Кіріспе

Батыс жағалаудағы Израиль қонысы Ицхар - Батыс жағалауда, Наблус қаласының оңтүстігінде, 60-шы жолдың солтүстігінде, Тапуах тоғысынан солтүстікте орналасқан Израиль қонысы. Негізінен православиелік яһуди қауымы Шомрон облыстық кеңесінің құзырына кіреді. Халықаралық қауымдастық Батыс жағалаудағы Израиль қоныстарын халықаралық құқық бойынша заңсыз деп санайды, бірақ Израиль үкіметі бұл туралы дау айтады. 2008 жылы "Нью-Йорк таймс" газеті Ицхарды "Палестинаның Наблус қаласын басқаратын төбе басында орналасқан экстремистік бекініс" деп сипаттады. Елді мекендер қозғалысы "баға белгісі" деп аталатын саясаттың алдыңғы шебінде тұр, ол Израиль үкіметінің Батыс жағалаудағы елді мекендерге қарсы әрекеттеріне жауап ретінде палестиналықтарға қарсы шабуыл жасауға шақырады. 2014 жылдың мамыр айында ШИН БЕТ жеккөрушілікпен жасалатын қылмыстардың бағасы негізінен 100 экстремистік жастарға, көбінесе Ицхардан, қоғамның Од Йосеф Чай ешивасындағы раввин Ицчак Гинзбургпен байланысты идеяларға сәйкес әрекет ететінін айтты. Хуварадан 282 дунм, Буриннен 233 дунм, Мадамадан 139 дунм, Эйнабустан 114 дунм, Урифтен 58 дунм.

География

Ицхар Израиль мен Батыс жағалауды бөліп тұратын бөгеттің шығысында, Жасыл сызықтан 20,5 шақырым жерде орналасқан. Елді мекеннің жалпы ауданы 1,663 дунам, ал бір отбасылық үйлерде мыңнан астам отбасы үшін аймақтарға бөлінген. 1998 жылы құрылған Лехават Ицхарда он отбасы, бес кербен және алты тұрақты құрылым бар. 1999 жылы құрылған Шалхевет фермасында (Ицхар батысы) сегіз отбасы, он үш керуен және тоғыз тұрақты үй бар. 725-ші төбе 2001 жылы Ицхар қонысының шекарасынан тыс жерде құрылған, онда 23 адам және алты керуен және екі тұрақты құрылым бар. 2002 жылы ата-анасы Ицхар елді мекенінің шекарасынан тыс құрылған Мицпе Ицхарда алты құрылым бар, ол 2004 жылдың мамырында үшінші рет бөлшектеліп, 2005 жылдың басында қайта құрылды. Шалхет Яда үш тұрақты үй және кербен бар. 2013 жылдың 21 тамызында қоныстанушылар Ицхар қонысын кеңейту үшін палестиналық жерлерді бульдозерлермен жойды. Оларды исраилдік сарбаздар қорғап отырды.

