Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тегеран және қала маңындағы автобус компаниясы жұмысшыларының синдикаты (SWTSBC) (سنديكای شركت واحد اتوبوسرانی) - Үлкен Тегеран аймағын ортақ еткен кәсіподақ. Оның мүшелері 17000-нан астам жұмысшы; олардың көпшілігі Тегеранның Біріккен автобус компаниясында (Шарекат е Вахед) жұмыс істейді. Алғашқыда 1958 жылы құрылған, оның қызметі жылдар бойы үзілістермен болды. 1979 жылғы Ислам төңкерісінен кейін одақ танымалдылыққа ие болды, ол тәуелсіз жұмысшы ұйымдарына жиі жауыздық танытатын режиммен ашық күресті.
The Syndicate of Workers of Tehran and Suburbs Bus Company (SWTSBC) (سنديكای شركت واحد اتوبوسرانی) is a trade union centered on the Greater Tehran region. It has a membership of over 17,000 labourers; most of whom work for the United Bus Company of Tehran (Sharekat e Vahed). Initially established in 1958, its activity has been intermittent throughout the years. The union gained notoriety after the 1979 Islamic Revolution after it openly engaged a regime that is often hostile towards independent worker organizations.
Өмірбаян
Иранның соңғы монархы Мұхаммед Реза Шахтың билігі кезінде Иранның тез индустрияланғаны көптеген жұмысшы ұйымдарын, соның ішінде Синдикат та тудырды. Иранның еңбек қозғалысы 21-ші ғасырда елдің әлеуметтік және саяси өзгерісіне ықпал етті. Иран қоғамының көптеген басқа салалары сияқты, еңбек одақтары 1979 жылғы революцияға қатысты, бұл ақыр соңында Шахтың жер аударылуына және биліктегі теократияның пайда болуына әкелді. Революциялық кезеңнің ең биік кезінде Синдикат ұстаған көптеген саяси ұмтылыстарға қайшы, кәсіподақ барлық қызметтен тыйым салу арқылы бұрынғыдан да ауыр жағдайға ұшырады. Мемлекеттік қолдаумен құрылған Ислам еңбек кеңесі автобус операторларының орнынан ауысқаннан кейін олар бұрын болған тәуелсіз өкілдіктерін жоғалтты. Жер астындағы қызметінде Синдикат 2004 жылы қайта өркендегенге дейін салыстырмалы түрде тиімсіз болды.
Iran’s rapid industrialization under the rule of Iran’s final monarch, Mohammad Reza Shah, spawned many worker organizations, including the Syndicate. Labour movements in Iran have been influential participants in the country’s social and political transformation during the 21st century. Like many other sectors of Iranian society, labour unions participated in the 1979 Revolution that eventually led to the Shah’s exile and the inception of the ruling theocracy. Contrary to many of the political aspirations held by the Syndicate during the height of the revolutionary period, the union was placed in an evermore dire position by being banned from all activity. Being replaced by a state sponsored Islamic Labour Council, bus operators lost the independent representation they once had. Operating in an underground capacity, the Syndicate had been relatively ineffective until their resurgence in 2004.
