Кіріспе
Х. П. Лавкрафттың 1926 жылғы қысқа әңгімесі 1999 жылғы фильмнің бейімделуі "Cool Air" - американдық қорқынышты көркем әдебиет жазушысы Х. П. Лавкрафттың 1926 жылы наурызда жазылған және 1928 жылы наурыз айында жарық көрген "Тылсым және құпия әңгімелер" журналы.
the 1999 film adaptation
"Cool Air" is a short story by the American horror fiction writer H. P. Lovecraft, written in March 1926 and published in the March 1928 issue of Tales of Magic and Mystery.
Сюжет
Ол "салқын ауаны" неліктен жек көретінін түсіндіріп, бір әңгімені айтып береді. Оның оқиғасы 1923 жылдың көктемінде Нью-Йоркте тұрғын үй іздеп жүрген кезінде басталады. Ақыры ол Батыс 14-ші көшедегі үйді қайта жаңартты. Жоғары қабаттан химиялық заттардың ағып кетуін тексергенде, ол тікелей үстіндегі тұрғындардың таңғажайып, қарт және оңаша дәрігер екенін біледі. Бір күні баяндаушы жүрек ұстамынан зардап шегеді, ал дәрігердің үстінде тұрғанын еске түсіріп, баспалдаққа көтеріледі және доктор Муньозды алғаш рет кездестіреді. Дәрігер жоғары медициналық шеберлікті көрсетеді және баяндаушыны дәрі-дәрмектермен құтқарады. Оқиғаның қызықтыра бастағаны сонша, ол дәрігердің үйретуіне үнемі оралады. Әңгімелері жалғасқан сайын, дәрігердің өлімді қалай жеңуге болатынын анық көруде. Дәрігер бөлмесінің температурасы шамамен 56 градус Фаренгейт (13 градус Цельсия) аммиак негізіндегі тоңазытқыш жүйесін қолдана отырып ұсталады; насостар бензинді қозғалтқышпен жұмыс істейді. Уақыт өте келе дәрігердің денсаулығы нашарлап, мінез-құлқы да ерекшеленеді. Салқындату жүйесі үнемі жаңартылып отырады, оның бөлмелерінің кейбір жерлері тоңазытқышта болады, бір түнде сорғы істен шыққанға дейін. Дәрігер түсіндірусіз, қатты қорқып, досына өзін тыныш ұстауға көмектесуін сұрап жалбарынады. Олар таңертеңге дейін машинаны жөндей алмай, дәрігерді мұз толы ваннаға жатқызуды шешті. Баяндаушы уақытын мұзды толтыруға жұмсайды, бірақ көп ұзамай оны жасауға басқа біреуді жалдауға мәжбүр болады. Ақыры, ол сорғыны жөндеу үшін білікті механиктерді тапқанда, тым кеш болады. Ол пәтерге дәрігердің тез шіріп бара жатқан сүйегін және "жаман мазаланған" жедел хатты көруге уақытында келеді. Айтқыш оны оқып, доктор Муньостың 18 жыл бұрын қайтыс болғанын біледі. Өлімге бағынбау үшін ол әр түрлі әдістерді қолдана отырып, өлімнен кейінгі өмірдің көрінісін сақтады, ол ыдырауды баяулату үшін салқындатуға байланысты.
Шабыт
Лавкрафт "Cool Air" романын Нью-Йорктегі бақытсыз тұруы кезінде жазды, ол Нью-Йорктегі жағдайға байланысты үш қорқынышты әңгімені жазды. "Ловкрафттың Нью-Йорк жер аударылуы" деген еңбегінде Дэвид Э. Шульц Лавкрафт өзінің сүйікті Жаңа Англияның жәдігерлерімен толы пәтері мен ол тұрған жердің маңындағы Ред-Хуктың иммигранттар ауданы арасындағы қарама-қайшылықты қысқа әңгімені сипаттайтын "қарсылықтардың алаңдататын қатарласуына" шабыт ретінде келтіреді. Шюльцтің айтуынша, әңгімедегі басты кейіпкер сияқты Лавкрафт өзінің туған жері Род-Айлендтегі Провиденстен оқшауланып, өмірдің қимыл-қозғалысын ғана көріп отырғанын сезінді. Әңгіме басты орын алған ғимарат, 14 -ші көшедің батыс жағындағы 317 -ші үйде орналасқан, онда 1925 жылы Лавкрафттың Нью-Йорктегі бірнеше достарының бірі Джордж Кирк қысқа уақыт өмір сүрді. Айтқыштың жүрек соғысы Нью-Йорктегі Лавкрафт досы Франк Белкнап Лонгты еске салады, ол жүрек ауруына байланысты Нью-Йорк университетінен түсіп қалды. Айтқыштың салқын ауаға деген фобиясы Лавкрафттің өзін еске салады, ол суыққа ерекше сезімтал болған. Шульц "Cool Air" шығармасының негізгі әдеби көзі - Эдгар Аллан Поның "М. Валдемар туралы фактілер" деп аталады. Лавкрафт қысқа әңгімені жазған кезде "Әдебиеттегі табиғаттан тыс қорқыныш" атты зерттеуінің По тарауын аяқтаған болатын. Алайда, Лавкрафт бірнеше жылдан кейін "Шың ауа" романына Артур Махеннің "Ақ ұнтақтың романы" әсер еткенін, бұл да денелердің ыдырау туралы тағы бір әңгіме екенін айтты.
Кейіпкерлер
Доктор Муньос: "Көреген ақыл-парасаты мен жоғары қанды және асыл тұқымды" испан дәрігері, ол "қысқа, бірақ өте жақсы мөлшерде", "тәуелсіз, бірақ менмен емес, жоғары деңгейдегі бет-әлпеті", "қысқа темір сұр толық сакал", "толық, қара көз" және "құйрықты мұрын" ретінде сипатталады. Ол өзін "өлімге қас жаулардың ішіндегі ең қатал" деп атайды, сондай-ақ "өмір бойы оның таңғажайып экспериментіне арнап, барлық достарын жоғалтқан және барлық байлығын жоғалтқан" адам. Муньозбен алғаш кездескенде "күркіт" сезінетінін айтып, "оның көрінісінде ештеңе ақтала алмайды", - дейді баяндаушы "оның қансыз қолдарының мұздай суықтығы мен дірілденуі" туралы және оның тыныс алуы байқалмайтын болды. Бұл, бәлкім, Уильям Л. Лав, Бруклиндік дәрігер және масон, ол 1923 жылдан 1932 жылға дейін штат сенаторы болды. Нью-Йоркке "бірқалыпты, пайдасыз журналдар" жасау үшін келген аты аталмаған баяндаушы. Ол арзан пансионаттардан басқаларына ауысып, Батыс 14-ші көшедегі пансионаттың "басқаларына қарағанда, оған әлдеқайда аз ұнамды екенін" байқады. Мұны оның жоғарғы қабаттағы көршісі Муньос емдегеннен кейін, ол "талантты оқшаулаушының шәкірті және құлшынысы" болады.
Қабылдау
Лавкрафттың тұрақты басылымы "Weird Tales" журналына "Cool Air" романын тапсырған редактор Фарнсворт Райт оны қабылдамады, бұл шешім "түсініксіз, өйткені ол оған ұнайтын қауіпсіз, қорқынышты ертегі сияқты көрінеді". Питер Кэннон "Cool Air" романын Лавкрафттың "Нью-Йорк оқиғасын құрайтын ең жақсы әңгімесі" деп атайды, бұл оның "таза, натуралистік стильді күшті әсерге ие бола алатынын" дәлелдейді.