Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фейсал Осман бин Шамлан (1934 жылы туған, 1 қаңтар 2010 жылы дүниеге келген) (فيصل عثمان بن شملان) (faiṣal bin šamlān) - Йемендік зиялы, технократ, саяси реформатор және қоғам қайраткері. Ол Йемен парламенті мүшесі, Йеменнің біріктірілген үкіметінде мұнай және минералдық ресурстар министрі лауазымын атқарған. 1990 жылы Йемен қайта біріктірілгенге дейін Шамлан Оңтүстік Йеменнің социалистік үкіметінде инфрақұрылым және мұнай министрі болды. Ол 2006 жылғы президент сайлауында исламшыл "Ислах", Йемен социалистік партиясы және бірнеше кіші партиялардан тұратын Йемен оппозициялық коалициясының танылған президенттік кандидаты болды, бірақ ол қазіргі президент Али Абдулла Салехпен жеңілді.
Faisal Othman Bin Shamlan (1934 – 1 January 2010) (فيصل عثمان بن شملان) (faiṣal bin šamlān) was a Yemeni intellectual, technocrat, political reformist and public figure. He was a Yemeni member of parliament who had held the post of Oil and Mineral Resources Minister in the post unification government of Yemen. Prior to the reunification of Yemen in 1990, Shamlan was the Minister of Infrastructure and Oil in the socialist government of South Yemen. He was the recognized presidential candidate of the Yemeni opposition coalition, a coalition which consists of the Islamist Islah, the Yemen Socialist Party and several smaller parties, in the 2006 presidential election, but was defeated by incumbent president Ali Abdullah Saleh.
Ерте өмір
Шамлан Хадрамауттан шыққан, ол сол кездегі Йемендегі және одан да алыс аймақтардағы ең жақсы мектептердің бірі болған Ғайл ба Вазир мектебінде білім алған. Кейін ол Бахт аль Ридха институтында білім алу үшін Суданға стипендия алды. Сол жерден ол Лондондағы Кингстон университетінде азаматтық инженерлік мамандықты оқыды. Бін Шамлан өзінің мектептегі достарымен бірге қазіргі Йемен тарихында маңызды рөл атқарды. Жас белсенді ретінде ол исламдық ұлтшылдықты мойындаған, Хадрамаут пен Йеменнің басқа аймақтарындағы басқа да зиялылармен бірге исламдық сана қозғалысының ізашар белсендісі болған. Бірақ ол саяси спектрдің ортасында тәуелсіз позициясын сақтады.
Originally from Hadhramaut, Shamlan was educated in the elite Ghayl ba Wazeer School [ġail bā wazīr], which was one of the best schools in Yemen and beyond at the time. He then got a scholarship to Sudan to further his education in Bakht al Ridha Institute (bakht al riḍa). From there he went to study Civil Engineering at Kingston University, in London, United Kingdom. Bin Shamlan, along with his school mates, played an important role in the history of modern Yemen. As a young activist, he was a mild Islamic nationalist, who, with other intellectuals from Hadhramaut and other parts of Yemen, was a pioneering activist in a moderate Islamic thought movement. But he preserved an independent position at the centre of the political spectrum.
Оңтүстік Йемендегі үкіметтегі рөлі
Ол 1967 жылы 17 қыркүйекте Хадрамаут қаласында Куайти сұлтандығын құлатушы белсенділердің кең коалициясының құрамында болды. 1967 жылы 30 қарашада тәуелсіздік алғанға дейін аралық кезеңде ол Хадхрамаут провинциясын басқару үшін революционерлер құрған "Жоғарғы халықтық комитеттің" мүшесі болды. Бин Шамлан провинцияның күнделікті басқаруымен айналысты. Тәуелсіздік алғаннан кейін және Оңтүстік Йеменді Оңтүстік Йеменді азат ету үшін ұлттық майдан (NLF) біріктіргеннен кейін ол тәуелсіз Оңтүстік Йемен Халық Республикасының бірінші кабинетінде (Президент Қахтан Әл Шаабидің үкіметі) алғашқы қоғамдық жұмыстар және көлік министрі болды. Бін Шамлан мен Білім министрі Мұхаммед Абдул Қадер Бафакие НФЛ-дан басқалар ғана болды. Ұлт-азаттық қозғалысы үкіметінің оларға берген алғашқы тапсырмаларының бірі - Хадрамаут сұлтандарының сарайларын түгендеу болды. Бін Шамлан мен Бафакие сарайлардың тізімін жасап, әр затты сақтап, сақтап қалды. 1969 жылы Бін Шамлан Электр қуаты жөніндегі мемлекеттік корпорацияның атқарушы төрағасы болып тағайындалды, ол 1977 жылға дейін табысты және тиімді жұмыс істеді. 1977 жылы Аден мұнай өңдеу зауытының басқарушы директоры болып тағайындалды. BP басқарушы командасынан кейін ол мұнай өңдеу зауытын кәсіби түрде басқарады. 1971 жылдан 1990 жылға дейін ол Жоғарғы Халық Кеңесінің (Емен Халықтық Демократиялық Республикасының Парламенті) мүшесі болды.
