Кіріспе
"Andrew Lammie" әнін "Mill o' Tifty" немесе "Mill o' Tifty's Annie" деп те атайды. Бұл шотландтық балада, оқиғасы Абердинширде өтеді. Бұл фильмде Тифтидің диірменшісінің қызы Энни мен жақын маңдағы Файви қамалының қожайынының кернейшісі Эндрю Лэмми арасындағы бақытсыз романс туралы әңгімеленеді. Романсқа Эннидің амбициялық отбасы кедергі келтіреді, олар трубашының төменгі дәрежесін мақұлдамайды. Көптеген нұсқаларда балада Эннидің ағасының қолынан қаза табуымен аяқталады. Балада тарихи оқиғаны баяндайды, оның геройы "Бонни Энни" Файвидегі шіркеудің бақшасында жерленген. 1825 жылы Питер Бухан бұл әнді "Абердинширдегі адамдардың ең жақсы көретін әндерінің бірі" деп сипаттады. Атаудағы "Энни" дәстүрлі түрде 1673 жылы қайтыс болған Агнес Смитпен сәйкестендіріледі. "Эндрю Ламми" - бұл бірнеше дәстүрлі шотланд балладаларының бірі, көптеген нұсқаларда "бір рефлекс" қолданылады, әр тармақтың екінші жолы "Ламми" немесе "Энни" дегенге рифмдеумен. Бастысы, рифмалық жолдың соңғы сөзінен кейінгі ырғағына тиесілі, нәтижесінде әйелдік рифма пайда болады, бұл шотланд балладаларында ерекше. Әр строфаның төрт жолы бар; бірінші және үшінші жолдарда төрт соққы бар, ал екінші және төртінші жолдарда үш. Басқа да танымал балладалар бар, олардың метрі мен өлеңдері ұқсас. Бұл баладалар жиі бір немесе ұқсас әуендерге сай әнделеді.
"Andrew Lammie", also known as Mill o' Tifty or Mill o' Tifty's Annie, is a traditional Scottish ballad, set in Aberdeenshire, and catalogued as Child ballad 233 (Roud 98). It tells the story of an ill fated romance between Annie, the daughter of the miller at Tifty, and Andrew Lammie, the trumpeter for the lord of nearby Fyvie Castle. The romance is thwarted by Annie's ambitious family, who disapprove of the trumpeter's low rank. In most versions, the ballad ends with Annie's death at the hands of her brother. The ballad is said to recount a historical event, with the heroine "Bonnie Annie" being buried in the churchyard at Fyvie. In 1825, Peter Buchan described the song as "one of the greatest favourites of the people in Aberdeenshire that I know." The "Annie" of the title is traditionally identified with Agnes Smith, who died in 1673. "Andrew Lammie" is one of a group of several traditional Scottish ballads that, in many versions, use a "single rhyme" throughout, with the second line of each verse rhyming loosely with either "Lammie" or "Annie". The stress falls on the penultimate syllable of the rhyming line, resulting in a feminine rhyme that is unusual in Scottish ballads. Each stanza has four lines; the first and third lines have four beats while the second and fourth lines have three. Other popular ballads sharing similar meter and rhyme schemes include Barbara Allen and The Dowie Dens of Yarrow. These ballads are often sung to the same or similar melodies.
Қысқаша мазмұны
Энни, Тиффи диірменшісінің қызы, Файвидің иесінің кернейшісі Эндрю Ламмиге ғашық болады. Оның ата-анасы Лэммидің қызметшінің төменгі дәрежесіне байланысты рұқсат беруден бас тартады. Ол кетуге мәжбүр, ал ол адалдықты және қайта оралуға уәде берсе де, ол ауырады. Отбасы жігітті ұстап бергісі келмейді, сондықтан оны ұрып-соғып, ұстап беруді талап етеді, бірақ бұл нәтиже бермейді. Олар Эндрю Ламмиді оны сиқырлаған деп айыптап, патшаға хат жібереді, бірақ патша оның бұл тек махаббатпен болған деген сөздеріне сенеді. Ол не жүрегі жараланып, не бауыры арқасын сындырып өлді. Әкесі өзінің қатаң талап қоюына өкінуі мүмкін. Көптеген нұсқаларда Эндрю Ламми көп ұзамай қайтыс болады.
Нұсқалар
"Эндрю Лэммидің" ең ертедегі нұсқасы 1776 жылы кең таралған баллада ретінде пайда болды. Франсис Джеймс Чайлд 19-ғасырда әннің үш нұсқасын каталогтады. Олардың ішіндегі баладаның ең танымал әнделген нұсқалары Чайлдтың үшінші нұсқасының (Child 233 C) нұсқалары болып табылады. Балладаның қазіргі заманғы нұсқаларының көпшілігі өте қысқа болса да, Child 233 C-нің бастапқы нұсқасында 49 тармақ бар. Дәстүрлі әнші Джейн Турриф 52-мен бірге ән шырқады. Тюриф және басқа да салт-дәстүрлі әншілер әннің ұзындығын аудиторияға байланысты өзгертеді. Әннің көп нұсқалары Эннидің ағасы "ха" есігінен, яғни ферма үйінің бас кіреберісінен, арқасын сындырып жатқанын айтады. Алайда, Саякатшы ән салт-дәстүрінен туындайтын кейбір нұсқалар бұл өлімге әкелетін соққыны "ғибадатхананың орнына" немесе бір нұсқада "алтарияның орнына" жібергенін айтады. Балладаның көп нұсқаларында Энни бірінші болып, Эндрю кейін өлетін негізгі әңгіме сақталса да (немесе оқиға ішінде мүлдем өлмейді), Новая Шотландия нұсқасында Эндрю бірінші болып өледі және Энни "Менің шынайы сүйіктім бүгін мен үшін қайтыс болды, мен ертең ол үшін өлемін" деп айқайлайды. Тристрем П. Коффин мұны әңгімені басып алған клише сөз тіркесінің үлгісі деп қарастырды.
