Кіріспе

Церебральдық акроматопсия - бұл көздің торшасындағы жасушалардың аномалиясы емес, мидың церебральдық қабығының зақымдалуынан болатын түстерге соқырлықтың түрі. Ол көбінесе туа біткен акроматопсиямен шатастырылады, бірақ бұзылулардың физиологиялық кемшіліктері мүлдем бөлек. Түс агнозиясы деп аталатын ұқсас, бірақ ерекше кемшілік бар, онда адамның түстерді қабылдау қабілеті (осыған сәйкес келетін тапсырмамен өлшенген) бар, бірақ түстерді тануда кемшіліктер бар, мысалы, қандай түске қарап отырғанын білу.

Белгілері мен симптомдары

Дене ахроматопсиясы бар науқастар сұралғанда түстер туралы кез-келген тәжірибесін жоққа шығарады және Farnsworth Munsell 100 реңктілік тесті (атау талаптары жоқ түстерді реттеу тесті) сияқты стандартты клиникалық бағалаудан өтпейді. Науқастар түстерді көру қабілетінің жоғалғанын байқамай, көрген әлемін "қаңқалай" деп сипаттайды. Көпшілігі әлемді "сұр көлеңкеде" көретінін айтады. Бұл зақымданулар әрқашан жарақат алудың немесе аурудың салдарынан болады. Тіпті осы ақпаратпен танысқанда, науқас өзінің түстерді қабылдау қабілетін сақтап қалды деп сенді, тіпті айналасындағы әлем сұр болып көрінсе де. Ол бұл акроматизмді "нашар жарықтандыруға" байланысты деп түсіндірді және науқастың өзінің мүгедектігінің ауқымын толық түсінуіне бірнеше апта кетті. Сонымен қатар, просопагнозияның сипаттамалық коморбидтігі байқалды. Екі айдан кейін дәрігерлерге жиі барып, оның өңінің толық қалпына келгенін анықтады. МРТ зерттеулері қанның қайтадан ventral occipital қабығына ағып жатқанын көрсетті.

Басқа тапшылықтармен бірге пайда болуы

Ми ахроматопсиясымен қатар ең көп таралған ауру - просопагнозия, адамның бетін тани алмау немесе есіне түсіре алмау. Кейбір зерттеулерде коморбидтілік 72% - ға дейін жоғары болып көрінеді. Бір қызығы, мидың ароматопсиясы диагнозы қойылған емделушілердің 50% -ға жуығы түстерді атау тестісінде қалыпты нәтиже көрсете алады. Алайда, бұл нәтижелер күмән тудырады, себебі көптеген деректер қайдан алынған. Дәрігер Верри 1888 жылы мидың ароматопсиясын сипаттады. Бірақ бұл дәлелді Гордон Холмс пен Соломон Хеншен де жоққа шығарды. Веррейдің сипаттамасы макак маймылдарында түстер орталығын анықтағанға дейін жоғалып кетті. әдебиеттерді зерттеу кезінде мидың хроматопсиясы сирек кездесетін жерлердің жалпы орналасуын анықтағанға дейін

