Кіріспе

2008 жылдан бастап Панамада тек бір ғана жұмыс істейтін темір жол болды, ал 2014 жылы Панама метросының ашылуымен екіге дейін өсті. Біріншісі Панама каналы темір жолы болды, оны Панама каналы темір жолы компаниясы басқарады, ол Панама темір жолының мұрагері, Панама қаласы (Тынық мұхит жағалауы) мен Колон (Атлант жағалауы) арасында жолаушылар мен жүк тасымалын қамтамасыз етеді. 2014 жылы Панама метрополитені іске қосылды. Тарихи тұрғыдан алғанда, Чирики провинциясында тар темір жолдар (Ferrocarril de Chiriquí) болды, олар 20-шы ғасырдың аяғында тасталды.

Панама каналы темір жолы

XIX ғасырдың бірінші жартысында Панама арал арқылы жол жүру қиын әрі қауіпті болды. Калифорнияны АҚШ-қа сатып алғаннан кейін мұхит аралық байланыс жүйесіне деген қажеттілік күшейе түсті. Трансматериктік темір жолдың құрылысы 1850 жылы басталды және жағалаудан жағалауға дейінгі алғашқы пойыз 1855 жылы 28 қаңтарда өтті. Алайда, он екі мыңнан астам жұмысшы құрылыс кезінде қайтыс болған. Темір жол Панама каналын салуға үлкен көмек көрсетті, ол жақын қатар жүріп, кей жерлерде темір жолды басып алды. Темір жолдың кейбір бөліктері каналдың құрылысы кезінде жылжытылды, ал темір жол жүйесіне едәуір толықтырулар енгізілді. Каналдың жанында қайта салынған және жақсартылған Панама темір жолы 1912 жылы аяқталды. 1979 жылы АҚШ үкіметі Панама үкіметіне Канал аймағы мен темір жолды басқаруды тапсырды. 1998 жылдың 19 маусымында Панама үкіметі Панама каналы темір жолының жеке компаниясына ("PCRC") бақылауды тапсырды. Панама темір жолы бастапқыда 1524 мм кеңдікті болды, бірақ 2000 жылы қайта салынған кезде, кеңдік Панама аралығының бойымен Колоннан (Атлантикалық) Балбоаға (Тынық мұхит, Панама қаласының маңында) 47,6 миль (77 км) ұзындықта. 2015 жылдан бастап Панама каналы теміржол компаниясы Панама қаласы мен Колон арасында жолаушылар мен жүк пойыздарын жүргізеді. Жолаушылар қызметі дүйсенбі-жексенбі күндері әр бағытқа бір рейстен тұрады және бір жолғы тұрақты жол ақысы 25 АҚШ доллары.

Чирики темір жолы

XIX ғасырдың соңында Панама үкіметі қосымша темір жол салу мүмкіндігін зерттеді. 1910 жылы Панама темір жолы Панама қаласынан Дэвидке дейінгі темір жолдың құнын бағалауға тапсырылды, Чирикиде Антонға (Кокле провинциясы) және Лос-Сантосқа дейінгі филиалдар бар. Алайда, шығын тым жоғары болғандықтан, үкімет тек Чирики провинциясында қосымша желі салуды шешті. 1914 жылы Долега Потрериллосқа және Пуэрто-Педрегальға дейінгі тағы бір қысқа тармақпен темір жол салу туралы келісімшартқа қол қойылды. Темір жол 1916 жылы 23 сәуірде Дэвидтен Бокетеге дейінгі алғашқы пойызмен ашылды. Эдвардс теміржол машинасы компаниясы өзінің үш теміржол вагонының датасы жоқ растауын хабарлайды, олар Ferrocarril de Chiriquí-ге 1920 жылдары жеткізілген. 1974 жылдан кейін Чирики темір жолдарының инфрақұрылымы Мемлекеттік жұмыстар министрлігіне (Ministerio de Obras Públicas) берілді және 1990 жылы жұмыс тоқтатылды. ХХІ ғасырдың басында, жойылған темір жолдардың рельстері ауылымдарда көпірлер салу үшін қайтадан пайдаланылып жатыр. 1, қалалық жәрмеңкеде көрініс тапқан. 2021 жылдың қаңтар айында Ла Консепсиондағы қойма мен жылжымалы құрамды жаңа мұражай үшін қалпына келтіру жұмыстары басталды.

Чирики жер компаниясы

Chiriquí Land Company - бұл Панамадағы банан өсіру және жылжымайтын мүлікпен айналысатын United Fruit компаниясы. Ол сонымен қатар өздерінің ең жоғарғы деңгейінде шамамен 300 км темір жолды басқаратын, бұл Панама темір жолы мен FNC-ден көп.

Трамвайлар

Панама қаласында екі бөлек және ерекше трамвай немесе трамвай жүйесі жұмыс істеді. Біріншісі 1893 жылы 1 қазанда іске қосылып, мың күндік соғыс кезінде аяқталды. Екіншісі 1913 жылы басталды және қайта ұйымдастыру және компанияны ауыстырумен 1941 жылдың 31 мамырына дейін жұмыс істеді. Ескі қаланың кейбір көшелерінде әлі күнге дейін жаяужолдарда рельстер бар. Панама қаласының метрополитенін толықтыру үшін трамвай жүйесі туралы ұсыныстар болды, бірақ 2022 жылға дейін ешқандай құрылыс жүргізілген жоқ.

Панама қаласының метрополитені

2010 жылы Панаманың Панама қаласындағы метрополитенінің 1-жолына 14 станция үшін келісімшарт жасалды. Қызмет 2014 жылдың сәуірінде басталды, ал екінші желісінің бірінші кезеңі 2019 жылы қызмет бастады, бұл станциялардың жалпы санын 29 -ға жеткізді.

Панама-Давид темір жолы

Панама үкіметі мен Қытайдың Тиесиджу азаматтық инженерлік тобы 2017 жылдың маусым айында Панама мен Қытай арасындағы қарым-қатынасты ресми түрде жүзеге асырғаннан кейін Панама қаласы мен Дэвид арасында жаңа жылдамдықты темір жол салуға ынтымақтасқан болатын. Президент Хуан Карлос Вареланың қолдауымен жоба 2019 жылдың қыркүйегінде оның орнын басқан Лорентино Кортизомен тоқтатылды.