Кіріспе

Солтүстік Йоркширдегі нарық қаласы, Англия.

Этимология

Гисборо атауының шығу тегін бағалай отырып, Альберт Хью Смит бұл "қиын" екенін айтты. Domesday Book-та алғаш рет тіркелгеннен бастап 16 ғасырға дейін, екінші бөлігі кейде бастапқыда көне ағылшын тіліндегі *burh* ("қала, бекініс") сөзінен, ал кейде көне ағылшын тіліндегі *burn* ("өзен, ағын") сөзінен туындаған. Осы елді мекен екі атаумен де белгілі болған сияқты, тарихи жазбаларда *burh* / *borough* формалары басым және бұл бүгінгі күнге дейін сақталған. Бірінші элементтің шығу тегі белгісіз: Смит бойынша, ең мүмкін болжам – ежелгі скандинавиялық жеке есім Gígr-дің жайылымдық түрі Gígs. Егер осылай болса, Гисборо бұрын "Гигрдің қаласы" деген мағынаны білдірген. Бүгінгі күнге дейін қаладағы Гисборо Преориясы мен Гисборо Холлынан қаланың атауының бірінші бөлігі әртүрлі жазылады.

Римдік

Кейбір археологтар қаланың римдік оккупация кезінде, әскери бекініс ретінде пайда болғанын айтады. Гисборо шлемі сияқты бірнеше римдік артефакттардың табылуы осы пікірді қолдайды, бірақ нақты дәлелдер әлі де жетіспейді. Гисборо шлемі – 1864 жылы қаланың жанында табылған римдік атты әскерінің шлемі. Оның бастапқы қорғаныш жақтары сақталмаған, бірақ шлемнің құлақ қорғауларының алдында бекіту тесіктерін көруге болады. Ол өрнектелген және қабаттасқан суреттермен әшекейленген, бұл оның әскери парадтарда немесе атты әскер турнирлерінде қолданылғанын көрсетеді, бірақ сонымен қатар шайқаста да қолданылуы мүмкін. Ол, белгілі римдік орындарынан қашық, қиырш тастың төсегіне мұқият орналастырылған күйде табылған. Жол жөндеу жұмыстары кезінде табылғаннан кейін ол қалпына келтіру және көрмеге қою үшін Британ мұражайына тапсырылды.

Орта ғасырлар

Гигсбор 1086 жылы «Домсдей кітабында» Лангбург вапентэйкі немесе жүз аймағындағы елді мекен ретінде тіркелген. Гисборо приорісінің қираған қалдықтары 12 ғасырға дейін сақталып қалған.

Виктория дәуірі

Қала Солтүстік Йоркширдің темір кен орындарына жақын болғандықтан, өнеркәсіптік революцияның гүлденуіне бөлісті. Аймақтың темір қорытушыларының бірі, сэр Джозеф Уитвелл Пиз, Гисбороға жақын, Гутон Лоукросс ауылында Альфред Уотерхаус салып жобалаған, готикалық стильде қайта жаңғырған Хутон Холлды өз шаңырағы ретінде таңдады. Гисборо Холл – Шалонер отбасына тиесілі, 1856 жылы Жакоб стилінде салынған Виктория дәуірінің сарайы. Бұл ғимарат ІІ санаттағы ескерткіш болып саналады, бірақ қазір ол қонақ үйге айналдырылған.

Жақында болған тарих

Станция Солтүстік-Шығыс темір жолының Миддлсборо–Гисборо тармағында орналасқан; ол 1964 жылы жабылды. 1960-шы және 1970-шы жылдары Вилтон химия өнеркәсібінің және Редкар болат өнеркәсібінің өсуіне байланысты кең көлемде тұрғын үйлер салынысымен еректелді.

Басқару

Гисбороның 1889 жылдан бері графтық билігі болған Йоркширдің Солтүстік Атбасуы 1974 жылы таратылды. Қала 1974 жылдан 1996 жылға дейін Кливленд графтығының Лангбаург ауданында болды және қазір Солтүстік Йоркширдің Редкар және Кливленд біртұтас билігі ауданына кіреді. Гисборо қалалық әкімшілік ғимараты 1821 жылы Вестгейт көшесінде салынды. Салынған кезде, оның бірінші қабатында ет сататын дүкендері бар аркадалар, ал екінші қабатында жиналыстар залы болды. Екі қабатты ғимаратқа 1870 жылы үшінші қабат қосылды. 2015 жылы Редкар және Кливленд кеңесі ғимаратты аукционда сатып алып, кейіннен Ұлттық лотерея мұра қоры мен Тис аңғарының біріккен билігінен қаржылық қолдау алып, оны қайта жаңарту жоспарларын жариялады. Ғимарат 2022 жылдың сәуір айында қайта ашылды. Қазір бұл ғимаратта бейсенбі күндері шай ішуге болады.

