Агнозия – сезімдерді қабылдаудағы бұзылыс. Бұл ми зақымдануынан туындайды, заттарды, дыбыстарды тану қабілетіне әсер етеді. Симптомы мен себептері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сезімдік ақпаратты өңдеуге қабілетсіздік
Inability to process sensory information
Агнозия – сезімдік ақпаратты өңдеуге қабілетсіздікпен сипатталатын неврологиялық бұзылыс. Көбінесе заттарды, адамдарды, дыбыстарды, пішіндерді немесе иістерді тану қабілеті жоғалады, бірақ нақты сезім мүшелерінде ақау болмайды және айқын есімі жоғалмайды. Әдетте ми жарақаты немесе неврологиялық аурулармен байланысты, әсіресе, вентральды ағынның бөлігі болып табылатын оқципитотемпоральді шекараның зақымдануынан кейін. Агнозия тек бір ғана модальдылыққа әсер етеді, мысалы, көру немесе есту. Жақында ғана жоғарыдан төменге қарайғы бұзылулар қабылдау ақпаратын өңдеудің бұзылуына себеп болады деп саналады.
Agnosia is a neurological disorder characterized by an inability to process sensory information. Often there is a loss of ability to recognize objects, persons, sounds, shapes, or smells while the specific sense is not defective nor is there any significant memory loss. It is usually associated with brain injury or neurological illness, particularly after damage to the occipitotemporal border, which is part of the ventral stream. Agnosia only affects a single modality, such as vision or hearing. More recently, a top down interruption is considered to cause the disturbance of handling perceptual information.
Көздің агнозиясы
Визуалды агнозия – визуалды объектілерді тану қабілетінің жетіспеушілігін көрсететін кең санат. Визуалды агнозия екі негізгі түріне бөлінеді: апперцептивті визуалды агнозия және ассоциативті визуалды агнозия. Апперцептивті визуалды агнозиясы бар адамдар затты көрсеткенде оның контурларын және сызбаларын көре алады, бірақ оларды жіктеуді сұрағанда қиындыққа тап болады. Апперцептивті визуалды агнозия бір жарты шардың, әсіресе оң жарты шардың артқы бөліктеріне келген зақыммен байланысты.
Visual agnosia is a broad category that refers to a deficiency in the ability to recognize visual objects. Visual agnosia can be further subdivided into two different subtypes: apperceptive visual agnosia and associative visual agnosia. Individuals with apperceptive visual agnosia display the ability to see contours and outlines when shown an object, but they experience difficulty if asked to categorize objects. Apperceptive visual agnosia is associated with damage to one hemisphere, specifically damage to the posterior sections of the right hemisphere.
Тарих
"Агнозия" термині ежелгі грек тілінен алынған ἀγνωσία (агнозия) сөзінен, яғни "білмеушілік", "білімнің жоқтығы" деген мағынаны білдіреді. Оны 1891 жылы Зигмунд Фрейд енгізді: "Финкельнбург асимболия деп жіктеген объектілерді танудағы бұзылыстар үшін мен 'агнозия' терминін ұсынғым келеді". Фрейд бұл терминді енгізер алдында, агнозия туралы алғашқы ойлардың кейбіреулері Карл Верниккеден келді, ол 1874 жылы рецептивті афазия туралы теориялар жасады. Ол рецептивті афазиямен ауыратын адамдардың сөйлеуді түсіну немесе сөздерді қайталау қабілеті болмайтынын атап өтті. Верникке рецептивті афазияның сол жақ жоғарғы сақталған жиегінің артқы үштен бір бөлігінің зақымдануынан туындайды деп сенді. Осы зақымдануларға байланысты Верникке рецептивті афазиясы бар адамдардың сөйлеудегі белгілі бір дыбыстар мен жиіліктерді естімейтіндігіне сенді. Верниккеден кейін 1877 жылы Кусмаул келді, ол аудиовербальді агнозияның, басқаша айтқанда сөздерді естімеудің себебін түсіндіруге тырысты. Верниккенің түсіндірмесіне қарамастан, Кусмаул аудиовербальді агнозияның сол жақ оқиғалық жиекшедегі ауқымды зақымданудың нәтижесі екеніне сенді. Кусмаул сонымен қатар сөз соқырлығы деп аталатын Алексияның (әлдемелі дислексия) пайда болуы туралы да ойлар айтты. Ол сөз соқырлығының сол жақ бұрыштық және жоғарғы бұрыштық жиекшелердің зақымдануынан туындайды деп санады. Верникке, Кусмаул және Лиссауэрдің заманында ми қабығы туралы көп мәлімет болған жоқ. Бүгінде жаңа нейробейнелеу техникаларының арқасында агнозия туралы білімімізді едәуір кеңейте алдық.
The term "agnosia" comes from the Ancient Greek ἀγνωσία (agnosia), "ignorance", "absence of knowledge". It was introduced by Sigmund Freud in 1891: "For disturbances in the recognition of objects, which Finkelnburg classes as asymbolia, I should like to propose the term 'agnosia'." Prior to Freud's introduction of the term, some of the first ideas about agnosia came from Carl Wernicke, who created theories about receptive aphasia in 1874. He noted that individuals with receptive aphasia did not possess the ability to understand speech or repeat words. He believed that receptive aphasia was due to lesions of the posterior third of the left superior temporal gyrus. Due to these lesions, Wernicke believed that individuals with receptive aphasia had a limited deafness for certain sounds and frequencies in speech. After Wernicke, came Kussmaul in 1877 who attempted to explain why auditory verbal agnosia, also known as word deafness, occurs. Contrary to Wernicke's explanations, Kussmaul believed auditory verbal agnosia was the result of major destruction to the first left temporal gyrus. Kussmaul also posited about the origins of alexia (acquired dyslexia) also known as word blindness. He believed that word blindness was the result of lesions to the left angular and supramarginal gyri. During the time of Wernicke, Kussmaul and Lissauer there was little known about the cerebral cortex. Today, with new neuroimaging techniques, we have been able to expand our knowledge on agnosia greatly.