Кіріспе
Құстардың жойылған туысы Наннантиус - Австралияның ерте көктайғақ дәуірінен (Албиан, 100-112 м.б.) белгілі жойылған enantiornithean avialan ("құс" сөздің кең мағынасында) туысы.
Nanantius is a genus of extinct enantiornithean avialan ("bird" in the broad sense of the word) known from the Early Cretaceous (Albian, c. 100–112 mya) of Australia.
Үлгілер мен түрлер
Nanantius тұқымдасының жалғыз жарамды түрі Nantantius eos, ол алғаш рет 1986 жылы сипатталған. Екінші түр деп саналатын Нананциус валифанови Гобиптерикс минутаның синонимі болып шықты. N. eos бастапқыда Толебук формациясының қабатынан шыққан толық емес, бірақ ұзын тікұшақ және мойын (мүйіз) омыртқасынан ғана белгілі болды. Бұл холотипті тибиотарс (QM F12992) Квинсленд штатының Булия қаласына жақын жердегі Уарра станциясынан табылды. 1997 жылы Австралияның сол аймағындағы Канар стансасынан алынған қосымша кәдеге жаратылған қалдықтар да Наннантиус туысына жатқызылды. Олардың бірі - мойын омыртқасы, QM F12991, ол Наннантий еосқа тиесілі. Екінші сүйек - бұл жартылай сол жақ сопақша сүйек (QM F31813), ол Нанантиске тағайындалды, бірақ бірнеше анатомиялық айырмашылықтарға ие болғандықтан Нанантиус эос құрамына енгізілген жоқ. 2009 жылы Цзинмай О'Коннордың жарияланбаған диссертациясы N. eos-тың холотипті тибиотарс және сілтемеленген омыртқасы жоғалғанын хабарлады. Қазіргі кезде Нанантиус эос - энантиорнитандардың ең бөлшектік аталатын түрлерінің бірі.
Сипаттама
Nanantius eos энантиорнион ретінде жіктеледі, ол кредалық палеогендік жаппай құрып кетуден аман қалған примитивті құстардың тобына жатады. Алайда, қазір білінетіндей, тибиотарс сипаты құсты Энантиорниттер қатарына жатқызу үшін жеткілікті диагностикалық емес. Мысалы, қазіргі заманғы Apsaravis туысының "enantiornithean" tibiotarsus-ы да болды. Осылайша, Nanantius-тың энантиорнитиндік туыстығы болса да, бұл құстар ерте көк шайыр дәуірінде басым құс тобы болған, ал тибиотарс күмәнсіз энантиорнитиндік Гобиптерикске өте ұқсас, бұл орналасу диагностикалық материал, мысалы, сипаттамалы тарсометатарси табылғанға дейін нақты емес. Хартман және 2019 қосымшасында тибиотарс құрылымы орниториндік құстарға қарағанда энантиорниттерге көбірек тән екендігі атап өтіледі. Наннанциус Ворона, Грабауорнис және Юнгаволюкриске жақын кладтың бөлігі ретінде алдын ала тіркеледі. N. eos - бұл қара құс сияқты кішкентай түр, ол, мүмкін, тырнақ қанаты бар шағын шаянға ұқсаған, ал мойыны мен басы көбірек қанатты теропод динозаврға ұқсас. Ол Тетис теңіз жолының субтропикалық жағалауы болған Эроманга теңізі жағалауындағы омыртқасыз жануарлар мен ұсақ балықтарды жеген. Наннантиус теңіз құстары болған деген теорияны осы тұқымға және әрине N. eos-қа қатысты тағы бір тибиотарс QM F16811 үлгісі бар иктиозаврдың ішегінде табылғаны дәлелдейді.