007 жылы BBC телеарнасы Бен Дэниелс пен Джемма Джонстың қатысуымен түсірген "Кім мисс Де Роппты өлтірді?" телехикаясында Сакидің "Мысықшының әңгімесі", "Құпия бөлме" және "Средни Ваштар" атты үш әңгімесі көрсетілді.

Театр

The Playboy of the Week End World (1977) Эмлин Уильямстың 16 Саки әңгімесіне сүйене отырып қойылған пьеса. Тоби Дэвисдің "Жерезедегі қасқырлар" (2008) 12 Саки әңгімесін бейімдеген. Saki Shorts (2003) – Джон Гулд пен Доминик МакКеснидің музыкасы, либреттосы және ән сөздерімен Сакидің тоғыз әңгімесіне негізделген музыкалық туынды. Джеймс Ларктың "Шоққысыз кереметтер" (2011) – Сакидің әңгімелері негізінде жазылған тағы бір музыкалық. Кэтрин Рунделлдің "Сакинің өмірі" (2016) пьесасы Сакидің өмірі мен шығармашылығынан шабыттандырылған.