Қазіргі зерттеулер

Дене түстерін өңдеуге қатысатын қабықша аймағы туралы көбірек білуге бағытталған зерттеулер церебральды ахроматопсияны зерттеуден алынған білімге негізделген. Жақында жүргізілген зерттеулер адамның қарын асты қабығының түстерді нақты өңдеуінің алғашқы тікелей дәлелін көрсетті. Ісік ауруы болған бір адам фМРТ және электродтар имплантациясы арқылы тексерілді. ФМРИ-ді пайдаланып, зерттеушілер арқанның арқан жағындағы қанның оттегімен қамтамасыз етілу аймақтарын зерттеді. Эксперимент нәтижесі - бұл субьекттегі бір аймақты анықтау, мидың ахроматикалық ауруы бар науқастарда зақымдалған аймаққа сәл алды, бұл түстердің ынталандыруындағы айырмашылыққа жауап береді. МРТ-ның ажыратылуы белгілі бір түстерге сәйкес келетін аймақтарды анықтаудағы шектеуші фактор болды. Зерттеудің келесі бөлігі оң жарты шарға имплантацияланған электродты қолданды. Бұл аймақтың электрлік белсенділігі көк дәнекерлер берілген кезде көбейгенін анықтады. Зерттеудің келесі және ең маңызды табысы - электродты қолдану арқылы адамның миына электрлік стимул бергенде, оның көк түсті қабылдағаны анықталды. Мұндай нәтиже басқа да зерттеулерге сәйкес келеді. Субъектілердің көру өрісі фосфиндерді қабылдауды тудыратын электрлік ынталандыруды көрсетеді. Түсті ынталандыру - бұл түстерді өңдеуге вентральді омыртқа қабығының қатысын анықтайтын жалғыз фактор емес. Көңіл аудару мөлшері мен нысанның түрі де ventral occipital қабығының белсенділігіне әсер етеді. Бұл аймақ процессорлық орталық емес, түс қабылдаумен айналысатын бірнеше қабықшалық аймақтардың қиылысуы болып табылатын жол болуы мүмкін.

Қоғам және мәдениет

Бұл ауруды көбінесе түстерді өңдеу туралы біліміміздің толық еместігінің дәлелі ретінде көрсетеді. Түсті көруді зерттеу - қазіргі заманғы нейробиологиялық ғылымның жақсы зерттелген саласы және торшадағы негізгі анатомиялық өңдеу жақсы жіктелді. Адамның түстерді қабылдауында тағы бір фактордың болуы көбірек зерттеудің қажеттілігін көрсетеді.

Түссіз суретшінің жағдайы

Ми ахроматопсиясының ең танымал мысалы - "Джонатан І". Ол Оливер Сакс пен Роберт Вассерманның зерттеуінде "Тұрлы түссіз суретшінің жағдайы" деп жарияланды. Бұл эсседе І Жонатанның іздері келтірілген . Оның миындағы акроматопсиялық ауруы, оның басының артқы жағындағы жарақаттан кейін түстерді түсінбей қалғаннан бастап, оның қара, ақ және сұр әлемге бейімделу үшін күресінен, ақырында, оның жағдайына ризашылығын білдіруіне дейін жалғасады. Әсіресе, оның суретші және суретші ретінде практикасына церебральды ахроматопсияның қалай әсер ететінін талдау өте маңызды. Оның психикалық денсаулығына және көзбен шолу қабілетіне церебральды ахроматопсияның әсері туралы сипаттамалары ерекше таңғалдырады. Мысалы, мырзаның Мен . "Ет және тағамдар туралы" деген кітаптың авторлары: И. адамдардың өзгерген түріне ("жанды сұр мүсіндер сияқты") айнадағы өзінің өзгерген түріне төзуге болмайтын сияқты: ол әлеуметтік қатынастан бас тартып, жыныстық қатынасты мүмкін емес деп тапты. Ол адамдардың, әйелінің, өзінің тәнін жексұрын сұр түсті етіп көрді; "тәннің түсі" енді оған "шаш түстес" болып көрінді. Бұл тіпті ол көзін жапқанда да солай болды, өйткені оның табиғи емес жанды ("eidetic") визуалды бейнелері сақталды, бірақ қазір түссіз, және оған суреттерді мәжбүрледі, оны "көруге" мәжбүр етті, бірақ оның акроматопсиясының қателігімен ішкі көрінеді. Ол тамақты сұр, өлі болып көрінгені үшін жеуге келмейді, сондықтан ол тамақ жеу үшін көзін жұмып тұруы керек еді. Бірақ бұл да көмектеспеді, өйткені помидордың көрінісі оның көрінісі сияқты қара еді.