Кіріспе
Гисборо монастырының қираған аугустин монастыры – Солтүстік Йоркшир, Англиядағы Редкар және Кливленд қаласындағы Гуисборода орналасқан аугустин монастырының қираған орындары. Ол 1119 жылы Норман феодалдық дәулеті Роберт де Брюс, сонымен қатар Шотландия королі Роберт Брюстің де атасы, Сент-Мэри монастыры ретінде құрылған. Корольдік үсыныстар мен де Брюстің, басқа да ақсүйектердің, кішіпейіл жергілікті халықтың қайырымдылықтарының арқасында Англиядағы ең бай монастырлық кешендердің біріне айналды. Романдық Норман стиліндегі монастырдың көп бөлігі 1289 жылы өрттен қирады. Келесі ғасырда ол готикалық стильде, бұрынғыдан да зор масштабта қайта салынды. Оның қалдықтары Англиядағы ерте готикалық сәулеттің ең көрнекті сақталған мысалдарының бірі деп есептеледі. 19 ғасырдан бері монастырь аумағында археологиялық қазба жұмыстары жүргізілуде, бірақ учаскенің маңызды бөлігі әлі зерттелген жоқ. Шығыс терезеден басқа, кешеннің көрінетін сақталған бөліктеріне батыс қанатының төменгі қабаттары, күмбезделген жертүрлігі, қақпа және бүгінге дейін қолданылып келе жатқан 14 ғасырға жататын көгершін үйі кіреді. 18 ғасырда Шалонерлер жасаған Priory Gardens бағын еріктілер тобы қайта жаңартуда. Монастырь қираған орындары мен бағы жыл бойы жұртшылыққа ашық.
Gisborough Priory is a ruined Augustinian priory in Guisborough in the current borough of Redcar and Cleveland, North Yorkshire, England. It was founded in 1119 as the Priory of St Mary by the Norman feudal magnate Robert de Brus, also an ancestor of the Scottish king, Robert the Bruce. It became one of the richest monastic foundations in England with grants from the crown and bequests from de Brus, other nobles and gentry and local people of more modest means. Much of the Romanesque Norman priory was destroyed in a fire in 1289. It was rebuilt in the Gothic style on a grander scale over the following century. Its remains are regarded as among the finest surviving examples of early Gothic architecture in England. Since the 19th century archaeological excavations have taken place in the priory grounds, though a substantial part of the site has not yet been investigated. In addition to the east window, surviving visible fragments of the complex include the lower courses of the west range, a vaulted undercroft, a gateway and a 14th century dovecote still in use today. The adjoining Priory Gardens, laid out by the Chaloners in the 18th century, are under restoration by a volunteer group. The priory ruins and gardens are open to the public throughout the year.
Құру
Гисборо монастырь негізі қаланған кезде жақсы орныққан болатын; қаланың аты 8 және 9 ғасырларда викингтер келгенге дейін жақын маңдағы жерді иеленген англосаксон немесе римдіктер құрған орынды басып алған скандинавиялық Гигр деген адамның бекітілген мекеніне сілтеме жасайды. 