Кіріспе

Музыкалық Лолита, Менің махаббатым - Джон Барри мен Алан Джей Лернердің 1955 жылғы Владимир Набоковтың "Лолита" романының негізінде шыққан сәтсіз музыкалық қойылымы. Ол 1971 жылы Бродвейден бұрын гастрольдік сапар кезінде Бостонда жабылды.

Өндіріс тарихы

Lolita, My Love әнін жазуға Барриді шақырған My Fair Lady және басқа да үлкен хиттердің әйгілі әнші Лернер бастамашы болды. Бірнеше рет романының бейімделуіне рұқсат беруден бас тартқан Набоков "Лернер мырза өте талантты және керемет классик. Егер "Лолитаны" музыкалық нұсқаға айналдыру керек болса, оны жасайтын адам - ол". Сол кездегі көптеген мюзиклдер сияқты, қойылым да Бродвейде ашылғанға дейін қайта жазу қажет болған кезде бірнеше қалада "сынақ" турнесі жоспарланған. Бастапқы режиссер опера импресариосы Тито Капобианко болды, ал хореографияны Джек Коул ұсынды, бірақ Коул репетициялар кезінде жұмыстан босатылып, оның орнына Дэнни Дэниелс келді. Лорна Луфт өзінің Бродвей дебюті болатын Монаның қосалқы кейіпкері ретінде таңдалды, бірақ репетициялар кезінде түсіндірмесіз жұмыстан шығарылды. Филадельфияда 1971 жылы 16 ақпанда ашылғанда, шоу жауыз пікірлерге ие болды және бірден жұмыс үшін жабылды. Капобианко жұмыстан босатылып, оның орнына Ноэль Уиллман, ал Дэниелстің орнына хореограф ретінде Дэн Сиретта тағайындалды. Тіпті Лолитаны ойнаған актриса Аннет Ферра да ауыстырылды. Шоу Бостонда қайта ашылды, бірақ жылы бизнес жасады және әртүрлі пікірлер алды, бірақ сыншылар Джон Невиллдің Хумберт және Дороти Лудтонның Лолитаның қарапайым анасы Шарлотта ролін жақсы орындағанын мойындады және музыка мен әннің мәтінін күшті деп тапты. Лолитаны Денис Никкерсон, ал Леонард Фрейді Клэр Квилти ойнады. Бұл қойылым Марк Хеллингер театрында, Лернердің көптеген бұрынғы жеңістерінің орны, жоспарланған ашылу алдында жабылды; ол 900 000 доллар жоғалтты.

