Кіріспе

Рим азаматтарының топталуы Рим халқының әскерге, цензураға және сайлауға қатысатын бір тобы болған. Comitia tributa құрамында құрылған кезде рулар Рим Республикасының заң шығарушы жиналысының дауыс беру бірліктері болды. Дәстүрге сәйкес, алғашқы үш тайпаны Ромул құрды; әрқайсысы он курияға немесе палаталарға бөлінді, олар comitia curiata дауыс беру бірліктері болды. Рим тарихында куриялар сақталғанмен, олардың құрамында болған үш ру бірте-бірте тарихтан жоғалып кетті. Республика кезінде олар сирек аталса да, Ромулеан тайпаларының ресми түрде жойылғандығы туралы ешқандай дәлел жоқ. Алайда Ливий олардың әлі де бар екенін және агностиктер алқасының мүшелері дәстүрлі түрде үш адамнан тағайындалғанын, сондықтан әрбір тайпа бір немесе бірнеше агностиктермен ұсынылғандығын айтады. Мүмкін, халықтың руларға бөлінуіне, сондай-ақ отыз округтің санына әсер еткен Сервий Туллий Римді және ауылды аймақтардағы әртүрлі пагилерді бөліп, төрт руды құрды, олар кейіннен он жеті ауылдық руға айналды. Республика құрылғаннан кейін бұл тайпалар халық жиналысына жиналды, ол comitia tributa деп аталды. Рим халқы мен оның аумағы өскен сайын, тағы он бес тайпа тіркелді, соңғысы 241 жылы.

Ромулеан тайпалары

Ежелгі Рим дәстүріне сәйкес, Римді құрғаннан кейін көп ұзамай Ромул алғашқы үш тайпаны құрды: Рамн, Тити және Луцер. Латын тіліндегі tribus сөзінің этимологиясы анық емес: ол үш (tres) сөзін білдіруі мүмкін немесе Iguvine Tablet-тердегі тұтас қауымға қатысты. Басқалар бұл сөздің tribuere сөзінен шыққан деп айтады, ол бөліністер мен үлестірулерді білдіреді.

Құрылу

Ливийдің айтуынша, Сабин әйелдерін зорлағаннан кейін Тит Татиус бастаған Сабиндер Римге шабуыл жасап, қалаға кірді. Қатты ұрыстан кейін сабин әйелдері күйеулері мен әкелерінің арасына кіріп, қантөгісті болдырмау үшін араласқан. Ромул мен Татиус бірлесіп билік құрған кезде бейбітшілік орнады, ал сабиндар Римге көшіп келді. Осылайша жаңадан пайда болған қала латын және сабиндер арасында тең бөлінді. Осыдан кейін, дәстүрлі түрде б.з.д. Үш ромульдік тайпа деп аталатын бұл алғашқы тайпалар Римнің латын халқынан тұратын Рамн, Сабиндер мен Люцерлер этрусктарды білдіретін алғашқы Римнің негізгі этникалық топтарын білдіреді деп күтіледі. Рим Тибр өзенінде, Этрурияның Лациуммен дәстүрлі шекарасында орналасқан, және бастапқыда едәуір этрус халқы болған болуы мүмкін; бірақ әрине, Рим халқының арасында едәуір этрус элементі болды. б.з.д. Бұл кезең Ромулдың уақытына емес, Луцерлер институтының осы кезеңіне тиесілі болуы мүмкін; және шынымен де, Ромулдың үш руының есімдері, егер этникалық сипаты болмаса, этруск болып көрінеді. Ромулеан тайпалары қаланың бастапқы этникалық компоненттерін білдірген теориясы қазіргі заманғы стипендияда әлі де болса, ол ешқашан жалпыға бірдей қабылданбаған және бұл пікірді көптеген ғалымдар жоққа шығарған. Себебі "екі рудың бір-бірінен ерекшеленетін ұлт екені туралы ойды ежелгі деректер ешбір жерде растамайды". Кэтрин Ломас 2018 жылы шыққан "Ризинг Рим" кітабында түсіндірменің танымалдылығын XIX және XX ғасырлардағы ұлтшыл саясатқа байланысты деп санайды.

Куриялар

Бұл үш ру өз кезегінде отыз курияға немесе бөлімдерге бөлінді, олардың ұйымдастырылуы анық емес. Сөздің этимологиясы co viria - ер адамдардың жиналуынан туындауы мүмкін, әр топ жетекші сайлайды, ол curio деп аталады. Куриондардан біреу curio maximus деген атақпен барлық куриялардың басшысы болып таңдалды. Куриялардың мүшелері куриалдар деп аталды. Әр курияға бір діни қызметкер немесе curio қатысатын. Әрқайсысының жиналатын өз орны болды, оны курия деп те атайды. Бұрын curiae мүшелігі патрицийлерге ғана шектелген деп саналған, ал клиенттер қабылданғанын көрсететін қарама-қайшы мәлімдемелер олар дауыс беру құқығы жоқ пассив мүшелер екенін білдірді. Алайда, Моммсен плебейлер дауыс беруге кірді деп сендіреді және бұл көзқарас қазір басымдыққа ие болды деп санайды; плебейлер бастаудан бастап немесе кем дегенде ерте кезден бастап; әрине, Республиканың алғашқы жылдарынан бастап.