1086 жылы «Domesday Book» кітабында дін қызметкері, шіркеу және диірмен тіркелген, онда қала «Ghigesburg» деп аталған. Нормандар басып алғаннан кейін, Жеңімпаз Уильям осы аймақтағы жерлерді Мортен графына берді. Ол оларды өзінің досы Роберт де Брюске, Скелтон лордына, солтүстіктегі ең ірі жер иелерінің біріне тапсырды, ол Йоркширде ғана көптеген жерлерге ие болды. Уильямның Солтүстікке жасаған жорығы аймақты қатты қиын жағдайға түсіріп, халықтың азаюына әкелді. Хамбер өзенінің солтүстігінде аз ғана монастырьлар болды және жаңа ауыл шаруашылығы мен діни дамуға мүмкіндіктер туды. Августин ордені 12 ғасырдың басында Англияға келіп, Англияда Бридлингтон, Ностелл және Киркхем сияқты үлкен үйлерді құрды. Олар – қара киім киген, Сент-Августин ережесімен өмір сүрген канон қауымдары, олар «Қара канон» деген атқа ие болды. Сыйлыққа жиырма карукат және екі өгіз қорасы (шамамен шамамен ), шіркеулер, диірмендер және басқа да мүліктер, сондай-ақ басқалардан алынған гранттар кірді. Жарғыда бұл қор «ғимараттарына және үйлерінің барлық қажеттіліктеріне материалды мәңгілік қамтамасыз етуі» керек екені айтылған. Бұл негізді Рим папасы Калист II және Йорк архиепискобы Турстан бекітті. Де Брус Йоркширдегі теңдестеріне еліктеп, діни міндеттерін орындау үшін монастырь мекемелерін құрған болуы мүмкін. Негіз қаланған күні нақты емес. 14 ғасырғы канон және тарихшы Вальтер Гисборо оны 1129 жыл деп көрсетеді, бірақ Папа Каликсттің растау шарты 1119–24 жылдар аралығындағы оның паптығы кезеңіне жатады. Ақсақалдар мен канондардың құқықтары мен артықшылықтары ғасырлар бойына патшалық сыйлықтармен толықтырылып өсті. Генрих III сок пен сак, толь мен теам және инфантеф құқықтарын берді. Ол Гисборо қаласында дүйсенбілік базарды және Ғұмыр көтерілу мерекесін (15 тамыз) атап өту үшін жыл сайын үш күндік жәрмеңке өткізу құқығын құрды. Бұл шаралардан түскен кірістер мен алымдар монастырьға қаржылай көмек көрсетті. Алдыңғы және канондар Гисборо мен бірнеше жақын ауылдардағы жерлерге тегін жарғы алды, ол Эдуард III-ге көбірек жерлерге таратылды, ол оларға жерді бұғы паркіне (қазіргі Парк Вуд) айналдыруға рұқсат берді. Генрих IV оларға жылына екі рет франк-заем, бостандық және адасу құқығын, сондай-ақ хат-хабарларды қайтару құқығын берді, бұл монастырьға жалға алу, айыппұлдар, лицензиялар және басқа да алымдардан тұрақты табыс әкелді. Гисборо канондары 13 және 14 ғасырларда, көбінесе Эскдейлде 4000 қойға ие болды. Бұл монастырь Августин ережесін және діни ережелерді қатаң сақтауымен танымал болды. Оның «каноникалық өмір сүру» деген беделі Ирландиядан келген Кирбороның киелі Бернарды сияқты Гисборомен ұзақ және тығыз қарым-қатынаста болған Кирбороның киелі Малахиясын тартты. Канондар цистерциандықтармен тығыз байланысты болды, олар да августиандықтар сияқты реформалық көзқараста болды. Гисбороның бір каноны Уильям Ньюминстер цистерциандық Фонтанс аббатханасына барып, оның абысы болды. Монастырь жергілікті халықтан қолдау алды және көптеген шағын гранттар туралы жазбалар сақталды, олар қайыршылыққа (кедейлерге садақа таратылған орын немесе бөлме) және құрылыс жұмыстарына қолдау көрсетті. Канондар жерді жалға алып, сатып алып, сатты және монастырьдің құрылыс қорына пайда тигізу үшін мүлікті кепілдік ретінде пайдаланып ақша