Экономика

Елді мекенде зәйтүн, жүзім, шарап зауыты және бидай өсіріледі. Шомрон аймақтық кеңесінің сайтында айтылғандай, тек қана исраилдіктер жұмыс істейді, ал жеке үйлер, қоғамдық ғимараттар, ішкі жолдар мен құрылыс жұмыстары тек қана еврейлер, негізінен қоныстың тұрғындарымен жүзеге асырылады. "Баға белгісі" саясатын қолдайды, ал ешиваның аға раввиндары студенттерді палестиналықтарға және палестиналық мүліктерге және Израиль қауіпсіздік күштеріне шабуыл жасауға шақырады деп күдікті. Ешиваға қатысы бар бірнеше студенттерге Батыс жағалауға кіруге тыйым салынды, себебі "осы студенттер арабтарға, соның ішінде арабтардың меншігіне 'баға белгісі' арқылы шабуыл жасауға қатысы бар" деген "қатаң күдіктер" бар. 2003 жылы хазреті Гинцбург Хабад-Любавич хасидтік қозғалысының мүшесі, өзінің "Типул Шорэш" ("Тамырлық емдеу") атты кітабында расизмге итермелеу үшін айыпталды. Гинцбургті айыптау туралы бұрынғы талаптарды 2001 жылы Бас прокурор Елиаким Рубинштейн қабылдамады, ал 1998 жылы Гинцбургтің "Барух Хагевер" ("Барух Адам") кітабы жарық көргеннен кейін, ол көпшілікке қастандық жасаған Барух Голдштейнді мақтады. Гинцбургке арабтар туралы өзінің қорлаушы мәлімдемелерін ашық және ашық қайтарып алуы үшін оған қарсы барлық қылмыстық іс жүргізуді тоқтату ұсынылды. 2010 жылдың қаңтар айында Шапира Ясуф ауылында палестиналық мешітті өртеп жіберуге қатысы бар деп айыпталып, оның бес оқушысы мешіттің кілемшесі мен кітап шкафын өртеп жіберіп, тергеуге кедергі келтірген деген күдікпен тұтқындалды. Шәпира шабуылға қатысқан оқушыларының кім екенін айтудан бас тартты, бірақ ол тұтқындалғаннан кейін бір күн өткен соң босатылды. Шапира мен раввин Йосеф Элицур Хершковицтің бірігіп жазған "Торат ХаМелех" ("Патшаның Торасы") кітабындағы соғыс ережелерін талқылаған және белгілі бір жағдайларда яһуди еместерді, соның ішінде жау әскерлерінің нәрестелерін "болашақтағы қауіптенуіне байланысты" өлтіруге болатынын айтқан тергеу полицияның Ицхардағы Од Йосеф Чай ешивасына шабуыл жасауына әкелді. Полиция Шапира мен Элитзур Хершковицті 2010 жылдың жазында нәсілдік зорлық-зомбылыққа шақыру, нәсілшіл мәтіндерді сақтау және зорлық-зомбылыққа шақыратын материалдарды ұстау үшін ұстады. Израильдің қауіпсіздік қызметі Шин Бет білім беру министрлігін Ицхардағы Од Йосеф Шай ешивасын қаржыландыруды тоқтатуға шақырды. 2009 жылы ешива орта мектебі 468 000 шекел, ал ешива гедоласы 847 000 шекел білім беру министрлігінен алды. Сонымен қатар, ешиваға әлеуметтік істер министрлігі ультра-православтық мектептен кеткен оқушыларды қалпына келтіру үшін 707 000 шекел, ал жатақхананы пайдалануға 156 000 шекел қаржы берді. 2011 жылдың қаңтар айында иешибаға қаражат аударылмау туралы шешім қабылданды, бірақ саяси қысым болғаннан кейін иешибаға қаржы қалпына келтірілетінін хабарлайтын хат келді. Өз кезегінде, "Од Йосеф Чай" ұйымы, егер қаржы тоқтатылса, Жоғары Сотқа өтініш беруге дайындық үстінде.

Зорлық-зомбылық оқиғалары

Ицхар тұрғындары хардал (дінге қатысты ультра-православтық және ұлтшыл) деп аталатын топқа жатады, олар ең экстремалды Израиль қоныстары ретінде танымал және жергілікті палестиндік азаматтармен үнемі қақтығысады. 1980 жылдардың соңында, келесі онжылдықта, Ицхар жастары жақын маңдағы мешітке өрт сөндіру, палестиналық көліктерге атыс, палестиналық егістіктер мен зәйтүн бақшаларын өртеп, көрші ауылдарды қиратуда айыпталды. 1989 жылы ешиваның екі студенті 13 жасар қызды өлтіріп, 82 жастағы ер адамды жарақаттағаннан кейін ауыр қылмыс жасады деп айыпталды.