During the war of liberation of occupied South Yemen he was part of a broad coalition of activists who overthrew the Qu'aiti Sultanate in Hadhramaut on 17 September 1967. In the interim period, before independence on 30 November 1967, he was a member of the "Supreme Popular Committee" which was formed by the revolutionaries to run Hadhramaut province. Bin Shamlan was charged with the day to day running of the province. After independence and the unification of South Yemen by the National Front for the Liberation of South Yemen (NLF), he was the first Minister of Public Works and Transport in the first cabinet of the independent People's Republic of South Yemen (President Qahtan Al Shaabi's government). Bin Shamlan and Mohammad Abdul Qader Bafaqeeh, the Minister of Education, were the only non NLF members of the cabinet. One of the first tasks assigned to them by the NLF government was taking inventory of the palaces of the Sultans of Hadhramaut. Bin Shamlan and Bafaqeeh took stock of the palaces; made a record inventory; and preserved and stored every item. In 1969, Bin Shamlan was appointed as Executive Chairman of the Public Corporation for Electric Power which he continued to run successfully and efficiently until 1977. In 1977 he was appointed as Managing Director of the Aden Oil Refinery. Taking over from the BP management team, he ran the refinery professionally. From 1971 to 1990 he was a member of Supreme People's Council (the Parliament of People's Democratic Republic of Yemen).
Біріктіруден кейінгі Йемен үкіметіндегі рөлі
1990 жылы бірлік болғаннан кейін Бін Шамлан Тәуелсіз блоктың басшысы ретінде Йемен Республикасының Парламенті өкілдер кеңесінің мүшесі болды. Жаңа Йеменде біртұтас болғаннан кейін көп партиялы жүйе қабылданған кезде ол Омар Тармұм, доктор Мұхаммед А. Қ. Бафаки, доктор Крама Салиян және басқалармен бірге Йемен еркін форумы деп аталатын жаңа қалыпты партия құрды және форум журналын шығарды. 1993 және 1997 жылғы парламент сайлауларында ол парламентке тағы да қатысып, 66% дауыспен өз орнын сақтады. 1994 жылғы дағдарыс кезінде ол бірлік лагерінде болды. 1994 жылдың 29 қыркүйегінде парламент конституцияға бірқатар түзетулерді мақұлдады, олар, басқа да мәселелердің ішінде, президенттік кеңесті жойып, оның орнына бір адамнан тұратын президенттікке ауыстырды. Екі күннен кейін парламент Әли Абдулла Салехті бес жылға президент етіп сайлады. Фейсал Бин Шамлан (тәуелсіз) Ислах, YSP және Баас партияларын білдіретін тағы үш үміткермен бірге үміткер болды. Ол 2003 жылға дейін парламент мүшесі болып қызмет етті, содан кейін Конституцияға енгізілген түзетулерге наразылық білдіріп, отставкаға кетті. Ол 1994 жылдың қазан айынан бастап мұнай және минералдық ресурстар министрі болып тағайындалды, ол министрлікті қайта ұйымдастыру және реформалау өкілеттігі болатынын шарт етіп қабылдады. 1995 жылы наурыз айында ол қызметінен кетті. 1995 жылы маусымда министрлер кабинетінде өзгерістер жүргізілген кезде президент Салех Фейсал бин Шамланның орнын бұрынғы вице-премьер және өнеркәсіп министрі Мұхаммед Саид әл Аттарға алмастырды. Ол мұнай және минералды ресурстар министрі болды. 1998 жылы Бін Шамлан бірнеше йемендік қоғам қайраткерлерімен бірге, соның ішінде доктор Фараж Бин Ганим (бұрынғы премьер-министр, доктор Абубакар Аль Кирби (қазіргі сыртқы істер министрі), инженер Мохаммед Аль Тайеб (бұрынғы министр, GPC), Мохаммед Абдо Саид (бизнесмен), доктор Мохаммед Аль Афанди (экономист, Ислах партиясы), Ахмет Салех Аль Салами (Йемен Социалистік партиясының белсендісі) және Абдулазиз Аль Сафак (журналист және адам құқықтары жөніндегі белсенді) елдің демократияға, дамуға, келісімге және өркендеуге бағытталған дамуына көмектесу үшін бірінші йемендік ой-сананы құруға жұмыс істеді. Y21F міндеттеріне үкіметтік емес ұйымдарға логистика қамтамасыз ету; ұлттық мәселелер мен мәселелерді шешу; жемқорлыққа қарсы үкіметтік емес ұйым Йемен ашықтығын құруды қолдау және қолдау; ағымдағы түзету және реформалар жұмыстарына көмектесу; және мерзімді негізде деректер мен талдаулар жариялау және жыл сайынғы "Ұлт жағдайы" есебін шығару кірді.