қарыздады. Монастырь байлыққа ие болған сайын, канондар арасындағы тәртіп бұзылып, Йорк архиепископтары 13 ғасырдың соңында түзету шараларын қабылдау қажет деп тапты. Бірқатар канондар түзету үшін Киркхэм мен Бридлингтонға жіберілді, ал Гисборо өз кезегінде басқа жерлерден мойынсұнбаған канондарды қабылдады. Монастырь сондай-ақ жергілікті жер иесі Роберт де Твенгпен дауға түсіп, 1232 жылы «Уилл Уизер» деген атпен оның меншігі мен ондық қоймасына шабуыл жасады, монастырьмен Кирклетам шіркеуінің басшылығы үшін болған даудың барысында. 16 мамыр 1289 жылы монастырь өте ауыр өртке ұшырады. Гисбороның Уолтерінің айтуынша, қорғасын төбені пісірген сантехник отты сөндіруді ұмытып, төбедегі ағаштарды өртеп жіберді, ал еріген қорғасын төмендегі шіркеуге құйылды. Ғимараттың көп бөлігі қирады, көптеген заттары, қымбат кітаптар, тостағандар мен киімдер жоғалды. Канондар қайта құру үшін қаражат жинауға тырысты. Олар патшадан Барнхэм, Исингтон және Хеслертон шіркеулерінің басшылығын беруді өтінді, ал 1309 және 1311 жылдары Йорк архиепискобы мен Дарем епископы монастырь донорына күнәлардың уақыттық жазасын жеңілдетуді ұсынатын индульгенциялармен сыйлады. Навтың және ғибадатхананың көп бөлігі де Брюс отбасының қолдауымен қайта салынды, олардың гербі ғимараттарында бейнеленген. Қайта құру жұмысы шамамен бір ғасырға созылған болуы мүмкін. Жұмыс жоғары құн мен 14 ғасырдың басындағы азаматтық толқулардың салдарынан баяулады, сол кезде шотланд басқыншылары Англияның солтүстігін қайталап тонады. Монастырьдің жерлері шабуылдардың салдарынан құнсызданып, кірісі азайды. Оның байлығы Йорк архиепискобы Мелтонның 1319 жылы өзінің зиянын өтеу үшін пайдаланылды, ал 1320 жылы ол басқыншылардан қашуға мәжбүр болған монастырь үйлерінен келген қашқынды қабылдауға мәжбүр болды. Бәлкім, қиындықтардың салдарынан 1328 жылы монастырь патшадан «қасиетті ондықтан» (қасиетті мүлікке салынатын 10% салықтан) босатуды өтінді, ал 1344 жылы оған ғимараттарын бекітуге рұқсат берілді. 1380 жылға қарай оның штаттары 26 канон мен екі миряндарға дейін азайды. Де Брюс отбасының Йоркширлік тармағы 1272 жылы баласыз қайтыс болған Питер IV де Брюстің өлімімен тоқтап қалды, бірақ монастырь әлі де жергілікті ақсүйектермен қамтамасыз етілді. Питердің қарындастары Агнес пен Лусияға үйленген Фауконберг және Твенг отбасылары қамқорлықты өз қолына алды, ол бірнеше ғасырлар бойы жалғасты. Көптеген көрнекті жергілікті ақсүйектер онда жерленген, сондай-ақ шотланд Роберт V де Брюс, король Роберт Брюстің атасы да жерленген. 1295 және 1411 жылдар арасында монастырьде кем дегенде тоғыз қамқорлар мен олардың отбасылары жерленген. Монастырь өз қамқорларынан айтарлықтай қаржылық қолдау алды; 1381 жылы лорд Латимер солтүстік навты аяқтау үшін қаражат берді және жаңа қоңырау мұнарасы үшін 333 фунт 6 шиллинг 8 пенни (қазіргі күні шамамен 1,6 миллион фунт стерлинг) сыйлады. Ол монастырьдің құрылыс қорына пайда тигізу үшін Угторп маңындағы өзінің поместьесінен мал берді, түрлі діни заттарды сыйлады және өлімінен кейін денесін онда жерлеу үшін шаралар жасады.
