Кіріспе
1666 жылы Шотландиядағы Келісімі бар соғыстардың шайқасы Руллион Грин шайқасы 1666 жылы 28 қарашада Шотландияның Мидлотиан қаласында Пентленд тауларының маңында болды. Бұл Пентленд көтерілісінің жалғыз маңызды шайқасы болды, бұл Шотландия үкіметіне қарсы Ковенантер диссиденттерінің қысқаша көтерілісі болды. Шотландия шіркеуіндегі епископализмді қалпына келтіруге қарсылық білдіргеннен кейін, полковник Джеймс Уоллес басқарған Келісімі бар әскер Тэм Дэлиелл басқарған үкіметтік күштерден жеңілді. Қаза тапқандар салыстырмалы түрде аз болғанмен, 40-тан 50-ге дейін келісім мүшелері өлтірілді және 85-ге дейін тұтқынға алынды, олардың көбісі азап шекті деп айтылды. 36 адам өлім жазасына кесіліп, басқалары Барбадосқа жеткізілді, ал тәртіпсіздік келесі екі онжылдықта жалғасты, 1679 жылдан 1688 жылға дейінгі ұзақ мерзімді репрессияға ұласты.
The Battle of Rullion Green took place on 28 November 1666, near the Pentland Hills, in Midlothian, Scotland. It was the only significant battle of the Pentland Rising, a brief revolt by Covenanter dissidents against the Scottish government. Sparked by opposition to the restoration of episcopalianism in the Church of Scotland, a Covenanter army under Colonel James Wallace was defeated by a government force led by Tam Dalyell of the Binns. While casualties were relatively light, between 40 and 50 Covenanters were killed and up to 85 prisoners taken, many of whom were alleged to have been tortured. 36 were executed and others transported to Barbados, while unrest continued over the next two decades, culminating in the extended period of repression from 1679 to 1688 known as The Killing Time.
Өмірбаян
1660 жылы монархия қалпына келтірілгеннен кейін, 1661 жылғы Рециссори актісі шотланд шіркеуінің епископтарын қалпына келтірді. Министрлерден 1638 жылғы Ұлттық келісімнен бас тарту талап етілді; шамамен үштен бірі немесе барлығы 270-і бұдан бас тартты және нәтижесінде өз лауазымдарынан айырылды. Көптеген шотландтардың оңтүстік-батысында орналасқан, бұл аймақта Келісімге деген жанашырлығы ерекше күшті болды; олар ашық жерлерде бейресми қызмет өткізді, олар көп жағдайда мыңдаған ғибадатшыларды тартатын. 1638 - 1651 жылдардағы Үш патшалық соғыстарына әкелген дауларда Ковенантерлердің рөлі олардың 1661 жылғы шіркеу қонысына ғана емес, жалпы режимнің тұрақтылығына қауіп төндіргенін білдірді. Оларға қатысты үкімет қуғын-сүргін мен төзімділік арасында ауысып отырды; 1663 жылы қарсылық білдірген діни қызметкерлер "әлеуметтік емес адамдар" деп жарияланды, "Патшаның пасторы" шіркеулеріне бармағандарға ауыр айыппұл салынды. Шотландия мен Голландия Республикасы арасындағы тығыз мәдени, сауда және діни байланыстар бұл алаңдаушылықтарды 1665 жылы Екінші ағылшын-голландия соғысының басталуынан кейін күшейтті, ал соғыс шотланд экономикасына қатты зақым келтірді. Генерал Джеймс Тернердің қол астындағы әскерлер оңтүстік-батысқа осы санкцияларды жүзеге асыру үшін жіберілді және Пентленд көтерілісі деп аталатын 1666 жылы 12 қарашада Сент-Джонның Далли қалашығында басталды. Бұл дәстүрлі түрде өздігінен жасалған әрекет ретінде суреттеледі, бұл жергілікті Келісімі барлар айыппұл төлемеген үшін қарт адамды қорқытып жатқан сарбаздарға тап болған кезде басталды. Барскоб қамалынан Роберт Макклеллан бастаған олар оларды қарусыздады, содан кейін Балмаклеллан ауылында ұқсас іс-қимыл