Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гунупур - Одиша штатының Раягада ауданындағы муниципалитет және субдивизиондық штаб-пәтерлерінің бірі. Бұл Раягада ауданындағы екінші үлкен қала.
Gunupur is a Municipality and one of the sub divisional headquarters of Rayagada district in the Indian state of Odisha. It is the second biggest town in Rayagada district.
Тарих
Гунупур - бұрынғы Жейпур патшалығының маңызды орталықтарының бірі. Раджа Нарасингх - Жейпурдың Махараджасы Викрам Дев І (1758 - 1781) ұлы. Оның ағасы - Рамачандра II 1781 жылы Джейпур патшалығына отырды. Тағы бір ағасы Раджа Джагганатх Дев Набарангпурдың патшасы болды. Раджа Нарасингх Дев бірнеше жыл билік жүргізді, оның орнын оның жалғыз ұлы Раджа Кришна Дев иеленді, ол бірнеше жылдан кейін ұрпақсыз қайтыс болды. Осылайша, Гунупур Гудари Джейпур патшалығына қосылды. Кейін оны британдық әкімшілікте Жейпур махараджалары басқарды. Одиша штаты 1936 жылы 1 сәуірде құрылды. Корапут алты ауданның бірі болып, Гунупур Корапут ауданының қосына кірді. 1992 жылы 2 қазанда Гунупур және Раягада субдивизиялары бұрынғы Корапут ауданынан бөлініп, Раягада деп аталатын жаңа ауданды құрды.
Gunupur was one of the important centers in the erstwhile Jeypore Kingdom. Rajah Narasingh Dev was the third son of Maharajah Vikram Dev I (1758–1781 CE) of Jeypore and was appointed as the ruler of Gunupur and Gudari region. Whereas, his elder brother Maharajah Ramchandra Dev II ascended the royal seat of Jeypore in 1781. Another brother called Rajah Jagganath Dev became the king of Nabarangpur. Rajah Narasingh Dev ruled for a few years and was succeeded by his only son Rajah Krishna Dev who died in a few years with no progeny. Hence, Gunupur Gudari were remerged to Jeypore kingdom. It was then ruled by the Maharajahs of Jeypore under British Administration. The state of Odisha was formed on 1 April 1936 with Koraput as one of the six districts and Gunupur came under Koraput district as a sub division. On 2 October 1992, Gunupur and Rayagada sub division were carved out of the erstwhile Koraput district and formed a new district as Rayagada.
Демография
2011 жылғы Үндістан санағының мәліметтері бойынша Гунупурдың тұрғындарының саны 62,870 адам. Ерлер - халықтың 50%-ын, ал әйелдер 50% құрайды. Гунупурдың сауаттылығы орташа 80,4% -ды құрайды, бұл ұлттық орташа 74,4% -дан жоғары: ерлердің сауаттылығы 85,56% -ды, ал әйелдердің сауаттылығы 70,40% -ды құрайды. Гунупур қаласында халықтың 11% -ы 6 жасқа толмаған.
as of 2011 India census, Gunupur has a population of 62,870. Males constitute 50% of the population and females 50%. Gunupur has an average literacy rate of 80.4%, higher than the national average of 74.4%: male literacy is 85.56% and female literacy is 70.40%. In Gunupur, 11% of the population is under 6 years of age.
География және климат
Гунупур орналасқан. Оның орташа биіктігі - 229 м. Ол Шығыс Гаттың етегінде және Бансадра өзенінің жағалауында орналасқан. Мұнда климаттың таулар мен жағалаулық жазық аралас сипаты бар. Оның сыртқы аймағы толығымен орман мен төбелермен қапталған. Үндістанның жер сілкінісі аймақтары Гунупурды жер сілкінісіне бейімделуді арттыру үшін I-ден V-ге дейінгі шкалада II сейсмикалық аймақтың ішінде орналастырады.
Gunupur is located at It has an average elevation of It is located in the lap of the Eastern Ghat and on the banks of river Bansadhara. It has a mixed climate of mountains and Coastal Plain. Its outer region is completely covered by forests and Hills. Earthquake zones of India places Gunupur inside seismic zone II on a scale ranging from I to V in order of increasing susceptibility to earthquakes.