Еріту және одан кейінгі
1533 жылы Англияның Генрих VIII Екатерина Арагонмен ажырасқаны үшін шіркеуден қуылды. 1534 жылы қабылданған Жоғарлық туралы заң Генрихті Англия шіркеуінің Жоғарғы Басшысы деп жариялады және Англиядағы шіркеудің мүлігі патшаның мүлігінің бір бөлігіне айналды. 1535 жылы Генрих шіркеудің мүлкін жан-жақты зерттеуге бұйрық берді – «Valor Ecclesiasticus». Зерттеу нәтижесінде Гисборо Приорының жылдық таза кірісі 628 фунт 6 шиллинг 8 пенни екені анықталды, бұл оны Йоркширдегі төртінші ең бай монастырлық мекемеге айналдырды. 1536 жылы жылдық кірісі 200 фунттан аз монастырлар жабылды, бұл Приорды алғашқы тарату толқынынан босатты. Гисбороның приоры Джеймс Кокерл отставкаға кетуге мәжбүр болды және оның орнына патшаға адал Роберт Пурсглов тағайындалды. Приордың таратылуы жергілікті тұрғындарға ұнамады, олар оның болуынан экономикалық пайда көріп отырды – 1536 жылы шамамен 500 отбасы одан күнкөрісін табатын. Лорд Коньерс пен сэр Джон Булмердің Томас Кромвельге жазған хатында олардың сезімдерінің күштілігі былай деп көрсетілген: «11 шілдеде (1539 ж.), Йоркширдегі Гисбернде, приход пасторы Йорк архиепискобына корольдің бұйрығымен [тарату туралы] баптарды жариялағанда, Джон Аткинсон, әйгілі Бротон, күшпен діни қызметкердің қолынан кітапты тартып алып, оны жыртып жіберді». Халықтың наразылығы «Рақымның зыяраты» деп аталды, оған Приор Кокерл де қатысты. Көтеріліс сәтсіз аяқталғанда, ол Бридлингтон приоры, Джерволькс аббаты және Фонтайнс бұрынғы аббатымен бірге Лондонның Тиберн қаласында дарға асылды. 1550 жылы жер мен мүлік сэр Томас Шалонерге жалға берілді, ол кейіннен мүлкін толығымен сатып алды. Приордың кейбір бөліктері одан да алыс жерлерге тарады. Седжфилдке жақын орналасқан Хардвик Холлда, монастырьден әкелінген мүсінді тастарды пайдаланып, қираған үйдің макеті салынды. Приордың байлығы жергілікті аңыздардың тақырыбына айналды, олардың бірінде жер астына өтетін жолдың Приордан төбелер астындағы үңгірге дейін жететіні айтылды, онда алтын сандықты қара қарасқа қарауылдап тұрды. Алюминийді жеткізуді Папа мемлекеттері мен Испания бақылаған картель бақылады, олар Англиямен қақтығыста болды және христиандық Еуропаға алюминийді жеткізуде дерлік монополияны жүзеге асырды, өйткені 15 ғасырдың ортасында Папа Павел II арзан түрік алюминийін импорттауға тыйым салды. Шалонер Римге жақын Толфадағы Папаның алюминий зауытына барып, оның айналасындағы топырақ пен өсімдіктер Гисбородағы жерлеріне ұқсайтынын байқады. Оралғаннан кейін ол Римнен контрабандалық жолмен әкелінген жұмысшылардың көмегімен Белман Банкінде алюминий зауытын құрды, бұл оған Папаның шіркеуден қууына себеп болды. Джон Уокер Орд бұл оқиғаға күмән келтіріп, бірнеше онжылдықтан кейін жарияланған есепте жұмысшылардың Франциядан келгені