жасалды. Бұл жазаға әкелетінін түсінген Макклеллан қолынан келгеннің бәрін жинап, Дэмфриске қарай жылжиды, онда олар Тернерді ұстады. Алайда, бірнеше ай бойы үйлестірілген іс-қимылдар туралы жоспарлар талқыланып жатқанына дәлел бар; Джон Блэкадер жаз бойы Эдинбургте қарсылық білдірген дін қызметкерлерінің кездесулерін, оның ішінде Нитсдейл мен Галлоуэйден келгендерді жазған. Көтеріліс туралы естігеннен кейін, осы топтың мүшелері басшылықты қамтамасыз ету және қолдау көрсету үшін жіберілді, олардың арасында Аушенс Джеймс Уоллес, азаматтық соғыстар кезінде Ольстер мен Шотландияда қызмет еткен тәжірибелі сарбаз болды. Көптеген адамдар қатысудан сақ болды, ал голландтық шабуылдан қорқыныш үкімет бұрыннан белгілі диссиденттерді тұтқындады дегенді білдірді, мысалы, Джеймс Стюарт Колтнесс, Эдинбургтің бұрынғы провосты. Алайда, бүлікшілердің саны тез арада 700-ге дейін өсті, бұл діни құлшыныс пен экономикалық қиындықтардың қоспасынан туындады, олардың көпшілігі жұмыссыз қолөнершілер немесе жұмысшылар болды. Басшылық Уильям Вейч және Джон Уэлш сияқты радикалды министрлерден, сондай-ақ Макклеллан мен Корсоктың Джон Нилсон сияқты қанағаттанбаған кішігірім ақсүйектерден құралған. 21 қарашада оларға Уоллес қосылды, ол өзінің орынбасары ретінде Джозеф Лирмонтпен командалық міндетін атқарды. Бастапқы мақсат - Глазго, олардың ісіне жалпы симпатиялы қала, бірақ жолды биннс Там Дэлиеллдің басшылығымен үкіметтік армия бұғаттады. Оның орнына олар Эдинбургке шеру жасады, яғни Шотландияның құпия кеңесіне өтінішхат тапсырып, күшейтуді үміттенді. 26 қарашада Ланаркка жеткен кезде олардың саны 1100-ға дейін өсті; олар Келісіміне ашық қол қою үшін тоқтады, келесі күні қала сыртындағы Колинтонға көшті. Алайда олар Эдинбургке кіре алмады, ал олардың көптеген адамдары екі апта бойы Шотландияда қыста жүріп, шаршады. Далейл батысқа қарай бағытын бұзған кезде Уоллес шығысқа қарай, содан кейін Пентленд таулары бойымен оңтүстікке қарай қозғалып, Руллион Гринге жақын жерде тоқтап, артта қалғандарды күтті. Мұнда оларды Дэлиеллдің орынбасары Уильям Драммонд бастаған ат әскері тосқауылдады.
Шайқас
Драммондтың ат әскері қуып шығарылды, бірақ негізгі күш тек алты миль қашықтықта болды, Келісіміне қатысушылар қашып кету үшін тым жақын болды. Уоллес өз әскерлерін Гленкорс өзенінің үстіндегі биік жерде жинап, Дейлл өз адамдарын ұрыс формациясына орналастырған кезде күтті. Келісіміне қатысушыларға үш рет шабуыл жасалды, олардың әрқайсысы кері қайтарылды, төртінші әрекеті кешке қарай болды. Бұл кезде Келісіміне қатысушы ат әскерінің шағын тобы сол жақтағы қысымды жеңілдету үшін майданға қарай жылжыды, оң жақтағыларын ашық қалдырды. Осы мүмкіндікті көріп, Драммонд шабуылға түсті; олардың саны аз және барлық майданда қысымға ұшыраған кезде, Келісімі барлар орны құлап, түнде қашып кетті, 50 адам қаза тапты, көпшілігі қуғындалып өлді. Қаза тапқандардың арасында Джон Крюкшенк пен Эндрю МакКормак бар, олар Ольстерден шыққан екі пресвитериан дін қызметкерлері, ал тұтқынға алынғандардың саны 80-ден 140-қа дейін. Басшылардың көпшілігі қашып кетті, соның ішінде Уоллес Голландияға жол тартты, ол 1678 жылы қайтыс болды, ал Лермонт Ольстердегі жанашырларымен жасырылып, 1679 жылы Шотландияға Ботуэлл көпірінде шайқасуға оралды. Вейч пен Уэльш тұтқындалудан қашып, Ковентер қозғалысында көрнекті болды.
Көркем әдебиет
Галт, Джон. Ринган Ғильхайз, 1823 жыл