1998 жыл

1998 жылы 5 тамызда арабтардың шабуылынан Ицхардың екі тұрғыны, 18 жасар Харел Бин Нун мен 24 жасар Шломо Либман елді мекенді кеңейту үшін жаңа қазылған жолды қарауылдаған кезде атып өлтірілді. Ицхар қоныстары жергілікті палестиндік ауылдар арқылы қарулы жерлеу кортежын бастап, қонысты екі бөлімге бөліп, өлтірілген тұрғындардың есімдерін атауды ұсынды, бұл ұсынысты Беньямин Нетаньяху қолдады.

2002 жыл

2002 жылдың қыркүйегінде палестиналық бостандықшы Ицхарға кіруге тырысқанда төрт сарбазды атып жарақаттады. Оны қауіпсіздік күштері атып өлтірді.

2004 жыл

2004 жылғы 9 маусымда палестиналық ешкі бағушы Ицхар тұрғыны оның ешкілерін ұрлағанын айтып шағымданды. Полиция оны қонысқа дейін алып барып, ешкілерді қайтарып берді, бірақ ол ауылға қайтып бара жатқанда қоныстар шабуыл жасап, ешкілерді тағы да тартып алды. Полиция бөлімдері қоныстанушыларды тұтқындауға асықты, ал Ицхардың дайындық бөлімінің мүшелері шабуыл бағытына қарай түсті. Полиция олардың жолын бөгеп, әрекеттеріне кедергі келтірді деп мәлімдеді. Олар төрт адамды қарулы тонау, шабуыл, палестиналықтардан ешкі ұрлау және полицияға өз жұмысын атқаруға кедергі келтіру үшін айыптап, тұтқындады. Төрт қоныс аударушы 2010 жылы наурыз айында Иерусалим судымен ішінара мақұлданған сотқа шағым түсірді. Соттың шешімі бойынша, полиция төрт адамның шабуылға қатысы бар екенін және "қойларды" ұрлағанын мәлімдеп, жалған және адастыратын куәлік берді, бірақ олар ешкі бағушыларға жасалған шабуылдарға куә болған жоқ. Сот төреші төрт талапкердің әрқайсысына және олардың адвокатына 10 000 шекел төлеуді бұйырды.

2008 жыл

2008 жылдың 13 қыркүйегінде палестиналық адам Ицхардың Шалхевет қаласына кірді, тұрғындары демалыс күндері кеткен отбасылық үйді өртеп жіберді және оны көріп, көмекке шақырған тоғыз жасар баланы пышақпен ұрып, оны жеңіл жарақаттады. Ицхардан келген ондаған қоныс аударушылар шабуылшы тұрып жатқан деп саналатын Асра әл Қиблияның көршілес палестин ауылы арқылы шеру жасап, шабуыл жасаған сегіз адамды жаралап, ондаған палестин үйлері мен ғимараттарын өртеп жіберді, Израиль әскерлері бар еді, Израиль премьер-министрі Эхуд Олмерт "погром" деп атады. Бір аптадан кейін Асра әл Қиблиядан келген он төрт жасар жасөспірімді Израиль шекара полициясы Ицхарға қарай бара жатқанда өлтірді, ол елді мекенге Молотов коктейлін лақтыруға ниетті болды. Полиция кейінірек оны сот-медициналық дәлелдемелердің арқасында баланы шабуылдаған адам ретінде анықтағанын айтты. Сонымен қатар, 2002 жылы атыс жасаған жігіттің ағасы екені анықталды. 2011 жылдың 13 маусымында Изхардың төрт тұрғыны қоғамдық тәртіпке қарсы шабуыл жасау және қоқан-лоқыға итермелеу үшін, соның ішінде палестиндіктердің меншігіне өрт сөндіруге қатысы бар кәмелетке толмаған адам ұсталды. 2011 жылдың 2 тамызында Израиль қорғаныс күштерінің GOC Орталық қолбасшылығы Ицхардан және жақын маңдағы форпосттардан 12 қоныстанған адамға және жергілікті ешиваның студентіне әкімшілік тыйым салу бұйрықтарын шығарды, олар палестиналықтарға шабуыл жасауға қатысы бар деп күдіктенді. Тоғыз қоныстанғанға Батыс жағалаудан қашуға, ал үшеуі қоныстанған жерін тастап кетуге бұйрық берілді. Оған жауап ретінде Израильдің "Б'Тселем" беймәмлекеттік ұйымы айыптаусыз, сотсыз және сот санкциясысыз шығарылған әкімшілік бұйрықтарды қолдануды айыптай отырып, "бұл қадам Батыс жағалаудағы заң бұзушылармен күресудің қабылдамас құралы. Палестиналықтарға және олардың меншігіне зиян келтіретін қоныстанушыларға қарсы қатаң шаралар қабылдануы керек, бірақ бұл құпия материалдарға негізделген әкімшілік бұйрықтар арқылы емес, қылмыстық сот жүйесі арқылы жүзеге асырылуы керек". 2011 жылдың желтоқсанында Мицпе-Ицхар қаласындағы екі ғимаратты қиратып, Рамалла қаласына жақын орналасқан Палестинаның Бурка ауылындағы мешіт өртеліп, мешіттің сыртқы қабырғасына еврей тілінде "Мицпе-Ицхар", "соғыс" және "баға белгісі" деген жазулар жазылған. Мицпе-Ицхардан келген деп саналатын вандалдар палестинаның Бани Наим қаласындағы мешіттің сыртқы қабырғасына еврей тілінде "баға белгісі", "Ицхар" және Мұхаммед пайғамбарды қорлайтын сөздер жазылған.

