Кіріспе

Вайджапур - Үндістанның Махараштра штатының Аурангабад ауданындағы қала және муниципалдық кеңес. Батысында Нашик, солтүстігінде Каннад, шығысында Гангапур және оңтүстігінде Ахметнагар аудандары орналасқан. Вайжапур - Вайжапур төңірегінің орталығы.

Палхед шайқасы

1719 жылы Моғол императоры Малваның губернаторы етіп тағайындаған Низам-ул-Мұлк Сейид ағайынға қарсы көтеріліп, Декканға қарай аттанды. Оның соңынан Дилавар Али ханның қолбасшылығындағы үлкен әскер келді, ал Аурангабадтан оған қарсы басқа әскер алға шықты, оған вице-корольдің міндетін атқарушы Алам Али хан басшылық етті. Низам әл-Мұлк бірінші рет біріншіге кездесті, ал Дилавар Али Хан жеңілді және Бүрханпурдан он алты шақырым қашықтықтағы Раттанпурда шайқаста қаза тапты. Әлем Әли хан Фардапурда болған кезде Хусейн Әли ханның хабарлары келіп жетті, ол оған Аградан көмекке келді. Алайда ол шайқасқа баруды жөн көрді, жеңіліп, 1720 жылы 1 тамызда Бурханпурды өлтірді. Низам әл-Мүлк Аурангабадқа барды, онда оған Хайдарабадтың субадары Мубариз хан және басқа да офицерлер қосылды.22 Низам әл-Мүлк енді Декканға нық орнықты. Келесі жылы Саяд ағайындыларының құлдырауы және Низам-ул-Мұлктың Моғол империясының премьер-министрі болып тағайындалуы болды. Ол жаңа лауазымына 1724 жылы кірісті. Бірақ сарайдағы интригалардан шаршап, 1724 жылы Сахархерда шайқасында Хайдарабад губернаторы Мбариз ханды талқандағаннан кейін, ол 1724 жылы қазан айында Фаттех Харда деп аталды. Келесі екі жылда Низам провинцияның шығыс бөлігінде өз билігін нығайтады. Алайда оның нағыз жауы - Маратхалар болды. Олар Пешва Баджираоның белсенді басшылығымен бүкіл Үндістанды билікке айналдыра бастады. 1727 жылы Низам әл-Мұлік Мараттарға қарсы жорық бастады. Баджирао да дайындықты бастады. 1727 жылы суық мезгілде ол Жална ауданын қиратты, ал Иваз хан Асаф Жахтың алдыңғы гвардиясымен оны ішінара шабуылдады. Маратхалар Махурға кетіп, одан кейін Аурангабадқа қарай тез бұрылып, Буранпурға қарай бет алды. Ажанта қақпасынан өткен соң Баджирао Гуджаратқа қарай жолға шықты, ал Асаф Джах Бурханпурдан босап, Аурангабадқа қайта оралды. Асаф Джах Ахмаднағарға дейін барды, 1728 жылы Баджирав та оралды, Қасар Бари қақпасынан өтіп, Вайжапур мен Гангапур талукаларын қиратты. Асаф Жахтың маратха одақтастары оған аз ғана көмек көрсетті, ал ол жаудың қысымына көп ұшырады. Судың да тапшылығы болды. Маратха күштері оны 1728 жылы наурыз айында шайқасқан Палхедте қоршап алды және оны Низам Шахуны Маратхалардың басшысы ретінде мойындауға келіскен келісімге қол қоюға мәжбүр етті. Бұл келісім Низамдар тарихында маңызды оқиға болып табылады, өйткені Маратхалар енді Низамның аумағында шаут пен сардешмухи жинау үшін өз офицерлерін орналастыруға толық құқықты алды.

География

Вайджапур - Наранги өзенінің бойында орналасқан Вайджапур қаласында орналасқан. Вайджапур Декан жазығының батыс шетінде теңіз деңгейінен 514 м биіктікте орналасқан.

Топонимика

Байзапур деп те аталатын Вайжапурдың пайда болуына қатысты, белгілі бір Кунби егіндікте егін оратын кезде лингаға тап болған. Ол бұл линганы Вайджанатхтың ғибадатханасына орнатты, сондықтан ауыл Вайджапур деп аталды. Тағы бір аңызда, ханшайым Вайжаны Мұхаммедтің қасиетті адамы дінін қабылдап, ол өлгеннен кейін сол қасиетті адамның қабіріне қойылады. Осы оқиғаның құрметіне ауылды Вайжапур немесе Байзапур деп атады. Қаладағы савакарлар немесе капиталистер салған әдемі тас ғимараттар бұрынғы өркендеудің көрінісін көрсетеді. Құрылыстардың жертөлесі мен қабырғалардың төменгі жартысы бір-біріне цементтелген және бұрандаланған үлкен тас плиталардан салынған. Қабырғалардың жоғарғы бөліктерін қалау үшін үлкен пешпен күйдірілген кірпіштер қолданылған, ал төбелері қабырға тәрізді. 1971 жылы қалада 16 660 адам тұратын. Сондай-ақ, Вайджапур қаласын сумен қамтамасыз ету үшін Нārangi Sārangi өзенінің айрылысында орта көлемді жоба бар.

Қалалық әкімдігі

Вайджапур 1944 жылы муниципалитет болып құрылды және 1961 жылғы санаққа сәйкес оның юрисдикциясы 13,6 шаршы миль аумаққа созылды. Қалалық істерді 21 адамнан тұратын комитет басқарады, оған мүшелер өз араларынан сайлайтын президент басқарады. Қажетті әкімшілік қызметкерлер түрлі муниципалдық бөлімдерге тағайындалды. 1973-1974 жылдары муниципалдық кірістер мен шығындар 100 млн. 8,04 мың теңге. сәйкесінше 6,81 мың. Вайджапурдың халқы 37 002 адамнан тұратын. Ерлер - халықтың 52%, ал әйелдер 48% құрайды. Вайджапурдың сауаттылығы орташа 70%, ұлттық орташа 59,5% -дан жоғары: ерлердің сауаттылығы 77%, әйелдердің сауаттылығы 62%. Вайджапур қаласында халықтың 14% -ы 6 жасқа толмаған. Вайжапур 164 ауылдан тұрады және 7 кіріс шеңберінен тұрады. Техсил аймағындағы негізгі кәсіп - ауыл шаруашылығы. Маратхи ресми және ең көп таралған тіл, ал хинди, ахирани, марвари, раджпути диалектісі және ағылшын тілі кеңінен түсініледі және қолданылады.

Топырақ

Ауданның ең маңызды топырақтары - жазық жерлердегі қара балшықты топырақтар, кейде қырқаларда жайнаған топырақтармен араласқан. Солтүстіктегі жерлер - жасыл, ал оңтүстіктегілер - терең, құнарлы. Олардың барлығы декандық тұзақтан алынған. Топырақтарды тереңдігіне, пішініне және орналасуына қарай жеңіл, орташа және ауыр деп жіктеуге болады.