Кіріспе

Andrea Doria класы (Италиялық дереккөздерде Duilio класы деп аталады) - 1912 және 1916 жылдар аралығында Корольдік Италия Әскери-теңіз флоты (Regia Marina) үшін салынған екі дрейдноут. "Андреа Дориа" және "Дюилио" кемелері Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде жасалып бітті. "Диали" класы бұрынғы кемелерге қарағанда бірте-бірте жақсарып, "Диали" және "Андреа Дориа" кемелері 13 пулядан тұратын батареямен жабдықталды. Екі кеме Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Оңтүстік Италияда орналасқан. Екі кеме де қақтығыс кезінде ұрысқа қатыспады. Соғыстан кейін олар Жерорта теңізінде жүзіп жүріп, бірнеше халықаралық оқиғаларға, соның ішінде 1923 жылы Корфуда болған оқиғаларға қатысқан. 1933 жылы екі кеме де резервке қойылды. 1937 жылы кемелер ұзақ уақытқа созылатын қайта құру жұмыстарына кірісті. Өзгерістерге олардың орталық негізгі батарея мұнарасын алып тастау және қалған қаруларын тозу, брондау қорғанысын нығайту, жаңа қазандықтар мен бу турбиналарын орнату және олардың корпустарын ұзарту кірді. Қайта құру жұмыстары 1940 жылға дейін жалғасты, бұл кезде Италия Екінші дүниежүзілік соғысқа кірісіп кеткен болатын. Екі кеме 1940 жылы 11-12 қараша түнінде Тарантода тоқтаған кезде британдықтар итальяндық флотына соққы жасады. Таренто шайқасында Дюилио торпедаға ұшырап, суға батудан қашу үшін жағаға шығуға мәжбүр болды. Андреа Дориа рейдте зақымдалмаған; Дуилионың жөндеу жұмыстары 1941 жылдың мамырына дейін жалғасты. Екі кеме де 1941 жылдың соңында Солтүстік Африкаға конвойларды алып барды, соның ішінде М42 операциясы, онда Андреа Дориа 17 желтоқсанда Сирттің бірінші шайқасында әрекет етті. Отын тапшылығы 1942 және 1943 жылдары одан әрі іс-шараларды қысқартты, ал екі кеме де 1943 жылдың қыркүйегінде Италияның берілуінен кейін Мальтада тұтқындалды. Италияға соғыстан кейін екі линкерді де ұстауға рұқсат берілді, олар флоттың флагманы ретінде 1950 жылдардың басына дейін ауысып, белсенді қызметтен шығарылды. Екі кеме де 1956 жылдан кейін жойылған.

Дизайн және сипаттама

Андреа Дориа класының кемелерін әскери архитектор вице-адмирал (Generale del Genio navale) Джузеппе Вальсекки жобалаған. Бұл негізінен соқпақ палубасын қысқарту арқылы кеме құрылысын қысқарту, кеме ортасындағы оқ-дәрілер мұнарасын төмендету және қосалқы қару-жарақты ескі кемелердің он сегіз оқ-дәрілерінің орнына он алтыға дейін жаңартумен байланысты.

Жалпы сипаттамалары

Андреа Дориа класының кемелері су желісінде және жалпы алғанда ұзақ болды. Олардың арқаны және тарқатылуы бар, олар қалыпты жүктемеде және терең жүктемеде ығысты. Олар толық қос түппен жабдықталған, ал олардың корпустары 23 бойлық және көлденең қалқалармен бөлінген. Кемелердің екі рулы болды, екеуі де орта сызықта. Олардың экипажында 31 офицер мен 969 жауынгер бар еді.