және Шалонердің Италияға саяхаттағаны туралы ештеңе айтылмағанын атап өтті. Приордың сақталған жалғыз маңызды бөлігі – үлкен шығыс терезесі бар пресвитеридің шығыс қабырғасы болды. Оның сақталуы 18 ғасырда Романтизмнің өрлеуіне байланысты болды. Оның және оның замандастарының қираған ғимараттарды идеалданған пейзаждарда бейнелеуі, ақсүйектер мен ақсүйектердің монастырлардың суреттерін жасауға арналған модаға ықпал етті, бұл жер иелеріне оларды карьер ретінде пайдаланбастан, романтикалық қираған күйінде сақтауға ынталандырды. Гисборо Приорының шығыс терезесі өзінің эстетикалық қасиеттері үшін сақталған монастырлық қираған жерлердің алғашқы мысалдарының бірі болды. Ол Ескі Гисборо Холлдың аумағына романтикалық қираған ретінде қосылды және үлкен терезенің көрінісін толық қамтамасыз ету үшін терезе алдындағы тақта алынып тасталды. Шығыс терезесін сақтап қалуға оның қосқан үлесін ескере отырып, Тернер өзі 1801 жылы Йоркширге сапары кезінде оны суреттеді. Шығыс терезе алдында Шығыс алаңы салынды және 20 ғасырдың басына дейін үлкен базарлар мен мерекелер үшін пайдаланылды. Малдың аулаға кірмеуі үшін артына «хаха» орнатылды. Приордың ғимараттарының оңтүстігінде Ұзын терраса егістіктің барлық ұзындығы бойымен созылып жатты. Ол екі кескен деми-теңіз қасқырымен шектеліп, баспалдақ арқылы қираған жерлерге кіруге мүмкіндік берді, бұл Шалонерлердің гербін бейнелейді. Жергілікті тұрғындар оларды аждаһар деп ойлады және баспалдақтарды Аждаһа баспалдағы деп атады. Ескі Гисборо Холл 1825 жыл шамасында қиратылды, ал Шалонерлер 1857 жылы шығысқа қарай жарты мильдей жерде Гисборо Холл деген жаңа үй салды. Халық аңызына сәйкес, Приорды қара киім киген монахтың рухы қуып жүр, ол жыл сайын оның көмілген қазынасының бұзылмағанын тексеру үшін оралады. Ол жылдың бірінші жаңа айында түн ортасында жоғалып кеткен бекініс арқылы көпірді түсіреді деп айтылады. 1966 және 1967 жылдары жүздей адам оны көруге келді және көмекейлі фигураны көре алды, бірақ 1968 жылы келген аз ғана көрермендер ештеңе көрмеді.
Монастыр ғимараттарының сипаттамасы
Гисборо монастырының ерекшелігі – көзге түсетін бірнеше қалдықтар. Монастыр шіркеуі фрагменттер күйінде сақталған, оның ішінде пресвитеридің толық биіктігінде тұрған шығыс қабырғасы ең бастысы. Монастыр шіркеуінің бірнеше бағана негіздері де көрініп тұр, сондай-ақ пресвитеридің ішінде қазылған бірнеше қабірлерді де көруге болады. Ал қалған жерлерде монастырь контуры көрінеді, бірақ көбінесе қазба жұмыстары жүргізілмеген, ал батыс (немесе шарапханашының) қанаттарының қираған қалдықтары жер бетіндегі басқа қалдықтардың ең үлкен бөлігін құрайды. Қираған қақпа және әлі де толық сақталған көгершіндер үйі (соңғысына келушілерге кіруге тыйым салынған) монастырь учаскесінің батыс жағында орналасқан.