After the 1990 unity, Bin Shamlan was a member of the Council of Representatives (the parliament of the Republic of Yemen, as the head of the independent block. As the multi party system was adopted in the new Yemen after unity he founded along with Mr. Omar Tarmoom, Dr. Mohammad A. Q. Bafaqeeh, Dr. Kramah Salyan, and others a new moderate party called the Yemeni Free Forum, and issued a forum journal. In the 1993 and 1997 parliamentary elections he ran again for parliament and kept his seat, with a 66% vote. During the 1994 crisis he was in the unity camp. On 29 September 1994, the parliament approved a series of amendments to the constitution which, among other things, abolished the presidential council and replaced it with a one man presidency. Two days later, parliament elected Ali Abdullah Saleh as president for a five year term. Faisal Bin Shamlan, (independent) was a candidate along with three other candidates representing Islah, YSP and Ba'ath parties. He continued a Member of Parliament until 2003, when he resigned in protest to the amendment to the Constitution by which the parliament extended its tenure for a further 2 years, which Bin Shamlan deemed an unconstitutional move and resigned on the ground that his 4 year mandate by the people is over. He was appointed as Minister of Oil and Mineral Resources from October 1994, which he accepted on the condition that he would have power to reorganize and reform the Ministry. In March 1995, he resigned. In June 1995, in a Cabinet reshuffle President Saleh replaced Faisal Bin Shamlan with Mohammed Said al Attar, formerly Deputy Prime Minister and Minister of Industry, as Minister of Oil and Mineral Resources, in a move to tie the oil ministry closer to the President's office. In 1998 99, Bin Shamlan along with several Yemeni public figures including Dr. Faraj Bin Ghanim (ex Prime Minister, Dr. Abubakar Al Qirby (Current Foreign Minister), Engineer Mohammed Al Tayyeb (ex minister, GPC), Mr. Mohammed Abdo Saeed (business man), Dr. Mohammed Al Afandi (economist, Islah Party), Ahmed Saleh Al Salami (Yemeni Socialist Party activist), and Abdulaziz Al Saqqaf (journalist and human rights activist), were working to set up the first Yemeni think tank, under the name of Yemen 21 Forum (Y21F) to help the country's evolution towards democracy, development, harmony and prosperity. The Y21F tasks included providing logistics for non governmental organizations; addressing national issues and concerns; to co sponsor and promote the establishment of the Yemeni Transparency, an anti corruption NGO; to help in the ongoing correction and reform efforts; and to publish data and analysis on a periodic basis, and to issue an annual "State of the Nation" report.
Президенттік ұсыныс
2006 жылдың 2 шілдесінде оппозициялық партиялар бірлестігінің (ОАК) бірлестігі Бин Шамланның 2006 жылдың қыркүйек айында өтетін президенттік сайлауға ОАК кандидаты болатынын ресми түрде жариялады. 20 қыркүйекте өткен сайлауда бин Шамлан ресми нәтижелерге сәйкес 22% дауыс жинады.
On 2 July 2006 the Joint Meeting Parties (JMP) opposition coalition officially announced that Bin Shamlan would be the JMP candidate for the presidential election of September 2006. In the election, held on 20 September, bin Shamlan received about 22% of the vote according to official results.
Өлім
Бин Шамлан 2010 жылы 1 қаңтарда қатерлі ісікпен ұзақ күрестен кейін және шетелде емделуден кейін Аденде қайтыс болды.
Bin Shamlan died in Aden on 1 January 2010 after a lengthy battle with cancer and having sought treatment abroad.