Куриадалық комиссия

Түрлі куриялар дауыс беруге жиналған кезде олар comitia curiata құрады. Ол патшалар тұсында құрылып, республиканың соңына дейін сақталған. Куриондардың бірі curio maximus болып тағайындалды немесе сайланды және жиналысқа төрағалық етті. Патшалар кезінде curiata comitia-ны патша немесе interrex шақырды, ол comitia дауыс беруі мүмкін сұрақтарды ұсынады. Бұларға интеррекс ұсынған жаңа патшаны сайлау; патшаға империум беру туралы заңның қабылдануы, lex curiata de imperio деп аталады; соғыс жариялау керек пе; шағымдар туралы шешімдер; ароргация; ароргация немесе ароргация - бұл Рим мәдениетіне тән асырап алудың ерекше түрі. Бұл заңның мақсаты - бір адамның өзінен бала таппағаны үшін ғана оның әулеті жойылып кетпеуін қамтамасыз ету еді. Бала асырап алу үшін бала асырап алушы баласыз және балалы бола алмайтын, ал асырап алушы ересек адам болуы керек. Бұл процесс уақыт өте келе Рим популюсінің кішігірім бөлігі болып табылатын патрицистерге ерекше қызығушылық туды. Әдетте, асырап алынған адам асырап алынған әкесінің мәртебесін алады, сондықтан плебейлік генске қабылданған патрициус әдетте патрициандық мәртебесін жоғалтады. Бұл принципті Публий Клодий Пулхер плебейлерге өту үшін қолданды және плеббтердің трибуны лауазымына ие болды, бірақ оның жағдайында асырап алу техникалық тұрғыдан заңсыз болды, өйткені оның асырап алған әкесі жас жігіт болғандықтан, балалы бола алатын. Екінші жағынан, плебейлік патрициандық мәртебеге патрициандық генске қабылдану арқылы ие бола алады, бұл да патрициандарды алаңдататын болар еді. Әдеттегі ережеге ерекшеліктер болған болуы мүмкін; патрициан Манлия генінен шыққан Юни Силани отбасы, патрициандық мәртебесін сақтаған көрінеді, бірақ плебейлік Юнииге қабылданды; Гай Юни Силан Фламен Мартиалис болды, бұл патрициандарға ғана арналған діни қызмет. және шетелдіктерді патрицистердің қатарына қабылдауға рұқсат беру туралы. Сервий Туллий тұсында соғыс жариялау және шағымдарды қарау құқығы басқа заң шығарушы жиналыс - comitia centuriata-ға берілді. әдетте, Pontifex Maximus президентімен бірге.

Серб тайпалары

Рим дәстүріне сәйкес, Сервий Туллий, алтыншы патша (дәстүрлі түрде), Ромуль тайпаларын (кюрияларды емес) жойды және қаланы төрт қалалық тайпаға және жиырма алты пагиге бөлді, олар он жеті ауылдық тайпаға бірікті. Қаладағы төрт рудың есімдері олар білдіретін қаланың төрт аймағына негізделген, ал ауылдағы рулар сол аймақтарда едәуір жер телімдеріне ие болған отбасылардың аттарына негізделген болуы мүмкін. 387 жылы тағы төрт тайпа қосылды: Арниенсис, Сабатина, Стеллатина және Троментина.

Құлдырау

Республиканың соңғы жылдарында комитетке қатысу өте төмен болды, ал оның іс-әрекеттері жемқорлықтың нәтижесі болды. Цезарь комитсияны соғыс жариялау немесе бейбітшілік орнату билігінен айырды; ертедегі императорлар оның күшін одан әрі шектеп тастады. Август комициялардың сот қызметін алып тастады және заң шығару құқығын тек формада сақтады. Ол қол жетімді магистратуралардың жартысын өз кандидаттарымен толтырды, ал Тиберий комитияның қалған сайлау өкілеттігін сенатқа тапсырды. Императорлар өздерінің көптеген өкілеттіктерін comitia tributa-дан алса да, бұл тек формальдылық болды. Comitia tributa біздің заманымыздың үшінші ғасырына дейін өмір сүргенімен, оның қалған функциялары тек символикалық болды; ол қамқорлық алды және дұға айтты; ол императордың заңнамалық өкілеттіктерін және басқа да билікті берді; және ол оған мақұлдау үшін ұсынылған заңдарды жариялады. Бірақ бұл кезде дауыс беру бюллетень арқылы емес, аккламация арқылы жүргізілді.