Дін

Сент-Николас ағылшын шіркеуі Де Брус кенотафына орналасқан. Бұл жерде 1290 жылы шіркеу болған болуы мүмкін. Қазіргі шіркеудің ғибадатханасы 15 ғасырдың соңында салынған, ал нефі мен ішкі бөлігі өзгертілген. Шіркеудің қазіргі түрі 1903–1908 жылдары жасалған толық қайта құрудың нәтижесінде, Темпл Мурдың жобасы бойынша салынды.

Қауымдастық

Гисборо – Скаут қауымдастығына қатысты, 14-18 жас аралығындағы Шығыс Кливленд Explorer скауттар тобының орны. Іс-шараларға Эдинбург герцогының сыйлығы бойынша жұмыс, Жас көшбасшылардың еріктілік қызметі және 200-ден астам түрлі оқиғалар кіреді. Топта шамамен 30 мүше бар. Гисбороның 3-ші скаут тобы (Пионерлер) 1974 жылы Белмангетте құрылған. Сондай-ақ, жергілікті орманға тегін тау велосипеді жолдары жасау үшін жұмыс істейтін ерікті жол салушылар тобы да бар. Жергілікті музыканттар әр сәрсенбі күні ашық микрофонмен джем сессиясына қатыса алады.

Білім

Бастауыш білім беру Бельмонт, Галли Хилл, Хайклифф, Сент-Паулин (Рим-католик) және Чалонер бастауыш мектептерінде ұсынылады. Лоуренс Джексон мектебі – қаланың шығыс жағындағы бұрынғы Нортгейт Жүніор және Парк Лейн мектептерінің бірігіп құрылған мектебі, ол жалғыз орта мектеп және сонымен қатар мамандандырылған спорт колледжі болып табылады. 2008 жылы мектеп құрылғанына 50 жыл толуын атап өтті. Алдыңғы Пурсглов колледжі, GCSE, A level және AS level деңгейіндегі студенттерге арналған жоғары сынып колледжі, шіркеу және монастырь қираған жерінің жанында, бұрынғы Гисборо гимназиясының орнында орналасқан. Гимназия, білім беру жүйесіндегі өзгерістерден кейін оның орнына салынды. Ол 1561 жылы Гисбороның соңғы приоры Роберт Пурсгловпен кедей балаларға арналған қайырымдылық мектеп ретінде құрылған. Оған он екі зейнеткерге арналған қайырымдылық үйлер де қоса салыныпты. Асхам Брайан Ауыл шаруашылығы колледжі Пурсглов колледжімен бір орында Гисборо орталығын ашты. Ол жануарларды күту орталығынан және екі колледж бірлесіп пайдаланатын Priory орталығынан тұрады.

Жол

Гисбороу қаласынан екі маңызды жол өтеді: A171 жолы батысқа Миддлсброға, ал шығысқа Уитбиге жетеді, ал A173 жолы оңтүстік-батысқа Стокслиге және солтүстік-шығысқа Скелтонға дейін созылады, онда ол A174 жағалау жолымен қосылады. Айналма жол салынар алдында, A171 қаланың басты көшесі Вестгейт арқылы өтіп, Чапел Бек көпірінде A173 жолымен қиылысатын. Айналма жолдан солтүстік-шығысқа қарай, A173 жолынан солтүстікке Редкарға қарай B жолы басталады. Қаладан тыс тағы бір шағын жол – Уилтон-лейн – бұл қисық, көбінесе бір бағытты жол, солтүстікке Уилтон ауылына және одан әрі ICI Уилтон химия зауытына дейін жетеді. Қаладан шығып, төбелерге апаратын тағы екі жол бар. Хаттон-лейн көбінесе жергілікті кеншілер, шаруалар және жылжымайтын мүлік жұмыскерлері үшін салынған Хаттон-Виллиджде аяқталады. Белмангейт – ежелгі жерлеу жолы.

