Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джеми Вунның альбомы – әдеттегі бағыттан кері жазылған мәтін.
Text written in the opposite to usual direction
the album by Jamie Woon
Көпірлі жазу – белгілі бір тіл үшін табиғи бағыттың кері бағытында жазу арқылы пайда болады, нәтижесінде қалыпты жазудың кері бейнесі түзіледі: ол айнаға қарағанда дұрыс көрінеді. Кейде бұл өте қарапайым шифрлау түрі ретінде қолданылады. Көпірлі жазудың қазіргі замандағы кең таралған мысалы – жедел жәрдем машиналарынң алдыңғы бетіндегі "ЖҮРЕДІ" деген сөз, ол көбінесе үлкен көпірлі әріптермен жазылады, соның арқасында жүргізушілер артқы көріспеде оны дұрыс бағытта көреді. Кейбір адамдар қолмен көпірлі мәтін жаза алады. Атап айтқанда, Леонардо да Винчи жеке жазбаларының көп бөлігін осылай жазған. Көпірлі жазу каллиграфиясы Осман империясында танымал болды, онда ол көбінесе мистикалық мағынаға ие болды.
Mirror writing is formed by writing in the direction that is the reverse of the natural way for a given language, such that the result is the mirror image of normal writing: it appears normal when it is reflected in a mirror. It is sometimes used as an extremely primitive form of cipher. A common modern usage of mirror writing can be found on the front of ambulances, where the word "AMBULANCE" is often written in very large mirrored text, so that drivers see the word the right way around in their rear view mirror. Some people are able to produce handwritten mirrored text. Notably, Leonardo da Vinci wrote most of his personal notes in this way. Mirror writing calligraphy was popular in the Ottoman Empire, where it often carried mystical associations.
Көзілдір мәтін жазу мүмкіндігі
Австралиялық газеттің бейресми эксперименті 65 мың оқырманның арасынан 10 нағыз айна жазушыны анықтады. Сол қолдарымен жазатындардың үлесі оң қолдарымен жазатындарға қарағанда айна жазуда жақсырақ, мүмкін себебі сол қолдарымен жазу олар үшін оңнан солға қарай жазуға көбірек үйлеседі. Сол қолдарымен жазатындардың 15%-ы тіл орталықтарын мидың екі жартысында да пайдаланады. Бұл ми қабығы мен моторлық гомункулусқа әсер етеді, нәтижесінде адам кері оқып, жазуды өте табиғи түрде жасай алады. Жапонияның Саппоро қаласындағы Хоккайдо университетінің медицина мектебінің нейрохирургия бөлімі жүргізген экспериментте ғалымдар айна жазудың пайда болу себебі мидың жарақаттануы немесе эссенциалды тремор, Паркинсон ауруы немесе спиноцеребеллярлық дегенерация сияқты неврологиялық ауруларға байланысты миға келген зақымдар болуы мүмкін деген болжам жасады. Бұл гипотеза осы аурулардың "таламус арқылы жазудың жоғары ми функциясын басқаратын нейрондық механизмге" әсер ететіндігіне байланысты ұсынылды. Сол университеттің тағы бір зерттеуі зақымданудың жалғыз себеп емес екенін анықтады. Ғалымдар жазуды үйрену кезеңінде қалыпты балаларда айна жазу белгілері байқалғанын көрді, осылайша қазіргі таңда айна жазудың нағыз себебін анықтау үшін нақты әдіс жоқ деген қорытындыға келді.
An informal Australian newspaper experiment identified 10 true mirror writers in a readership of 65,000. A higher proportion of left handed people are better mirror writers than right handed people, perhaps because it is more natural for a left hander to write from right to left. 15% of left handed people have the language centres in both halves of their brain. The cerebral cortex and motor homunculus are affected by this, causing the person to be able to read and write backwards quite naturally. In an experiment conducted by the Department of Neurosurgery at Hokkaido University School of Medicine in Sapporo, Japan, scientists proposed that the origin of mirror writing comes from damage caused through brain trauma or neurological diseases, such as an essential tremor, Parkinson's disease, or spino cerebellar degeneration. This hypothesis was proposed because these conditions affect a "neural mechanism that controls the higher cerebral function of writing via the thalamus." Another study by the same university discovered that damage was not the only cause. The scientists observed that normal children exhibited signs of mirror writing while learning to write, thus concluding that currently there is no exact method for finding the true origin of mirror writing.
Белгілі мысалдар
Леонардо да Винчи жеке жазбаларының көп бөлігін кері жазып, мәтіндерін басқалар оқуы үшін ғана қалыпты жазуды қолданған. Леонардоның мұндай тәсілдің мақсаты әлі анықталған жоқ, бірақ бірнеше мүмкін себептер ұсынылған. Мысалы, сол жаммен солдан оңға қарай жазу ыңғайсыз болар еді, себебі қол қозғалғанда жаңадан салынған сия жұқарып қалуы мүмкін. Кері жазу мұндай дақтардың пайда болуын болдырмас еді. Басқа бір теория бойынша, мәтінді қағазға түсірмес бұрын есте сақтап, айналдырып, содан кейін оқу үшін қайта айналдыру – бұл есте сақтауды нығайту тәсілі. Осы теорияға сәйкес, әсіресе қоғамдық жазбаларда қолданылатын бустрофедон жазуы, мәтінді оқырманның жадында жақсырақ сақтауға көмектеседі. Матео Закколини 17 ғасырдың басында оптика, түс және перспектива туралы төрт томдық еңбегін кері жазумен жазған болуы мүмкін. Айна симметриясында орналастырылған суреттік мәтіндер, сондай-ақ каллиграммалар 18 және 19 ғасырларда Осман империясында бекташи тариқатының арасында танымал болған. Осы кері жазу дәстүрінің бастауы Арабия түбегінің батысындағы тас жазуларында исламнан бұрынғы кезеңге дейін жетеді. Зогораскопта көрсетілетін суреттердің тақырыптары кері жазылған.
Leonardo da Vinci wrote most of his personal notes in mirror, only using standard writing if he intended his texts to be read by others. The purpose of this practice by Leonardo remains unknown, though several possible reasons have been suggested. For example, writing left handed from left to right would have been messy because the ink just put down would smear as his hand moved across it. Writing in reverse would prevent such smudging. An alternative theory is that the process of rotating the linguistic object in memory before setting it to paper, and rotating it before reading it back, is a method of reinforcement learning. From this theory, it follows the use of boustrophedonic writing, especially in public codes, may be to render better recall of the text in the reader. Matteo Zaccolini may have written his original four volume treatise on optics, color, and perspective in the early 17th century in mirror script. Pictorial texts also known as calligrams arranged in mirror symmetry were popular in the Ottoman Empire during the 18th and 19th centuries among the Bektashi order, where it often carried mystical associations. The origins of this mirror writing tradition may date to the pre Islamic period in rock inscriptions of the western Arabian peninsula. Peep show images shown in a zograscope have headers in Mirror writing.