2004 жылы қайта жанданды
Кәсіподақтардың заңсыздығы салдарынан Синдикат жұмысшылардың желісін бейресми құралдармен сақтады. 2004 жылдың екінші жартысы синдикаттың нығайғанын, 1979 жылға дейінгі жағдайынан бері болмаған заңдылық аурасын берді. Бір кездері кәсіподақтарға қарсы институттармен жасырылған жұмысшылардың наразылықтары енді Мансур Осанлу сияқты кәсіподақ басшыларының көмегімен көтерілді. 2005 жылдың ортасында Осанлу 17 белсендімен бірге Тегеранның Біріккен автобус компаниясынан шығарылғаннан кейін автобус операторлары қозғалысы қарқын ала бастады. Осанлоудың жұмысшылар арасындағы танымалдылығы мен харизматикалық тартымдылығы оны шеттетілген жұмысшылардың жиналу нүктесіне айналдырудың маңызды факторлары болды. Жұмысшылардың жек көруі ереуілге және көтеріліске әкелді, бірақ мұндай ойлар компания мен үкіметтің өзі ұйымдастырған реакциялық қауіпсіздік күштерінің басылды. Май айында болған көптеген шабуылдардың бірінде Осанлу жарақаттанғаннан кейін емделіп, қамауға алынды. Кейін ол босатылды. Теократиялық режимнің кәсіподақтың болашақ іс-әрекетін жоюға қысымы негізінен сәтсіз болды. 3 маусымда кәсіподақ басшылары ішкі конституцияны ратификациялады, бұл ұйымның болашақ дауларда атқаратын тиімді рөлін нығайтады. 17000 жұмысшының 8000-і конституцияны қабылдауға әкелген сайлауға қатысты. Кәсіподақ құру идеясы ислам режимі еңбек саясатына тікелей қайшы келді. Жұмысшылар мен олардың Синдикаттағы өкілдерін қамауға алу жиі орын алған. Ақы төленбеген жалақыға, қауіпті жұмыс жағдайларына және ұжымдық келіссөздер процедураларын шектеуге қарсы күрес (басқалар арасында) кәсіподақтарды жұмыскерлер арасында моральдық жағынан жоғары ұстанымға ие етті. Бірлік көрсету үшін, 7 қыркүйекте әріптестері мен кәсіподақ басшыларын тұтқындауға қарсылық білдіру үшін автобус жүргізушілері өздерінің көліктерінің жарығын барлық ауысымда қалдырды. Солардың бірі Мансур Осанлу Тегеранның атақты Эвин түрмесінің 209-бақшасына жіберілді. Осанлоудың медициналық көмекке шақырған өтініші түрме әкімшілігінің назарынан тыс қалған. Бұл жоғары деңгейдегі тұтқындаудан кейін ең үлкен жұмыс акциясы 2006 жылдың 28 қаңтарында жоспарланған демонстрация түрінде болды. Демонстрация ешқашан басталмады, өйткені қауіпсіздік күштері алдағы шабуыл туралы таралған кітапшаларды Синдикаттың басшылығына дейін іздестіре алды. Одақтың директорлар кеңесін тұтқындады, бұл алдағы жұмыс орындары үшін науқанның ұйымдастырушылық базасын мүлдем құлдыратты. Олардың қатарында: Ибрагим Мадади, Мансур Хаят Гейби, Сейед Давуд Разави, Саид Торабиан, Али Зад Хосейн, Насер Ғоломи және Ғоламреза Мирзауи бар. Ұстаздар одағының басшыларынан басқа, жүздеген белсенділер мен ереуілшілер де тұтқындалды (шамамен 1200 адам). Басқалары әртүрлі жағдайларда ұсталған. Бірнеше ондаған адам қатаң шарттармен босатылды. Оларға кез келген ереуілдерді ұйымдастыруға және/немесе оған қатысуға және басқа да кәсіподақ іс-шараларына қатысуға тыйым салынды. Нәтижесінде бұл іс халықаралық назарын аударды. Әлемдегі жұмысшылар мен коммерциялық емес ұйымдардың (Amnesty International, Human Rights Watch және т.б.) наразылықтарын қоса алғанда, АҚШ Мемлекеттік департаменті де тұтқындауларды айыптайтын мәлімдеме шығарды. Куәгерлердің айтуынша, Мансур Осанлу 2006 жылдың 19 қарашасында SWTSBC вице-президенті Ибрагим Мададимен бірге күдікті жағдайларда тұтқындалған. Осанлу мен Мададиді қарулы топ ұрып-соғып, әуеге оқ атудан кейін алып кетті. Бұл оның екінші тұтқындалуы. Ол бірнеше ай бойы жалғыз камерада отырғаннан кейін кепілдікпен босатылған болатын. Бұл да арнайы полиция мен "Ансар мен Хезболланың" мемлекет қолдаған жасырын жасағы әлеуметтік және саяси белсенділерді тұтқындап, үндетпей отырғаны сияқты. Осанлу 2006 жылдың 19 желтоқсанында қосымша кепілдікпен қамақтан босатылды. Ұйымның тағы бір қызметкері - Реза Шахаби тұтқындалды. Шахаби 2010 жылдың маусым айынан бастап Эван түрмесінде қамауда отыр, 2012 жылы Тегеранның Ислам революциялық соты оны "мемлекеттік қауіпсіздікке қарсы жиналып, келісімге келгені үшін" және "жүйеге қарсы үгіт таратқаны үшін" алты жылға бас бостандығынан айырды.