Тақырыптар
"Эндрю Ламми" шейіт болу және қайғылы махаббат тақырыптарын көптеген шотланд балладаларымен бөліседі. Ол "Күйеудің жерлеуі" сияқты балладалармен "өліммен кепілдендірілген" тазалықты күткен келіннің тропасын бөліседі. "Яроудың жесір әйелдер үйі" сияқты бұл балада да әлеуметтік қысымға қарамастан, өз өмірін жоғалту құнын төлеп, өз өмірін басқаруға қабілетті әйелдің оқиғасын баяндайды. Шотландияның зерттеулер мектебінде 1951 және 1997 жылдар аралығында жазылған дәстүрлі әншілердің жазбаларын қарап шығу кезінде бұл әннің әйел әншілер арасында ең танымал ондықтың қатарында екенін, бірақ ерлер арасында емес екенін анықтады. Бауырының зорлық-зомбылығы көптеген шотланд балладаларында, соның ішінде "Қырағай бауыр" және "Бонни Сюзи Клеланд" сияқты. Қазіргі әншілер, соның ішінде Мартин Симпсон мен Иона Файф, бұл балладаны шотландтық құрметке қарсы қылмыстың үлгісі ретінде келтірді. Құрмет үшін жасалатын қылмыстар туралы балладалар шотландтық және скандинавиялық баллада дәстүрлерінде кездеседі, бірақ "Эндрю Лэмми" - бұл ерекше, өйткені құрбанның бүкіл отбасы зорлық-зомбылыққа қатысады.
Жазбалар
Жыл орындаушы Альбом/Сингл Атауы 1961 Люси Стюарт Люси Стюарт: Шотландияның Абердинширінен шыққан дәстүрлі әнші, Vol. 1 Балалық балладалар Tifty's Annie 1968 Шила Стюарт Бэк о'Беначи Милл о'Тиффи Энни 1972 Рей Фишер Бонни Берди Милл О'Тиффи Энни 1973 Лохтың жігіттері Лохтың жігіттері Эндрю Лэмми 1998 Жанни Робертсон Хетердің патшайы Бонни Энни мен Эндрю Лэмми 1978 Жан Редпатт Тюль Mill о'Тиффи Энни 1986 Эван Макколл Қан мен гүлдер 5 том Эндрю Лэмми 1997 Гордеанна МакКолллоч Балладалар Милл о'Тиффи Энни 1999 Ескі соқыр иттер Әлемнің бөлмесі О'Тиффи Милл 2000 Асонанс Элисон Гросс Крут брат 2004 Хилари Джеймс & Майор Саймон Аймен күлескен Эндрю Лэмми Мартин Симпсон 2007 Ұрпақ ұлы Эндрю Лэмми 2007 Кейт Русби Оуэрд Энни Эндрю Лэмми 2011 Гербертсон Денсаулығы Андрю Лэмми Фи Фи Фи Фи Фи Фи Фи 2020 Лэмми Лэмфи Балладалар. I Mill O'Tifty's Annie 2024 Аманда Маклин 365 күндік фолк-мылтық О'Тиффи's Энни
Бейімделулер
Бұл баллада шотланд композиторы Эрик Джеймс Ридтің (1935-1970) "Милл О'Тифтидің Энни" баллада операсының біріктіруші құралын құрайды. 1960 жылдары бірнеше қойылым болды. Кейін операдан Джеффри Аткинсон ойлап тапқан концерт сюиты қолжетімді болды. Баладаға негізделген роман "The Flax Flower" деп аталады, оны 2015 жылы Аманда Маклин жариялады.
Бейнелеу
Файвидің маңында бірнеше ескерткіштер балладамен байланысты. Агнес Смиттің қабір тасы Файви шіркеуінің ауласында тұр. 1845 жылы 17 ғасырдағы алғашқы бас тастың орнына 1845 жылы ауыстырылды, ал 1869 жылы қоғамдық жазылым бойынша жылтыратылған граниттан жасалған айқыш қосылды. Файви замогында Престон мұнарасының басында Эндрю Ламмиді бейнелейтін дәстүрлі кернейші мүсіні тұр. Ол тұратын ферма үйі Фиви қасабасынан жарты мильдей (0,8 км) жерде, Тиффидің диірменінен дөңгелекке қарай орналасқан. 17 ғасырдағы Скуг Берндегі көпір, ол балладаның кейбір нұсқаларында Энни мен Эндрюдің соңғы бөліну орны ретінде көрінеді, ол кейінгі жол көпірінен жоғарыда орналасқан.