Көлік
Гунупур Одишаның басқа бөліктерімен Ш17 (Гунупур Дигапахенди Берхампур) және Ш04 (Паралахемунди Гунупур Раягада Корапут) мемлекеттік автомобиль жолдары арқылы байланысты. Сондай-ақ, ол Андхра Прадештің ірі қалаларымен жақсы байланысты. Одисса мемлекеттік жол көлігі корпорациясы, Андхра Прадеш мемлекеттік жол көлігі корпорациясы және жекеменшік автобустар Гунпур мен Одиссаның басқа бөліктеріне жиі жүреді. Гунупур 90 км ұзындықтағы Наупада Гунупур темір жол желісімен Наупада темір жол айрылысына Хаурах-Ченнай бағытының Вишакапатнамдағы Хурда жолының бөлігіне жалғасады. Ең жақын әуежай - Вишахапатнам әуежайы, оңтүстікке қарай 200 км қашықтықта орналасқан. Ең жақын әуежай - Бхубанесвар әуежайы, ол шамамен 360 км қашықтықта орналасқан.
Gunupur is connected to other parts of Odisha by state highway SH17(Gunupur Digapahandi Berhampur) and SH04(Paralakhemundi Gunupur Rayagada Koraput). It is also well connected with major cities of Andhra Pradesh. Odisha State Road Transport Corporation, Andhra Pradesh State Road Transport Corporation, and Private buses run frequently between Gunupur to other parts of Odisha and Andhra Pradesh. Gunupur is connected by the 90 km long Naupada Gunupur branch railway line to Naupada railway junction on the Khurda Road Visakhapatnam section of the Howrah Chennai route. The nearest airport is the Visakhapatnam Airport at a distance of 200 km towards the south. The other nearest airport is the Bhubaneswar Airport, which is about 360 km.
Туризм
Гунупур мен оның маңайындағы көптеген қызықты жерлер бар, олар іздестіруші көзге қызық. Бұл жерде жақын маңдағы қызықты жерлерге бару үшін база ретінде қызмет ететін құралдар бар. Минахола Гунупурдан 70 шақырым жерде орналасқан. Бұл табиғаттың сұлу жері, үш өзеннің қосындысында Сива ғибадатханасы бар. Бұл жер жабайы табиғаты мол, тығыз орманның ортасында орналасқан. Сиваратри - бұл жердегі танымал мейрам. Бұл жерде әлі күнге дейін барлық ауа райына қолайлы жол жоқ, бірақ оны көруге болады. Раягада мен Гунупурдан Гудариге дейін тұрақты автобус қызметтері бар. Қалған 25 км жолды Джиппен жүруге болады. Падмапурда Маникешвари Шиваның ғибадатханасы орналасқан. Бұл жер буддалық философ Дхармакиртидің ордасы деп танылған. Бұл VII ғасырдағы ғибадатхана. Ғибадатхананың бірінде бір ғажайып тіл (пали) жазылған, ғибадатхана жеті таспен ғана салынған. Бұл қала Гунупурдан 20 шақырым жерде орналасқан. Шатикона Гунупурдан 60 км жерде орналасқан. Оны түрлі түсті аңғарлар мен орманды төбелер қоршап тұрады. Бұл жерде су тасқынының керемет көрінісі бар. Шива ғибадатханасы Шива ратри күніндегі белсенділіктердің орталығы болып табылады. Чатиконаның доңғария кондхалары тайпаның алғашқы бөлігін құрайды. Маа Маркама ғибадатханасы Гунупурдан 70 км қашықтықта, Бисам-Каттакта орналасқан. Ғибадатхана жаңа көрініске ие болды. Көптеген адамдар жақын және алыс жерлерден, әсіресе сейсенбі күндері келеді. Қалалық колледжге де Маркама құдайының есімі берілген. Маджгихариани ғибадатханасы Раягадада орналасқан. Бұл ғибадатхана Одишаның Оңтүстік бөлімінде және Андхра-Прадеште танымал. Бауырластардың басым көпшілігі Мадхья-Прадеш, Чхатишгарх, Андра-Прадеш, соның ішінде бөлінбеген Корапут ауданынан келеді. Жексенбі, сәрсенбі және жұма күндері Маға Мажиғарианға көп адам келіп ғибадат етеді. Ғибадатхана әр жылдың наурыз-сәуір айлары аралығында өткізілетін Чайтра Парба мерекесімен танымал.