Монахтар шіркеуі
Пресвитеридің шығыс қабырғасы, әлі күнге дейін толық биіктігінде сақталған, приориялық шіркеудің қираған қалдықтарының арасында ең бастысы болып табылады. Оның үлкен шығыс терезесі 13 ғасырдың соңындағы шіркеу сәулетінің ең көрнекті үлгілерінің бірі саналады. Оның дизайны шамамен сол кезде салынған Рипон соборының шығыс бөлігіне ұқсас, сондықтан ол Рипонның дизайнының үлгісі бойынша салынған деп есептеледі. Терезенің торасы мен терезе табаны жоғалып кеткен, бірақ қалған бөліктерінен оның жеті негізгі жарығы (терезедегі шыны ашылулары) болғандығын болжауға болады. Оның ортасында үш жапырақты шамдармен безенген үлкен дөңгелек орнатылған. Шығыс қабырғасының басты бөлігі қалың тіреулермен қоршалған, олардың үстінде қақпалар мен сегізбұрышты мұнаралар орналасқан. Осыған ұқсас екі мұнара басты қақпаның үстіндегі ерекше дизайндағы терезеге қатар орналасқан; төменгі бөлігінен мүсін (қазір жоқ) орнатуға арналған тіреуіз шығып тұр, бұл, мүмкін, приорияға арналған Құдай ананың бейнесі болған. Приорияның қалған бөлігінен жер бетінде көрінетін аз ғана нәрсе қалды, бірақ сақталған тас жұмысынан көп нәрсені анықтауға болады. Соңғы күйінде приориялық шіркеудің сегіз бөліктен тұратын негізгі бөлігі, тоғыз бөліктен тұратын хор және пресвитериі болған. Шығыс қабырғасының сақталуы, шатырдың жотасы жерден жоғары көтерілгенін көрсетеді. Пресвитеридің аркадалары сегіз жиналған тіреулермен қолдау көрсетілген, олардың негіздері әлі де көрінеді, ал капительдері табиғи жапырақтармен өрнектелген. Клерсторий мен трифорий бірыңғай аркадаға біріктірілген, оның астында негізгі аркада орналасқан. Пресвитеридің биік күмбезі тастан қаланған, қызыл және ақ бояумен, сондай-ақ алтын жапырақпен әшекейленген, олардың іздері 19 ғасырда бірнеше бөліктері табылғанда көрініс тапқан. Пресвитеридің шығыс бөлігі бірнеше шағын ғибадатханаларға бөлінген, ал негізгі дәліздің солтүстік және оңтүстік жағында парклоз экрандарының қалдықтары көрінеді. Бас алтарь батысқа қарай, биік экранның артында орналасқан. Әрбір дәліздің бұрышында спиральді баспалдақтар орналасқан, олар әлі де сақталған шығыс қабырғасының екі жағында көрінеді, бұл қабырғалардың ішіндегі өткелге және негізгі қақпаның бұрыштарындағы қосымша баспалдақтарға кіруге мүмкіндік берген, соның арқасында ғимараттың барлық бөліктеріне күтім жасау және тазалау үшін мұрағатсыз қол жеткізуге болады. Солтүстік және оңтүстік трансепттерден ештеңе қалмады, олар солтүстік жағында қазіргі шекаралық қабырғадан тыс, Сент-Николас шіркеуінің зиратына дейін созылған. Приориялық шіркеуде Құдай анаға арналған қасиетті орын болған, ол солтүстіктегі ең маңызды Мариан қасиетті орындарының бірі саналған, Уолсингхэм, Линкольн, Скарборо, Джесмонд және Карлайл қалаларындағы басқа да қасиетті орындармен бірге. Реформация кезінде приориямен бірге қиратылғанымен, ол 1949 жылы 400 жылдан бері Гисбороның алғашқы Рим католик шіркеуінің діни қызметкері Артур Мерсердің күшімен қайта жаңғыртылды және қаладағы Сент-Паулин шіркеуінде орналасқан.