2012 жыл

2012 жылдың мамыр мен маусым айларында бірнеше оқиға болды, олардың көбі сенбіде, яһудилердің демалыс күні. Израильдік "Б'Целем" үкіметтік емес ұйымы 2012 жылдың 19 мамырында түсірген видеода Ицхар елді мекенінен көптеген жастардың жақын маңдағы палестиндік Асира әл Кублия ауылына қарай төмендеп келе жатқаны, Асира әл Кублиядан келген палестиндік жастардың елді мекенге жақындаған кезде отаршыларға қарсы шығып, кейіннен егістіктерді өртеп жібергені, сондай-ақ қатты қаруланған исраилдік қоныстанушылар палестиндік жастарды атып, жарақаттағаны, ал Израиль сарбаздары жанында тұрып, атыс-жөніне кедергі келтірмегені көрінеді. Ицхардың өкілі BBC телеарнасына берген телефон сұхбатында "оқиғаны палестиналық ауыл тұрғындары бастады, олар өздерінің жерлерін өртеп, еврей қонысын өртеп жіберуге тырысты" деді. Ол қоныстанушылар өртті сөндіру үшін төбеден түсіп, "жүздеген араб шабуылшылары оларға тас лақтырып шабуыл жасады" деп мәлімдеді. Видеодан өртті кім тұтандырғандығын анықтау мүмкін болмаса да, жас қоныс аударушылар төбеден түсіп бара жатқанда өрт сөнбегенін көрсетеді. Би-би-сидің хабарлауынша, Асира әл-Кублияның тұрғындары өртке өздерінің егістіктері өртенгенін және өрт Израиль қонысына қарағанда өздерінің ауылынан әлдеқайда жақын екенін айтады. Израиль әскері тергеу жүргізіп жатқанын және "сұрақтағы бейнебаян оқиғаның толық сипатын көрсетпегенін" мәлімдеді. Бір аптадан кейін палестиналықты Ицхардан келген қоныс аударушы атып, жаралады. Бұл қақтығыстар палестиналықтардың Уриф ауылына тиесілі егістіктерді өртеп жібергеннен басталды. 2012 жылдың маусым айының басында полиция екі атыс оқиғасына қатысты қылмыстық тергеу бастады, онда Ицхар жедел әрекет ету қауіпсіздік тобының мүшелері отарлаушы жастар мен жергілікті палестиналықтар арасындағы қақтығыстар кезінде палестиналықтарға қарай оқ ашты және қауіпсіздік тобының бес мүшесінен қару-жарақ тәркіленді. Израильдік BTselem беймәмлекеттік ұйымы екі оқиғаның видеосын жариялады, ол IDF және Шекара полициясын қоныстанушыларды аймақтан кетуге мәжбүрлеуден бас тартқан және палестиналықтарды қорғауға әрекет етпеген деп айыптады, бірақ IDF тергеуі сарбаздардың дұрыс әрекет еткенін анықтады. 2012 жылдың 17 желтоқсанында Етжар елді мекенінің сыртындағы қақтығыстарда палестиналық және Израильдік күзетші жараланды, палестиналық қойшы елді мекенге жақындағаннан кейін, палестиналықтардың бір тобы күзетшілер мен Израиль қорғанысының сарбаздарына тас лақтыра бастады, олар тәртіпсіздіктерді тарату құралдарымен жауап берді. Израильдік "Еш Дин" бейөкмөт ұйымының хабарлауынша, оқиғаға бақылаушы болған, бетперде киген қоныс аударушылар қақтығысты тастармен атқаннан бастаған.