Қозғалтқыш

Кемелерге үш парсонс бу турбинасы орнатылды. Ортаңғы машина бөлмесінде екі ішкі винтті қозғалтқыштарды басқаратын турбиналар орналасқан. Оның екі жағында да сыртқы шахталарды қоректендіретін турбиналар орналасқан. Турбиналар үшін бу 20 "Яроу" қазандығымен қамтамасыз етілді, оның 8-і мұнаймен, ал 12-і мұнаймен бүркілген көмірмен жағылды. Кемелердің ең жоғары жылдамдығы - 15 м/с. Кемелердің ешқайсысы теңіздегі сынақтарда бұл мақсатқа қол жеткізе алмады, тек қана кемелердің ең жоғары жылдамдығы - 15 м/с. Кемелер көмір мен отынның ең жоғары мөлшерін сақтай алды, бұл оларға шамамен 20 м/с.

Қару-жарақ

Кемелердің негізгі қару-жарағы Армстронг Уитворт пен Викерс жобалаған 46 калибрлі 305 миллиметрлі он үш пулеметтен тұрады. Мұнаралардың барлығы орта сызықта орналасқан, екі мылтық мұнарасы алдыңғы және артқы қос үш мылтық мұнарасының үстінен, ал үшінші үш мылтық мұнарасы кеме ортасында, алдыңғы жағынан артқы жағынан "А", "Б", "Q", "Х" және "Y" деп белгіленген. Мұнаралардың биіктігі -5 - +20 градус болды және кемелер әр гарматына 88 раундты тасымалдай алды. Бұл қарулардың жұмыс істеуі туралы деректер бір-бірімен келіспейді, бірақ әскери-теңіз тарихшысы Джорджио Джорджерини олардың брондаушы (АП) снарядтарды минутына бір рет атып жібергенін және олардың шапшаң жылдамдығы бар екенін айтады. Екі кеменің қосалқы қарулануы он алты 45 калибрлі қарудан тұрады, олар да Армстронг Уитворттың жобасына сай, негізгі қарулардың астында корпустың екі жағына орнатылған. Олардың позициялары қатты теңізде, әсіресе арткы қарулары ылғалды болды. Бұл қарулар -5 градусқа дейін төмендей алады және ең жоғары биіктігі +20 градус болады; олардың атыс жылдамдығы минутына алты оқ ату. Олар жоғары жарылғыш снарядты атыстыратын, оның ұшы 3,440 раундты алып жүретін. Торпедалық қайықтардан қорғаныс үшін кемеде он тоғыз 50 калибрлі пуля бар еді. Олар 39 түрлі орынға, соның ішінде мұнаралардың төбелеріне және жоғарғы палубаларға орнатылуы мүмкін еді. Бұл қарулардың биіктігі екінші қатарлы қарулармен бірдей болды, ал олардың атыс жылдамдығы минутына 10 ревнан жоғары болды.