Gunupur and its vicinity have of many charms, is a thrill to the searching eyes. It has the facilities to serve as a base for visiting the nearby place of interest. Minajhola is only 70 km from Gunupur. It is a beauty spot of nature, has a siva temple at the confluence of three rivers. It is situated in the heart of dense forest, rich in wildlife. Sivaratri is a popular festival of this place. Though there is no good all weather road yet, the place is worth visiting. Regular bus service is available from Rayagada and Gunupur up to Gudari. The rest 25 km road is Jeepable. Padmapur houses the shrine of Manikeswari Siva. It is identified to be the seat of Dharmakirti, the Buddhist Logician philosopher. It is a 7th century temple. In one of the temple something is written in some strange language (Pali) and the temple is built using only seven stones. It is 20 km from Gunupur. Chatikona is located about 60 km from Gunupur surrounded by a series of valleys and wooded hills of varying colours and the place is a center of pilgrimage for the temple of Mahadev. It offers picnickers gorgeous view of the waterfall. The Siva temple is the focus of hectic activities on Siva Ratri. The Dongaria Kondha of Chatikona represent the primitive section of the tribe. Maa Markama Temple is located at Bissam Cuttack, 70 km from Gunupur. The temple got a new look and surrounded by lush green forest. Many people visit from near and far especially on Tuesdays. The town college has also been named after Goddess Markama. Majhighariani Temple is located at Rayagada. This temple is famous in Southern Division of Odisha and Andhra Pradesh. Most of the devotees come from Madhya Pradesh Chhatishgarh, Andhra Pradesh including undivided Koraput District. During Sunday, Wednesday and Friday a large number of devotees come to worship the Maa MajhiGhariani. The temple is known for Chaitra Parba, i. e., March–April of every year.
Білім
Гунупурдың басым көпшілігі рулар қауымдастығы болса да, ұзақ уақыт бойы білім беруге бел буған, нәтижесінде сауаттылық деңгейі ұлттық орташадан асып түседі. Бұл аймақтың білім беру саласына деген ықыласы, 1903 жылы, Үндістан тәуелсіздік алғанға дейін, алғашқы орта мектептің ашылуынан және 1972 жылы алғашқы колледжінің ашылуынан көрінеді. Бүгінде Гунупур - үздік білім беру мекемелерінің орталығы, соның ішінде әйгілі GIET университеті, Гунупур, инженерлік, басқару, ауыл шаруашылығы және негізгі ғылымдар бойынша білімді Үндістанның барлық бөліктерінен және шетелден келген студенттерге ұсынады. Сонымен қатар, аймақта 2017 жылы құрылған Ғаятри ғылым колледжі және ғылым бағытында білім алушылар үшін "Махарши Гурукул" тұрғын колледжі орналасқан. Гунпурда CBSE-ге қарасты Ганди атындағы мемлекеттік мектеп де бар.
Gunupur, despite being predominantly inhabited by tribal communities, has been deeply committed to education for a long time, resulting in a literacy rate that surpasses the national average. The region's commitment to education is evident in the establishment of its first high school in 1903, prior to India's independence, and its first degree college in 1972. Today, Gunupur is a hub of excellent educational institutions, including the renowned GIET University, Gunupur, which offers education in engineering, management, agriculture, and basic sciences to students from all parts of India and overseas. Additionally, the region is home to the Maharshi Gurukul residential college for students pursuing science streams and the Gayatri College of Science, which was founded in 2017. The Gandhi Public School, which is affiliated with CBSE, is also an esteemed educational institution in Gunupur.