Because of the illegality of unions, the Syndicate maintained its network of workers through informal means. The latter half of 2004 symbolized a more organized syndicate, giving it an aura of legitimacy not seen since its pre 1979 condition. Worker grievances once concealed by anti union institutions, were now surfacing through the aid of union leaders such as Mansour Osanlou. After Osanlou was dismissed from the United Bus Company of Tehran along with seventeen other activists in mid 2005, the bus operators movement started to gain momentum. Osanlou’s popularity amongst workers and his charismatic appeal were important factors in making him the rallying point for alienated labourers. Worker disdain led to rumblings of strike action and revolt, but such thoughts were quelled by reactionary security forces organized by the company and the government itself. During one of the many engagements in May, Osanlou was taken into custody after being treated for injuries. He was later released. Pressure from the theocratic regime to dissolve future activities by the union was largely unsuccessful. An internal constitution was ratified by union executives on June 3, essentially cementing the efficacious role this organization would play in future disputes. 8,000 of the 17,000 workers participated in the election that led to the constitution’s approval. The notion of an established trade union was in direct conflict with the Islamic regime's labour policies. Incarceration for workers and their representatives within the Syndicate was a regular occurrence. Fighting against unpaid wages, hazardous working conditions, and the restriction of collective bargaining procedures (amongst others), placed the union in a morally superior position amongst workers. In a show of solidarity, bus operators left the lights on to their vehicles throughout their shifts in protesting the September 7 arrests of colleagues and union leaders. One of the latter, Mansour Osanlou, was sent to ward 209 of Tehran’s notorious Evin Prison. Osanlou’s calls for medical aid have been largely ignored by prison administrators. The biggest job action to result from this high profile arrest came in the form of a planned demonstration on January 28, 2006. The demo never commenced because security forces were able to trace pervading pamphlets about the upcoming strike back to the Syndicate’s leadership. The union’s board of directors were arrested, essentially crippling the organizational framework of the impending job action. They included: Ebrahim Madadi, Mansour Hayat Ghaybi, Seyed Davoud Razavi, Sa’id Torabian, Ali Zad Hossein, Naser Gholami and Gholamreza Mirza’i. Aside from the detained union executives, hundreds of activists and strikers were also arrested (approximately 1200). Others have been detained in varying capacities. A couple dozen were said to have been released under strict conditions. They were excluded from organizing and/or participating in any strikes and other union activities. As a result, the crackdown attracted international attention. Along with widespread protests from worker and non profit organizations across the world (Amnesty International, Human Rights Watch, amongst others), the United States State Department also released a statement condemning the arrests. According to eyewitness accounts, Mansour Osanlou was arrested on Sunday, November 19, 2006, along with the vice president of SWTSBC, Ibrahim Madadi under very suspicious circumstances. Osanlou and Madadi were beaten by a group of armed militia and were taken away after shots were fired into the air. This is his second arrest. Oslanou had been recently released on bail after being kept in solitary confinement for months. This seems to be another case where special police and state sponsored undercover militia of “Ansar e Hezbollah” are used in arresting and silencing social and political activists. Osanlou was again released from detention, with the posting of additional bail money, on 19 December 2006. Another union officer who was arrested is Reza Shahabi, treasurer of the syndicate. Shahabi has been imprisoned since June 2010 in Evan prison and in 2012 was sentenced to six years imprisonment by the Islamic Revolutionary Court of Tehran for “gathering and colluding against state security”, and “spreading propaganda against the system.” According to the International Federation for Human Rights (FIDH) and other rights groups Shahabi’s state of health has deteriorated in custody, but prison authorities have not granted him appropriate medical treatment.
2020 жыл
Тегеранның автобус жүргізушілері синдикатының мүшесі Расул Талеб Моғаддам 74 қамшы соқты, деп хабарлады Тегеран және қала маңындағы автобус компаниясы қызметкерлерінің синдикаты 2020 жылдың 1 маусымында. Моғаддам 2019 жылдың 1 мамырында жұмысшы күнін атап өту митингісінде қамауға алынған онша жұмысшының бірі болды. Могадам 74 қамшымен соққыға және екі жылға бас бостандығынан айырылды.
Rasoul Taleb Moghaddam, a member of syndicate of Tehran's bus drivers, received 74 lashes, the Syndicate of Tehran and Suburbs Bus Company Workers reported on 1 June 2020. Moghaddam was among a dozen workers arrested in a rally celebrating worker's day on May 1, 2019. Moghadam has been sentenced to 74 lashes and two years in prison.