Қару-жарақ

Андреа Дориа класының кемелері толық су желісі бронь белбеуіне ие болды. Бас белбеудің үстінде қалың бронь бар еді. Бұл қақпақтың үстінде 130 миллиметр қалыңдығындағы жіңішке қақпақ бар еді. Кемелердің екі брондалған палубасы болды: негізгі палуба екі қабатқа қалың болды, ол негізгі белбеумен байланыстыратын беткейлерге дейін көтерілді. Екінші палубаның қалыңдығы екі қабаттан тұратын. Алдыңғы және артқы көлденең қалқалар белбеуді палубаға жалғастырды. Қарудың алдыңғы қорғанысы қалың қабырғалармен, шатырмен және артқы жағынан қалың болды. Олардың барбеттерінде палубаның үстінен арматурасы болды, ол алдыңғы қамал мен жоғарғы палубалар арасында және жоғарғы палубадан 130 миллиметр төмен. Алдыңғы мұнараның қабырғалары қалың, артқы мұнараның қабырғалары қалың болды. 1930 жылдардың басында Regia Marina жаңа "S" жобалау жұмыстарын бастады, бірақ олар біраз уақыт бойы толықтай аяқталмағанын мойындады. Жаңа француздықтарға қарсы тұруға қарсылық ретінде, әскери-теңіз флоты өзінің ескі соғыс кемелерін жаңғыртуды шешті; 1933 жылы екі аман қалған Conte di Cavours-те жұмыс басталды, ал 1937 жылы екі Andrea Dorias-те жұмыс басталды. Жұмыс Дюлио үшін 1940 жылдың шілдесіне дейін, ал Андреа Дориа үшін 1940 жылдың қазанына дейін жалғасты. Қазіргі қайықтың бұрышы бөлшектеліп, жаңа, ұзын қайықтың бөлігі салынды, бұл олардың жалпы ұзындығын 2 метрге дейін арттырды (Кавур класында жаңа қайықтың орнына жаңа қайықтың орнына жаңа қайық ілініп отырды). Олардың сәулесі және терең жүктемедегі жобалары Андреа Дориа мен Дюилио үшін терең жүктемеде олардың қайта құру кезінде жасалған өзгерістер олардың ығысуын арттырды. Ал басқалары +30 градус деп есептейді. 1942 жылдың басында артқы 20 мм-лік монтаждаулар 37 мм-лік қос пушкалармен ауыстырылды және 20 мм-лік пушкалар "Б" мұнарасының төбесінде орналастырылды, ал 90 мм-лік пушкалардың тұрақтандырылған монтаждауларынан RPC моторлары алынып тасталды. Алдыңғы жоғарғы құрылым қалың броньмен қорғалған жаңа алдыңғы кондиторлық мұнарамен қайта салынған. Басқару мұнарасының үстінде үш үлкен қашықтық өлшегішпен жабдықталған өртке қарсы басқару директоры тұрды. Бұл жаңғыртуды кейбір әскери-теңіз тарихшылары сынға алды , өйткені бұл кемелер ақырында қарсы шығуға тиіс британдық линкерлерге қарағанда төмен болып шықты (атап айтқанда , Италия мен Ұлыбритания арасындағы соғыс күмәнді көрінді). Сонымен қатар, қайта құрудың құны Littorio класының жаңа линкорын салудың құнынан көп кем болмақ емес; сонымен қатар, қайта құру жұмыстары болат тақталарды жеткізуде бөтелкелерге әкелді, бұл қазіргі заманғы линкорын салуды едәуір кешіктірді, әйтпесе олар ертерек аяқталуы мүмкін еді.

