Кіріспе
1937 жылы Джеймс Уэйл түсірген фильм Ұлы Гаррик - 1937 жылы Джеймс Уэйл режиссерлік еткен және Брайан Аерн, Оливия де Гавиланд және Эдвард Эверетт Хортон ойнаған американдық тарихи комедиялық фильм. Фильмде сондай-ақ Лионель Атвилл, Луис Альберни, Мелвилл Купер және болашақ жұлдыз Лана Тернер де кішкене рөлге ие. Эрнест Важданың "Ледиз және джентльмендер" пьесасына негізделген фильм XVIII ғасырдағы әйгілі британдық актер Дэвид Гаррик туралы, ол Comédie Française-де қонақ ретінде Францияға барады. Француз актерлері оның актерлік өнерді үйрететінін айтқандығы туралы естігенде, оған сабақ беру үшін сюжет ойлап табады. Киттің қорқынышты фильмдеріне қарағанда сыншылар жиі назардан тыс қалдырғанмен, Ұлы Гаррикті Джонатан Розенбаум өзінің "Үздік 100 американдық фильмдер" атты басқа тізіміне таңдады.
The Great Garrick is a 1937 American historical comedy film directed by James Whale and starring Brian Aherne, Olivia de Havilland, and Edward Everett Horton. The film also features Lionel Atwill, Luis Alberni, Melville Cooper, and future star Lana Turner, who has a bit part. Based on the play Ladies and Gentlemen by Ernest Vajda, the film is about the famous eighteenth century British actor David Garrick, who travels to France for a guest appearance at the Comédie Française. When the French actors hear rumours that he said he will teach them the art of acting, they devise a plot to teach him a lesson. Though often overlooked by critics in favor of Whale's horror films, The Great Garrick was chosen by Jonathan Rosenbaum for his alternative list of the Top 100 American Films.
Сюжет
1750 жылы Лондонда танымал ағылшын актері Дэвид Гаррик сахнада өзінің Парижге шақырылғанын жариялайды. Отырғыштың бір жағында француздар Гарриктің өздерін актерлік шеберлікке үйретуін қалайтынын жариялайды, ал көрермендер "Француздарды үйретіңіз!" деп ән салады. Драматург Бомарше бұл сөзді Гарриктің өзіне жатқызады. Президент Пикар бастаған ашуланған француз актерлері ол тұратын қонақүйді басып алады, ал Бомарше Гаррикті жұрт алдында қорлау үшін жоспар жасайды. Парижге бара жатқанда Гаррик Жаң Кэботты кездестіреді, ол қарт жанкүйер, ол бір кездері Гамлетте бірге ойнаған, ал қазір Comédie Française-де жұмыс істейді. "Француз комедиясы" кездесуінен шығарылған Кэбо Гарриктің кінәсіз болуы мүмкін деп наразылық білдіргені үшін екі күн бойы тоқтамай жүгіріп, актерді ескертті, бірақ ол сюжеттің егжей-тегжейін білмейді. Кэбо оған тікелей Парижге баруды кеңес береді. Гаррик қонақүйде жоспарланғандай тоқтап, оның серік-ұстазы Табби мен Кэботтың зорлық-зомбылық болуы мүмкін деген алаңдаушылығына қарамастан, ойнауға шешім қабылдайды. Мейрамханада Пикард актерлік құрамды жинауға тырысады, бірақ әр тараптан, әсіресе бассеттен, мінез-құлық пен хистрионикамен кездеседі, оның ақылсыз адамды ойнау туралы талаптары өте ашулы. Олар ағылшынды құлап бара жатқан ағаштан қағып жіберіп, оның жанына қағып, қазаға ұшырағандай көрінетін семсерлермен жекпе-жек, күйеуі мен