2013 жыл

2013 жылдың 1 сәуірінде сегіз палестиналық оқушы қыз Ицхар маңындағы елді мекендердің тұрғындары тас лақтырып, автобустарын шабуылға алған кезде жеңіл жарақат алған. 2013 жылдың 30 сәуірінде 31 жастағы Ицхар тұрғыны Эвиатар Боровскийді Тапуах бұрылысында Талкарм маңындағы ауылдан келген 24 жастағы палестиналық адам пышақпен өлтірді. Өкінішке қарай, Ицхардан келген қоныс аударушылар Үриф ауылындағы мешіттің терезесін сындырып, оны өртеп жіберуге тырысты, палестиндік ауылдардағы егістіктерді өртеп жіберді және палестин оқушы қыздарды алып бара жатқан екі автобусты таспен атқылады, екі қыз және жүргізушілердің бірі жеңіл жарақат алды.

2014 жыл

2014 жылдың 8 сәуірінде Йицхардың жүздеген тұрғыны шекара полициясына тас лақтырып, дөңгелектерді өртеп, техниканы бұзып-тозып шабуыл жасады. Израиль әскерлері оқиғаға араласпай қарап отырғанда, қоныстанушылар әскердің алдын ала орналасқан жерін қиратты. Шекара полициясы Ицхар тұрғындары екі рет әскери көліктердің дөңгелектерін тесіп алғаннан кейін, заңсыз салынған бес құрылысты бұзу үшін қауымға келді. Ицхар қоныстары кейіннен Израиль қорғанысының бекетін жойды. Әскерлер оларға жеке заттарын бүлдірмеуді өтінген соң, олар бұл өтінішке сай әскери инфрақұрылымға зиян келтіруді шектеді. Оған жауап ретінде қарулы Израиль сарбаздары мәжілісхана ретінде қызмет ететін "Оде Йосеф Чай" ("Жозеф әлі тірі") семинариясын басып алды және ғимараттың айналасына тікенді сымнан қоршау салды. Израильдің Шин Бет қауіпсіздік агенттігінің алты бұрынғы басшысы "Еврей терроризмі" эпизоды ретінде Едіот Ахронотқа берген сұхбатында отарлаушылардың шабуылдарын сипаттады.

2021 жыл

2021 жылдың қазан айында палестиналық адам ас үй пышағымен Ицхарда пышақпен шабуыл жасауға тырысты. IDF шабуылшыны "нейтралдады" деген, бірақ одан әрі түсіндірмеген.

2022 жыл

82 жастағы палестиналық ер адам Ицхар маңындағы қоныс аударушылармен шабуылдан жарақат алды, бұл полицияның Хадерада екі адамның қаза тапқан жақында болған террорлық шабуылға жауап ретінде күдікті.