Бірінші акт

Клэр Квилли, танымал драматург, азғындық пен жыныстық еркіндікті (Going, Going, Gone) тойлайды. Хэмберт Хэмберт Лолитаның қайда екенін білуді талап етіп, шабуыл жасайды. Ол Квиллиді оны 2 жыл, 10 ай және 4 күн бұрын, ол өмірінен жоғалғанда ұрлады деп айыптайды. Алдымен, Куилти білімсіздікке наразылық білдіреді, бірақ Хэмбертке күліп, өзін ұстай алмайды. Хамберт одан ақпарат талап етеді, тіпті оны атып өлтірумен қорқытады, бірақ Куилти басқа қонақтарының наразылығына қарамастан, қозғалмайды. Ақырында, Хамберт Куилтиді өлтіреді. Ол 18 жыл бойы ұстаздық қызметінде болғанын еске алып, қалай қылмыс жасағаны туралы жауап іздеді. Ойланып-толғанғаннан кейін ол өзінің "ояу, бірақ қорқынышты" тұлғалық қыры бар екенін мойындайды. Швейцариядан қыздар мектебінде сабақ бергеннен кейін, ол жүйке бұзылуынан кейін, Америкада ересектер білім беру тобында дәріс беру арқылы жаңа өмір бастауға шешім қабылдайды. Ол Вермонт штатының Рамсдейл қалашығындағы Хаз үйінде тұру үшін келеді. Онда Шарлотта Хейз және оның қызы Долорес, немесе Лолита, араларында қатал қарым-қатынас бар (The Same Old Song). Хамберт Шарлоттаның жалған еуропалық дәміне ащылық танытады, ол Лолитаны көрмейінше, бірінші мүмкіндікті іздеп кетеді. Ол тіпті бағасын да естімей, қалуға келіседі. Ол мектепте қиындық көріп жүрген Лолитаға сабақ беруге көмектесуді ұсынады; Дегенмен, ол демалыс күндері ( сенбі) жұмыс істеуге қызығушылық танытпайды. Ол Хамберттің күнделігін жазып жатқанын тауып, Шарлоттаның оны жақсы көретінін айтады. Ол оған өзіне ұқсайтын жас қыздың суретін көрсетеді. Хамберт оның Анабелл екенін түсіндіреді, ол бірнеше жыл бұрын ғашық болған жас қыз (In the Broken Promise Land of Fifteen). Шарлотта Лолитаның Хамбертті мазаламауын талап етеді, бұл тағы да жанжалға әкеледі және Хамберттің Шарлоттаға деген жеккөрушілігін арттырады (The Same Old Song (Reprise) ). Шарлотта Хамбертпен уақыт өткізуге тырысады және оны өзі мен ересектер білім беру тобының ақын туралы дәріс беруін қаншалықты күтіп тұрғаны туралы айтып, оған мақтанады. Ол өзінің Данье Алигьери, Петрарка және Эдгар Аллан По туралы дәріс беретінін түсіндіреді, олардың барлығы да жасөспірімге дейінгі қыздарға қызығатын. Шарлотта топты келесі демалыс күндері пикникке шақырады, онда ол оларға ақынның рухын түсіндіреді: нимфтер (Данте, Петрарка және По). Пикникке Квилли келеді және оның соңғы телеспектаклі мақталады. Ол Лолита туралы сұрайды (оның ешқашан кездеспегенін) және Хэмбертті ерекше деп санайды. Кейін Шарлотта өзінің Францияға деген махаббатын, оның Рамсдейлдегі өз нұсқасын қалай жасауға тырысқанын және жақсы өмір сүру арманын (Sur Les Quais) еске алады. Шарлотта Хамбертпен билеп жатқанда, Лолита күтпеген жерден үйге оралады, ал Хамберт оған құмарлық танытады. Шарлотта Лолитаны жазғы лагерьге, яғни "Климакс" лагеріне жіберуге шешім қабылдайды. Хамберт Шарлотта Лолитаны лагерьге алып кеткенде күйреген. Алайда, Шарлоттаның оған деген махаббатын мойындап, оған үйленуге немесе кетуге өтініш білдірген хатынан (Шарлоттаның хаты) одан да қатты алаңдайды. Алғашында ол бұған ренжіді, бірақ содан кейін ол Лолитаның асыраушысы болу мүмкіндігін ойлайды. Көп ұзамай олар үйленіп, бір-біріне жақын болады. Шарлотта Хэмбертті Лолита жоқ кезде оған тәтті жібергені үшін жазалайды. Ол Шарлоттаға қарсы тұрып қана қоймай, оны өлтіруді де елестетеді, өйткені ол онымен бірге қалуды ойлауға шыдай алмайды; алайда, ол оны өлтіруге батылы жетпейтінін және одан құтылу арманы жүзеге аспайтынын түсінеді (Қош бол, кішкентай арман). Шарлотта Лолитаның үйге қайтып келмейтінін және тікелей интернатта оқитынын мойындайды. Хамберт оған қарсы шығады, ал ол мойындайды. Шарлотта Хамберттің күнделігін табады, онда ол Лолитаны қаншалықты жақсы көретіні және Шарлотты жек көретіні туралы жазған. Ол оны романның жобасы ретінде ойнатуға тырысады, бірақ ол оған сенбейді және үйден қашып кетеді. Көрші Хэмбертке Шарлотты көлік соққыға жығып өлтіргенін айтады. Ол жаңа байлығынан рақаттанып, Лолитаны алып кететінін айту үшін лагерьге телефон соғып жатыр. Содан кейін ол сол түні қонақ үйге барып тұруға рұқсат сұрайды. Хамберт Лолитаны (Hello, Little Dream) алуға кетіп бара жатқанда қуанады.