әйеліне ғашық болған жігіт арасындағы атыс, Басеттің ашулы келіншісі және ақыр соңында қатыгез теміршінің шабуылымен ренжітуге жоспарлайды. Гаррик пен Табби қонақүйге келеді, ал "қолагер" мас болып, сценарийсіз, өз белгісін қате жіберіп, күйме дөңгелектерінің бірін талқандайды. Гаррик құлап бара жатқан багаждың жолынан шеберлікпен кетеді және дуэльшілер оның кешкі ас үстінде семсерлерін қиып алғанда, алаңсыз. Орындаудың ортасында қиындық туындайды, өйткені қонақүйде Гермен Дюпон, графня де ла Корб пайда болады. Оның коляскасы бұзылып кетті. Гаррик өзінің актрисалардың бірі екеніне сенді, бірақ ол шын мәнінде әкесі ұйымдастырған некеден қашып жүр. Ол да оған бөлмесін ұсынып, ойын ойнайды. Кешке қарай олар бір-біріне ғашық болады. Бір қызықты кештен кейін Гаррик "тұзгердің" сценарийін қарап, оны Гарриктің басымен емес, балғамен соққы беру керектігін еске салады. Ол өзін темірші етіп танытып, мас болғандай етіп, үрейленген топқа олардың құрбандығын ұрып өлтіргенін айтады. Табби оларға ашуланып, біреуден күзетші шақыруды талап етеді. Актерлер қашуды жоспарлап отыр. Содан кейін Гаррик өзінің кім екенін айтады. Ол Кэботқа сатқындық жасамайды. Ол олардың кемшіліктерін тез анықтап береді. Гаррик француз комедиясына құлшылық ететінін және осы тамашаның басталуына себеп болғандай ақымақтық ешқашан айтпағанын айтады. Ол Джерменнің бөлмесінде оның жаман әрекетін, оның ішінде жаман сүйісуін де айыптайды. Қыз ашуланып, өзінің тәжірибесі жоқ екенін айтады, бірақ күйеуінің қателігін түземейді. Гаррик оған сахнадан кету туралы ашулы кеңес береді. Төменде Пикард компания атынан кешірім сұрайды және Гаррикке Парижге қосылуға өтініш жасайды. Гаррик ризашылықпен қабылдайды. Париждегі премьерасында Гаррик алғаш рет Дон Хуанды ойнауға дайындалып, сахнаны Жерменді іздеп табады. Пикардтан ол қыздың компанияның мүшесі емес екенін біледі. Ол қыздың шындықты айтып отырғанын және оны шын сүйетінін түсінгеннен кейін, оны таппаса, ешқашан өнер көрсетуден шошығанын айтады. Ол бұл туралы жұртқа хабарлауға шығып, Герменді қорапта жарқырап жатқанын көреді. Ол үнсіз қалды. Жан Кэбо қораптың ішінде қара тақта ұстап тұрды. Онда былай деп жазылған: "Мен оны қорада кездестірдім. Мен түсіндірдім. Ол біледі, түсінеді, кешіреді, сүйеді". Гарик сүйіспеншілік туралы сөйлейді. Жермен ең алдымен қуанды, содан кейін оның есімін ашады деп ойлағанда, ол алаңдайды, бірақ Гаррик өзінің жаңа махаббатын "La Belle France" деп атайды. Ол оған гүл тастайды.
Өндіріс
Фильмді Джеймс Уэйл Warner Brothers үшін түсірді. Бұл фильм "Кере қайту жолы" фильмінің қиын-қыстау түсірілімінен кейін нацистік үкімет тарапынан дау-дамайға ұшырап, қарсылық көрсетті және оның соңғы алты жыл бойы жұмыс істеген Universal Pictures-тегі басшыларымен қарым-қатынасын бұзды. Гарик фильмі жеңіл жүректі фильм болуы тиіс еді. Алайда, ол да, оның келесі "Жеті теңіз порты" фильмі де кассада сәтсіздікке ұшырады. Уэйл ақырында Universal-ке оралды, онда ол келісімшартын негізінен B фильмдерін түсіру арқылы көрді.