Кіріспе

Моран қаласы - Үндістанның Ассам штатындағы Дибругарх ауданындағы санақ қаласы. Моран - Үндістанның маңызды өнеркәсіптік қаласы. Бұл ірі мұнай кен орны және шай өсіретін аймақ.

Этимология

"Моран" атауы - "Моран шапанының" қысқартылған түрі. Бұл жер бұрын сауда орталығы болған, онда Моран тайпасының адамдары Чутья патшалығында орналасқан Дихиннің солтүстігінде өз өнімдерін сату үшін баратын. "Морандар шапаны" осы орталықтан өз атын алған.

Тарих

Сибсағар ауданындағы Моранхат деп аталатын аудан Ассамның жоғарғы бөлігінде тарихи маңызы зор. Бұл жер өзінің атауын Моран тайпасының ежелгі заманда орнатқан базарынан (асам тілінде шапқын) алған. Сол кездегі аймақтың географиялық жағдайы бүгінгіден мүлдем өзгеше еді. Сол кезде Дихин өзені қазіргі Моранхат пен Сепон аймағынан оңтүстікке қарай Дисой деп ағып, Дисанг пен Диху өзендері өз қоныстары ретінде ағып, ақыр соңында Махурамухта (Бокахат) және Лакхуда (Калиабор) Брахмапутраға қосылды. Кейінгі кезеңде (бәлкім, 16 ғасырдың аяғында) Дихиннің бұл ағысы құрғап, Дихин солтүстікке қарай басқа бағыт алды. Бұл солтүстікке қарай Брахмапутраның су ағынын арттырып, Дихиннің бұрын құрғаған ағысын Брахмапутра өзені алып, Мажули аралын қалыптастыруға әкелді. Моран тайпасының адамдары Дихиннің оңтүстігінде, ал Чутиялар солтүстігінде өмір сүрді. Морандықтар Дихин өзенінен өтіп, Моранхатқа өз базарларын құрған. Ақырында, Чутия патшалығының құлдырауынан кейін аймақты Ахомдар басып алды, олардың патшасы Сухунмунг өзінің астанасын Дихин өзенінің жағасына жақын Бокотада салды. Бұған дейін Тяо Хамти патшайымы да Ахом патшалығынан Дихин арқылы қашып, Хабунгқа жеткен.

География

Моран қаласы орналасқан жердің орташа биіктігі -

Демография

2001 жылғы халық санағының мәліметтері бойынша Моран қаласының тұрғындарының саны 6784 адам. Ерлер халық санының 53% -ын, ал әйелдер 47% құрайды. Моран қаласының сауаттылығы орташа 84%, ұлттық орташадан 59,5% жоғары: ерлердің сауаттылығы 86%, әйелдердің сауаттылығы 81% . Моран қаласында халықтың 10% -ы 6 жасқа толмаған.

Үкімет

Моран - Дибругархтың (Лок Сабха сайлау округінің) бөлігі.