Қақпалар мен монастырь
Сайтта монастырьмен байланысты басқа ғимараттардың фрагменттерін көруге болады. Монастырь шіркеуінің оңтүстігінде төртбұрышты өлшемдегі дворик орналасқан, оның төңірегінде тұрмыстық ғимараттар немесе қанаттар салынған. Олар 1289 жылғы өртте қираған бұрынғы дворик пен қанаттардың орнына салынды және жаңа, кеңірек жобамен қайта жаңартылды. Двориктің солтүстік қабырғасындағы процессиялық есіктер шіркеудің негізгі бөлігіне кіруге мүмкіндік берді. 1854 жылы двориктен сақталған аркалар мен бағаналар Лондонға Кристалл сарайына апарылды, онда олар көрменің "Англия ұлттық өнер залы" бөлімінде ортағасырлық дворикті қайта құруға негіз болды. Батыс қанатының – cellarer's range – фрагменттері сақталған. Оған батыс жағынан, қанаттың солтүстік жағынан ішке қарай созылған сыртқы зал арқылы кіретін, онда қауымдастықтың мүшелері қонақтарды қабылдайтын. Прейордың бөлмелері жоғарғы қабатта орналасқан, ол зал, бөлме және киелі Хилдаға арналған шіркеуден тұрды. Прейордың бөлмелері басқа монастырлардағыдай, сыртқы залдан жоғары орналасқан, бұл дворикке және сыртқы әлемге қол жеткізуге мүмкіндік берді. Қанаттың ең үлкен сақталған бөлігі – жертөле немесе қойма, онда жабдықтар сақталған. Ол тоғыз бөлімнен тұратын, күмбезделген, тас қаптамадан салынған және едені двориктің еденінен төмен орналасқан. Ол салыстырмалы түрде жақсы сақталған және алғашқыда ағаштан жасалған бөлімдермен бөлінген деп есептеледі, кейіннен олар таспен ауыстырылды. Ас үй мен асхана арасындағы қызметтік дәліз сақталған. Жертөленің батыс бөлігі кейінгі орта ғасырларда майхана ретінде пайдаланылған, бірақ жоғары едені болғандықтан, төбесі өте төмен болды.
Сыртқы ғимараттар
Монастыр ғимараттары екі аула – ішкі және сыртқы – ортасында, қабырғамен қоршалған аумақта орналасқан. Екі ауланың кіреберісінде қақпалар болған; ішкі ауланың үлкен қақпасының қалдықтары бүгінге дейін сақталған, ал сыртқы қақпа үйі жойылған. Қақпа сыртқы шатырдан, ішкі қақпа залынан және бірінші қабатта қақпашының бөлмесінен тұрған. Ол 18 ғасырдың басына дейін толығымен сақталған, бірақ қазір тек сыртқы шатыры ғана қалды. Құрылысы сырт жағынан бір үлкен дөңгелек аркадан және оңтүстікке қарай бірнеше метр қашықтықта орналасқан екі кішірек, әртүрлі өлшемдегі аркадан тұрады. Екеуі де есік орнату үшін терең ойылып жасалған. Үлкен арка арбаларға, ал кіші арка жаяу жүргіншілерге арналған. Қақпа залынан немесе қақпашының бөлмесінен аз ғана із қалды; көрінетін жалғыз қалдықтары – солтүстік қабырғасының қалдығы мен латрина шахтасы. Қаңтарлар батыс қанатына жақын жерде сегізбұрышты көгершін үйі салды. Көгершін үйі бүгінге дейін сақталған, бірақ оған баруға болмайды және ол монастырь аумағына жатпайды.
Сайттағы ескі ғимараттар
Гисборо монастыры үш рет қайта салынған; бүгін көрініп тұрған қираған орындар негізінен үшінші қайта құрылыстың қалдықтары. Англосаксон дәуірінде бұл жерде кем дегенде бір құрылым болған, мүмкін ағаштан жасалған шіркеу немесе шекара қабырғасы, оны бірнеше тіреу тесіктері көрсетеді. 1289 жылы монастырды қиратқан өрттің салдары сақталған бағаналар арасындағы күйген тас төсемеде көрінеді. Шіркеу толығымен қайта салынған деп есептелген, бірақ 1980 жылдардағы қазба жұмыстары аз зақымданған батыс бөлігінің көп бөлігі қайта пайдаланылғанын көрсетті, нәтижесінде екі бөлік әртүрлі сәулет стилінде салынғандықтан айқын сәйкессіздік туды. Қайта құру – бірнеше буынға созылған ауқымды жұмыс болды және бәлкім 14 ғасырдың соңына дейін аяқталмаған. 19 ғасырдың соңында, бірінші Гисборо лордының әйелі Маргарет Чалонер, типолық кеш Виктория және Эдвард дәуіріндегі formal gardens-ті, әсем гүлзарлар мен қиыршық тас жолдармен жасады. Онда гүлбақ пен ортасында сәндік бассейн бар итальяндық бақ болды. Оларға кіру үшін шағын төлем қабылданатын және Боу-стриттегі қақпа арқылы кіруге болады. Қазір бақтарға тегін кіруге болады. Одан шығысқа қарай, Уитби жолынан алшақтау, монахтардың тоғаны, яғни канондардың балық тоғаны орналасқан. Ол монастырдың аркасының суға шағылысқан әсем көрінісін ұсынады және оны жиі суретке түсіріп, картинаға түсіреді. 1908 жылы көлде леди Гисборо Сент-Николас шіркеуін қалпына келтіру үшін қаражат жинау мақсатында әсем су шоуын ұйымдастырды.