Қызмет тарихы

Екі соғыс кемесі де Италия Бірінші дүниежүзілік соғысқа Үш Антанта жағында кіргеннен кейін жасалды, бірақ екеуі де әрекетке қатыспады, өйткені Италияның басты теңіз қарсыласы, австро-венгерлік теңіз флоты соғыстың ұзақтығы бойы портта қалды. Су асты қаруларының негізгі кемелерге төнген қауіп-қатері оның флотты белсенді түрде пайдалануына кедергі болды. Андреа Дориа мен Дюилио екеуі де соғыстан кейін шығыс Жерорта теңізінде жүзіп жүрді және екеуі де соғыстан кейінгі әртүрлі қалаларды басқару туралы дауларға қатысты. 1919 жылы сәуірде Измирді басқару туралы дау кезінде Дуйлио күш көрсету үшін жіберілді, ал Андреа Дориа 1920 жылы қарашада Габриэле Д'Аннунционың Фиумеді басып алуын басуға көмектесті. 1920 жылы "Дюилио" "Джулио Цезарь" атты соғыс кемесінің орнына ауыстырылғанға дейін "Дюилио" "Измир" оқиғасынан кейін Қара теңізде жүзіп жүрді. Андреа Дориа мен Дюлио 1923 жылы Корфудағы оқиға кезінде болған. 1925 жылдың қаңтар айында Андреа Дориа Португалияның Лиссабон қаласына барып, ғарышкер Васко да Гаманың қайтыс болғанына 400 жыл толуын атап өту үшін Италияның атынан қатысты. Екі кеме де 1920-шы жылдар мен 1930-шы жылдардың басында бейбіт уақыттағы круиздер мен ізгі ниет сапарларының қалыпты реттілігін орындады; екеуі де 1933 жылы резервке енгізілді. Андреа Дориа да, Дюлио да 1930 жылдардың соңында кең ауқымды жаңғырту үшін құрғақ докқа барды; бұл жұмыс тиісінше 1940 жылдың қазан айына және сәуіріне дейін жалғасты. Сол кезде Италия Екінші дүниежүзілік соғысқа қарсылық білдірген мемлекеттердің жағында болды. Екі кеме Тарантода орналасқан 5-ші дивизияға қосылды. Дюлио британдық соғыс кемесін және Мальтаға бара жатқан конвойды ұстауға арналған патрульге қатысты, бірақ мақсат табылмады. Ол Андреа Дориамен бірге 1940 жылы 11-12 қараша түнінде британдықтардың Тарантоға шабуыл жасауы кезінде болған. 21 "Фейри Свордфиш" торпедалық бомбалаушы ұшақтары , портта тұрып жатқан кемелерге шабуыл жасады. Андреа Дориа шабуыл кезінде зақымданбаған, бірақ Дюилионы оң жағында торпеда соқты. Ол портта батып кетуден сақталу үшін жерге тұрып, уақытша жөндеу жұмыстары жүргізіліп, 1941 жылдың қаңтар айында Генуяға тұрақты жөндеуге жіберілді. Ақпан айында оған британдық H күштері шабуыл жасады; бірнеше соғыс кемелері Дуилионы докта болған кезде бомбалауға тырысты, бірақ олар ешқандай нәтиже бермеді. 1941 жылы мамыр айында ол Тарентода флотқа қосылды. Осы аралықта Андреа Дориа Жерорта теңізінде британдық конвойларды ұстауға арналған бірнеше операцияларға, соның ішінде 1941 жылдың қаңтарында "Опперация шектен тыс" конвойларына қатысты. Сол жылдың соңында екі соғыс кемесінің де міндеті Италиядан Солтүстік Африкаға соғыс жүргізетін итальяндықтар мен неміс күштерін қолдауға арналған конвойларды алып бару болды. Бұл конвойлар 13 желтоқсанда М41 операциясы мен 17-19 желтоқсанда М42 операциясы болды. Соңғысы кезінде Андреа Дориа мен Джулио Цезаре операцияның алғашқы күні Сирттегі бірінші шайқаста британдық крейсерлер мен эсминстермен күресті. Италиялықтар да, британдықтар да шабуылдарын жалғастырмады және шайқас қорытындысыз аяқталды. Дюйлио операцияны қашықтан қолдауды тапсырды және шайқасқа белсенді қатысу үшін тым алыс болды. Конвойды сүйемелдеу жұмыстары 1942 жылдың басында жалғасты, бірақ одан кейін флот қатты отын тапшылығына ұшырай бастады, бұл кемелер келесі екі жыл бойы портта қалды. Екі кеме де Италияның 1943 жылы 3 қыркүйекте берілгені үшін Мальтада тұтқындалды. Олар 1944 жылға дейін сонда қалды, сонда одақтастар оларға итальян порттарына оралуға рұқсат берді; Андреа Дориа Сиракузаға, Сицилияға барды, ал Дюилио Сиракузадағы әпкесіне қосылар алдында Тарантоға оралды. Соғыс аяқталғаннан кейін Италияға екі кемені ұстауға рұқсат берілді, олар 1953 жылға дейін флоттың флагманы рөлін алмастырды, содан кейін екеуі де қызметтен шығарылды. Андреа Дориа оқ-дәрілерді үйрету кемесі ретінде қызмет етті, бірақ Дуилио резервке енгізілді. Екі соғыс кемесі де 1956 жылдың қыркүйек айында әскери-теңіз тізілімінен алынып тасталды.