Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Николай Тэсс (1921 жылы 7 желтоқсанда 2006 жылы Рига қаласында, Латвия) - бұрынғы Кеңес Одағындағы саяси қуғын-сүргінді жүзеге асырған, осы әрекеті үшін сотталған санаулы функционерлердің бірі. Николай Тесс, Ресей азаматы, Мемлекеттік қауіпсіздік министрлігінің бұрынғы оперативный өкілі, Латвияда қылмыстық заңның 68.1-бабы бойынша 1941-1949 жылдары Латвиядан жаппай жер аударылғандарға қатысты айып тағылған 10-шы Кеңес өкілі (және екінші ресей азаматы) болды. Тесс 1949 жылы 25 наурыздағы депортацияларға қатысқаны үшін айыпталды. 2001 жылдың наурыз айында жасалған айыптау қағазына сәйкес, "Тес 42 отбасын, яғни 138 адамды, Совет Одағының шалғай аймақтарына жер аударуға мәжбүрлеу туралы бұйрық шығарды және оған қол қойды. Депортацияланғандардың арасында 14 бала болды". 2003 жылы 16 желтоқсанда ол кінәлі деп танылып, денсаулығының нашарлауынан кейін ұзақ уақытқа созылған процесс аяқталғаннан кейін 2 жылға шартпен бас бостандығынан айырылды. Кейін ол Латвияның Жоғарғы сотына (әрекетсіз) және Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сотқа (соңғысы 2008 жылы шағымды ішінара қабылданбайды деп тапты) шағымданды. Тесс өзін кінәлі деп санамады, ол тек екі жарым ай бойы қызмет етіп, жергілікті әкімшілік дайындаған тізімдердің Министрлік тізімдерімен сәйкестігін тексеруді басқарды. Ресей Латвияны бұрынғы кеңестік шенеуніктер мен кеңестік партизандарды халықаралық стандарттарды бұзғаны үшін айыптап сотқа тартқаны үшін сынға алды (мысалы, Ресей Сыртқы істер министрлігінің 2004 жылғы 18 қарашадағы жазбасы). 2006 жылдың 7 желтоқсанында 86 жасында Ригадағы ауруханада қайтыс болды. 2014 жылы Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот Николай Тесстің арызын қабылданбайды деп таныды. Жауаптылық туралы шағым ішкі құқық қорғау шараларының толмауы салдарынан қабылданбады.
Nikolay Tess (, Николай Тэсс; 1921 – December 7, 2006, in Riga, Latvia) was one of the few functionaries in charge of political repressions in the former Soviet Union who were convicted for this activity. Nikolajs Tess, a former operative (оперативный уполномоченный) of Ministry for State Security, a citizen of Russia, was the 10th Soviet official (and second Russian citizen) charged in Latvia under the Criminal Law Article 68.1, crimes against humanity, in relation to mass deportations from Latvia in 1941–1949. Tess was charged for his role in deportations of March 25, 1949. According to the indictment made in March 2001, "Tess compiled and signed an order to deport 42 families, 138 people, to forced settlement in remote parts of the Soviet Union. There were 14 children among the deported." He was found guilty on December 16, 2003, and sentenced to 2 years of suspended imprisonment after a lengthy process delayed by ill health. Afterwards, he appealed to the Latvian Supreme Court (unsuccessfully) and the European Court of Human Rights (the latter found the complaint partly inadmissible in 2008). Tess did not consider himself guilty, claiming that he was acting in the capacity for only 21/2 months and he was mainly in charge of verifying the match of the lists prepared by local administration against the Ministry lists. Russia has criticized Latvia for trials of former Soviet officials and Soviet partisans accusing of violation of international standards (e. g., Russian Foreign Ministry note of November 18, 2004). Tess died in a Riga hospital on December 7, 2006, at the age of 86. In 2014, the European Court of Human Rights declared the application of Nikolay Tess inadmissible. Concerning the merits, the complaint was rejected due to non exhaustion of domestic remedies – Tess had not contested the law the conviction was based on before the Constitutional Court.