ІІ акт

Хамберт пен Лолита Bed D By Motel-ге келеді, онда Квилли мен оның серіктері де тұрады (At the Bed D By Motel). Лолита Хамбертке төсек бөлісуі керектігі туралы айтып, оны келекелейді. Квилли олардың бөлмесіне келіп, Хамбертті қинайды. Хамберт Лолитаға қалаған нәрсені жасай алатынын және оған қалаған нәрсені бере алатынын айтады ( Tell Me, Tell Me). Түн ортасында, олар жыныстық қатынасқа түскеннен кейін, Хамберт Лолитаның лагерьде бір жігітпен жыныстық қатынасқа түскенін айтады, бұл оның кінәсін азайтады. Ол оны "жаман" деп атайды да, анасына телефон шалып, не істегендерін айтып берумен қорқытады. Ақырында, ол Шарлоттаның өлгенін айтады, ал ол оны Шарлоттаға жету үшін өтірік айтуда айыптайды. Ақырында, ол оны ешқашан тастамайтынына уәде береді. Екеуі Бирдсли қыздар мектебінде жұмыс істейді, онда Хэмберт мұғалімдікке орналасады, ал Лолита 8-сыныпқа барады ("Баккин" Бирдсли / Бирдсли қыздар мектебі). Лолита Хамбертке мектептегі спектакльге қатысуға рұқсат бермегені үшін ашулы. Директор Хэмбертпен Лолита туралы өз алаңдаушылығын білдіреді: ол жыныстық қатынас туралы дұрыс білім алмаған және оның құрбыларымен көбірек әлеуметтік қарым-қатынасқа мұқтаж. Ол Хэмбертке ультиматум ұсынады: ол және Лолита топтық терапияға қатысады немесе Лолитаға Квилли жазған мектеп пьесасына қатысуға мүмкіндік береді. Хамберт соңғысына келіседі. Репетиция кезінде Квилли Лолитамен кездесіп, оған қызығады; ол өзінің ағасы, стоматолог және Шарлоттаның досы, оған ол мектепте екенін айтты. Квилли Лолитамен (March Out of My Life) кездескеннен кейін серіктесімен қарым-қатынасын бұзуға шешім қабылдайды. Осы арада, Хэмберт Лолитаның үйден алыстағаны туралы үнемі параноикалық болып келеді және оған қарсы шығады (The Same Old Song (Reprise) ). Лолита кінәсіздігін дәлелдеді, оның досы Филис оның әңгімесін растайды, бірақ Хамберт оған сенбейді. Лолита Хамбертті сүйгенін айтып, оны қамауда ұстап отыр деп айыптайды (All You Can Do Is Tell Me You Love Me). Хамберт екеуінің қашып кетуі керек екенін түсінеді. Лолита олардың енді ұрысып-тартысып кетуін қаламайды және сол түні жолға шығып, жол бойына аялдамаларды таңдап алуына рұқсат берулерін сұрайды ("Келесі қалаға дейін қанша уақыт бар?"). Бұл сәтте екеуі ел аралап, бірақ оларды құпия қызыл Мерседес аяусыз қуып жүреді. Әр аялдамада Хэмберт Лолитаның жоғалуы мен қызыл машинаның қалуы туралы күдікті болып келеді. Ақырында, Лолита мүлдем жоғалып кетеді, Хэмберт қатты күйзеледі. Ол оны 2 жылдан астам уақыт бойы іздеді, бірақ оның ізін таба алмайды; ол оның артына оралуын қалайды (Lolita). Ақырында ол Филиске кездеседі, ол оған Лолита Куилтимен бірге қашып кеткенін айтады. Ол ашуланып, Квиллиттің үйіне келеді (бұл бізді І актінің басына қайтарады) және оны атып өлтіреді. Содан кейін ол Лолитаның үйіне келіп, үйленгенін және жүкті екенін көреді. Ол қызға өзімен бірге келуге уәде береді, бірақ қыз оны қабылдамайды. Ол оған күйеуімен бірге Аляскаға көшіп бару үшін 15 000 доллар береді. Полиция келіп, Хэмбертті Куилтиді өлтіргені үшін ұстайды. Ол ең бастысы, оның бақытты болғанын қалайтынын көрсетеді және ол оны бірінші рет жақсы көретінін біледі.

Реакциялар

Романның бейімделуінен бас тартқан Nabokov, оның он екі жасар қызды сахнада түнде ойнату "күнәлі және азғындық болар еді") Мендельбаумның айтуынша, ешкімнің де мүмкін емес материалды жақсы музыкалық нұсқаға айналдыру мүмкіндігі жоқ. 1982 жылы Эдвард Альбидің "Лолита" әні музыкалық емес бейімделуі жағымсыз пікірлерге ұшырады, және көптеген сыншылар бұл нұсқаның бұрынғы мюзиклмен салыстырғанда жетіспейтінін атап өтті; Рич Альбидің нұсқасында қорқынышты жиынтық бар екенін айтып, тіпті "флоп музыкалық нұсқасы декорацияны дұрыс алды" деп атап өтті.