Жолдар

Қаланың оңтүстігі Солтүстік Йоркшир ұлттық паркімен шектеседі. Гисборо орманы, Англия орман шаруашылығына қарасты жер, шұңқырдың жиегін жабады. Орман арқылы жер жазықтан шұңқырға қарай тік көтеріледі. Бүршіктелген беткейде Highcliff Nab және Аспалы тас сияқты бірнеше тасты тік жарлар бар. Орманды бірнеше қақырағы жолдар кесіп өтеді, оның ішінде Кливленд жолы, сондай-ақ басқа да жолдар мен ормандық жолдар жаяу жүргіншілерге ашық. Орманнан әрі жер тегістеліп, Гисборо шұңқырын құрайды.

Темір жол станциясы

1964 жылға дейін Гисборо қаласына Миддлсбродан пойыз қатынасы болды. Миддлсбро және Гисборо темір жолының соңғы станциясы қазір бұзылған Гисборо станциясында орналасқан еді. 1958 жылға дейін Гисбородан Уитби және Скарбороға, әсем Солтүстік Йоркшир жағалауының темір жолымен саяхаттауға болады еді.

Экономика

Гисборо базары бейсенбі және сенбі күндері өтеді, ал сейсенбі күні бірнеше сауда орындары ашылады. Бастапқыда мал мен басқа да жануарлар сатылған бұл базар, кейіннен жеміс-жидек, көкөніс, киім-кешек және гүлдерге арналған жалпы базарға айналды. Ол Вестгейт көшесіндегі, басты сауда көшесіндегі қалпына келтірілген тас төсемеде ертеңгі сағаттардан кеш сағаттарға дейін ашық болады. Вестгейттегі Саннифилд үйінің артында орналасқан Гисборо мұражайы Гисбороның тарихы мен тұрғындарының суреттерін көрсетеді. Қаладағы маңызды жұмыс берушілердің бірі – «Ширт фабрикасы» болды. Ол өмірлік жолының соңында Лидстің «Монтегю Бертон» компаниясымен сатып алынды, бірақ 1999 жылы жабылды. Басқа бұрынғы жұмыс берушілер – «Blackett Hutton and Co.» (орташа сапалы құймалар өндіруші) және «Henderson Campbell» инженерлік фирмасы. Токеттс диірменінде әлі де жұмыс істейтін су диірмені бар. 2004 жылдың 15 қаңтарында Гисборо қаласына «Әділ сауда қаласы» мәртебесі берілді. Бұл қала жақын орналасқан Миддлсброға жұмыспен жүретін адамдар үшін маңызды орталық және көптеген адамдар Тизсайд аймағындағы химиялық зауыттарда жұмыс істейді.

Спорт

1973 жылы құрылған «Гисборо Таун» футбол клубы 2023/24 маусымында өнер көрсетеді. Клубтың үйкі матчтарын қабылдайтын Король Георг V стадионы корольдің құрметіне аталған. Футбол клубының жанында орналасқан Король Джордж даласында кішкентай ойын алаңы және скейт-парк бар. 1968 жылы салынған бассейн де осы далада орналасқан. Кейіннен қайтыс болған депутат доктор Ашок Кумар бастаған сегіз жылдық күш-жігердің арқасында бассейн 2008–2009 жылдары жаңартылды. «Гисборо» регби клубы 2021/22 маусымында Дарем/Нортумберленд 2-ші дивизионында ойнайды. Аймақтың басқару органы – Йоркшир регби одағы, ол аймақтың күміс кубогы үшін күресе алады. «Гисборо» крикет клубы NYSD крикет лигасының мүшесі. 2001–2004 жылдары клуб қатарынан төрт рет жеңіске жетіп, өзінің бұрынғы рекордын қайталады. Клубтың бұрынғы ойыншыларының арасында Мюррей Гудвин («Сассекс» және Зимбабве), Десмонд Хейнс және Фил Симмонс (екеуі де Батыс Индия), Имран Ян (Тринидад және Тобаго), Шон Клингелеффер (Тасмания) және Грег Тодд (Отаго) бар.

Медиа

Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC North East and Cumbria және ITV Tyne Tees ұсынады. Телевизия сигналдары Bilsdale және жергілікті ретрансляциялық теледидар таратушылардан алынады. Жергілікті радиостанциялар: BBC Radio Tees, Capital North East, Smooth North East, Heart North East және Redcar қаласындағы студиясынан хабар тарататын, қауымдық радиостанция Zetland FM. Қалаға TeessideLive және Солтүстік Эхо жергілікті газеттері қызмет көрсетеді.

Климат

Бұл аймақта жаз айлары әдетте жылы, ал қыстары салыстырмалы түрде жұмсақ болады. Жыл ішінде орташа жұмсақ шамамен 650 мм жауын-шашын жауады.