Преорияның басқа да меншігі
Манастыр Гисбороның оңтүстік-батысында орналасқан Хаттон Лоукростағы Сент-Леонард мәйір ауруханасына жауапты болды. Аурухана шамамен 12 ғасырда салынған, ал 1275 жылы манастырға тәуелді болды. Ол соңғы рет 1339 жылы тіркелген. Оның тағдыры белгісіз, бірақ ол 1540 жылғы таратуға дейін сақталған болуы мүмкін. 1960 жылдары Хаттон ауылының жанындағы бір шабындықта жүргізілген археологиялық қазбалар мәйір ауруханасы болғанын нақтылайтын дәлелдер таппады. Манастыр Ворлтонның Скарт Вуд орнында да шағын үй-жайға ие болған болуы мүмкін. Генрих I патшаның тұсында Стивен де Мейнелл берген құжатта Скарт ауылын манастырға сыйға бергені туралы жазылған, бұл манастырға бір монах немесе канон тұруы үшін үй-жай құруға мүмкіндік берді. Скарт манастырдың құжаттарында не Генрих VIII комиссарларының мүлкін бағалау тізімінде көрсетілмегендіктен, шағын үй-жай салынды ма, жоқ па белгісіз. Скарттағы ғимараттардың фрагменттері 18 ғасырдың ортасында бар болғаны жазылған. Олар 19 ғасырдың басына қарай жойылды, сондықтан онда бұрын не болғанына немесе қандай мақсатта пайдаланылғанына ешқандай із қалмады.
Қазба жұмыстары
1865–1867 жылдары капитан Томас Чалонер мен Уильям Даунинг Брюс кірістірілген траншеяны қазып, алғашқы маңызды қазба жұмыстарын жүргізді. Қазба барысында бірнеше ерекшеліктер табылды, оның ішінде Роберт де Брус деп саналатын ұзын бойлы адамның қаңқасы сақталған тас қабір, монументалды киелі орынның қалдықтары және боялған шатыр безендірулері. 1289 жылғы өрттің іздері қорғасын, күміс және темірдің қосылысынан – өрт кезінде еріп, еденге сіңген металл қоймалары түрінде табылды. Өрттің себебі – жазылмаған жерлеу мазарының құлауы болды. Қазба жұмыстары 1289 жылғы өртке байланысты күйген кірпіш, қираған қоңырау және сынған қабір тақталары сияқты қосымша дәлелдерді тапты. 47 адамның қалдықтары – 21 ер адам, 17 әйел, 6 бала және жынысы анықталмаған 3 адам табылған, олардың кейбіреулері алтын сақина және қара күміс крестер сияқты қабірлік заттармен бірге жерленген. Екі дін қызметкерінің қалдықтарымен бірге екі тостаған мен табақ табылды. Скелеттер өртеліп, күлі монастырь бағындағы Монахтар жолына шашылды. Батыс қанаттың батыс және шығыс жағында жүргізілген геофизикалық зерттеулер әлі қазба жұмыстары жүргізілмеген басқа монастырлық ғимараттардың қалдықтары бар екенін көрсетті.