Кіріспе

Махеш қаласындағы ратьятра Махеш қаласындағы ратьятра - Бенгалиядағы ең көне күйме мерекесі. Жағанатх Дебтің алғашқы ғибадатханасын Шиорафули патшасының Раджа Манохар Рой салдырды, ол сондай-ақ Жағанатхпур Музасын құруда үлкен жер үлесін көрсетті. Бұл фестиваль Үндістанның Батыс Бенгал штатындағы Серампурдың тарихи Маеш қаласында өтеді. Бұл бір аптаға созылатын мереке, сол уақытта үлкен жәрмеңке өткізіледі. Халық 8 күн ішінде ғибадатханадан Махеш Гундича Бариге (немесе Масир Бариге) және кері қарай сапарға шыққанда, Жағанатхан, Баларама және Субхадраның күймелеріне бекітілген ұзын арқандарды (росси) тартуға қатысады.

Тарих

Шеорафулидің патшасы Манохар Рой жер сыйлап, Жағанатпур Музасын Жағанатпарға сеніп тапсырды. Алғашқы ғибадатхананы Шеорафулидің патшасы Махеште салған, өйткені ол оның аумағына кірді. Друбананда ғибадатханасына барған соң, ол ақыл-ойынан адасып, терең Самадхиға батып кетті. Шри Чайтанья Махешты "Наба Нилачал" деп атады, яғни "жаңа Пури". Кейін Друбананда оған ғибадатхананы басқаруды тапсырады. Оның өтініші бойынша ол он екі Гопаласының бесіншісі Камалакар Пиплайды ғибадатхананың себайты етіп тағайындады. Бірнеше күннен кейін Дхрубананда қайтыс болды. Камалакар Пиплай, жоғарыда айтылғандай, Шри Чайтаньяның он екі Гопалының бесіншісі болды. Ол Сүндербандағы Халижулидің заминдарының ұлы. Ол Навадуипке логиканы оқып келуге келді. Кейін ол Махапрабхудің сүйіктісі болып, оның қызметіне қосылды. Ол 64 мохантаның алғашқысы болды. Махеш ғибадатханасын басқарғаннан кейін, ол сол жерде қалып, 600 жылдан астам уақыт бұрын атақты күйме фестивалін бастаған. Оның мұрагерлері әлі күнге дейін Махеште және кейбірлері Калькуттада ғибадатхананың Себайты немесе "Адхикари" ретінде өмір сүреді.

Арба

Бірақ, Рата да, Камалакар ғибадатханасы да болған емес. Қазіргі заманғы ғибадатхананы 1755 жылы Калькуттаның Патуриягата қаласынан Наянчанд Маллик салған. Оның құны - 5 мың теңге. 20 мың. Бірінші рата туралы ештеңе белгісіз. Бірде Байдиябати ғибадатханасының бір табынушысы ғибадатханаға рата сыйлады. 1797 жылы Шри Рамакришнаның атақты шәкірті Баларама Басудың атасы Кришнарам Басу тағы бір Ратханы сыйға тартты. Оның ұлы Гурпрасад Басу 1835 жылы Ратханы жаңартты. Бірақ бірнеше жылдан кейін "Ратха" күйді. Кейін Калачанд Басу 1852 жылы тағы бір сурет салды. Бірақ бір күні бір адам "Ратха" ішінде өзін-өзі өлтірді. Мұны зұлымдықтың белгісі деп санаған Бисуамбар Басу 1857 жылы басқа бір "Ратха" жасады, бірақ ол да өртеніп кетті. Содан кейін Деван Кришначандра Басу Мартин Берннен темір күймеге тапсырыс берді. Қазіргі рата немесе күйме 1885 жылы Мартин Берн компаниясы Кришнарам Басудың қамқорлығымен салынған. Құрылыстың құны екі миллион рупия болды. Ратха - тоғыз шихарасы бар Набартна ғибадатханасы. Ратаның темір қаңқасы бар, ағаш іргетастары бар. Оның дөңгелектерінің көлемі он екі дюймді құрайды. Ратаның төрт қабатты, биіктігі 50 фут, салмағы 125 тонна. Алдыңғы жағында қоладан жасалған екі ат тұр.

Фестиваль

Снаятра ратайтраның алдындағы толған айда өтеді. Снаниятра күні Жағанат, Баларам және Субхадраның мүсіндері сүт пен Ганг суына шомылады. Бұлардың қатты жуылғаннан қызуы көтеріледі деп есептеледі. Сондықтан Арамбағ, Гогот және Гатталдан келген үш дәрігерге құдайларды емдеуге рұқсат беріледі. Олар дәрі ретінде сұйық қоспаны ұсынады, содан кейін олар тәңірлерге беріледі. Бірте-бірте қызуы төмендеп, денсаулығы жақсарады. Ал Пуридің Джаганнатх ғибадатханасындағы мүсіндер он екі жылда бір рет ауыстырылып отырады. Алайда, снайатрадан екі күн өткен соң және ратайатрадан екі апта бұрын, ангарага рәсімі өткізіледі. Бұл үш күндік рәсімде мүсіндер жабық есіктер артында өсімдік пигменттерімен боялады. Суретші мүсіндерді суретке түсіргенде бетін және шашын жауып, үш күн бойы күніне бір рет көкөніс жейді. Ол қызмет көрсету үшін ешқандай ақша алмайды. Раттайтрадан бір күн бұрын Жағанатхан патша болып ант береді. Раттайтра күні ең биік қабатта Жағанат құдайының мүсіні орнатылады. Баларрам мен Субхадраның мүсіндері де ратта орналастырылған. Неелканта құсын алып келіп, арбаның ең жоғарғы шехарасына отырғызады. Құс ұшқанда, шеру басталады. Бұл фестиваль ең көнесі ғана емес, сонымен қатар Бенгалиядағы ең үлкен Ратха-жатра. Бір айға созылған жәрмеңкеге 23 миллионға жуық адам келеді. Ол Гундича ғибадатханасына барып, Пунжаржатраға дейін немесе Бенгалияда кеңінен белгілі Ульторатқа дейін сонда қалады. Шри Рамакришна Парамахамса, оның әйелі Сарада Деви, драматург Гириш Чандра Гош және басқалар елорданың әйгілі жәрмеңкесіне келді.

Танымал мәдениетте

Банким Чандра Чаттерджидің "Радархани" атты атақты романында Махеш Ратайатраның керемет суреті жазылған. Радрани, романның кішкентай кейіпкері жәрмеңкеде жоғалып, болашақ сүйіктісімен кездеседі. Банкимнің суреті фестивальдің көркем суретін ғана емес, сонымен қатар жәрмеңкеге романтикалық әдеби көркемдік берді. Тіпті, бүгінгі күні де жүрек күйзелісін сезінуге болады.