Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
60 градусқа дейін биіктік бұрышы және 12 қозғалтқыш зарядымен таңдауға болатын B 4 барлық күтулерді орындады, ол нысаналарды оңтайлы снаряд траекториясы арқылы талқандай алады.
With an elevation angle of up to 60 degrees and 12 propellant loads to choose from, the B 4 virtually met all the expectations it was given, capable of crushing its targets via an optimal projectile trajectory.
Тарих
Артиллерия комитеті (қысқаша Artkom деп аталады), сол кезде Р. А. Дурляхов басқарған, 1920 жылы қарашада Франц Лендер оның басшысы болып, артиллерияның жобалау бюросын құрды. Бұл жобалау бюросына 1926 жылдың қаңтарында "ұзақ қашықтықтағы 203 мм гаубица" бойынша жұмыс тапсырылды, ал Артком 1926 жылдың 11 желтоқсанында "Арткомның жобалау бюросына 46 ай ішінде ұзақ қашықтықтағы 203 мм гаубицаны жобалауды тапсыру туралы" қаулы шығарды. 1927 жылы Лендер қайтыс болғаннан кейін большевиктер зауыты (қазіргі Обухов мемлекеттік зауыты) өз жұмысын жалғастырды, ал Арткомның жобалау бюросы жалпыға бірдей 122 мм корпустық қарулар мен 203/152 мм пушкаларды жобалауды тапсырды. 51255/12Ya5 көрсетілген. 203 мм гаубица екі нұсқада, атап айтқанда бір және бірде тұмсық тежегішсіз ұсынылды. Екі қару бір-біріне ұқсас болған. Ақырында Арткомның техникалық сызбалары бар тежегішсіз нұсқаға басымдық берілді, және большевиктер зауытынан шыққан рельсті арба (осылайша ауыр совет артиллериясының бір бөлігі) болды. Бірінші прототиптік гаубица B 4 1931 жылдың басында большевиктер зауытында жасалды. 1931 жылдың шілде мен тамызы аралығында "Б4" ұшағы үшін жарамды снарядтарды таңдау мақсатында атыс сынақтары жүргізілді. 1933 жылы кеңінен далалық және жауынгерлік сынақтардан кейін гаубица 1931 жылы 203 мм гаубица үлгісі ретінде пайдалануға қабылданды.
The Artillery Committee (known in short as the Artkom), then led by R. A. Durlyakhov, set up an artillery design bureau in November 1920, with Frantz Lender as its leader. This design bureau was entrusted with work on "a 203mm howitzer with long range" in January 1926, with the Artkom issuing a resolution on December 11, 1926 to "entrust the Artkom design bureau with designing a 203mm howitzer of long range within 46 months". The Bolshevik plant (now Obukhov State Plant) took over after Lender's death in 1927, with the Artkom design bureau charged with designing universal 122mm corps guns and 203/152 mm cannons as Letter No. 51255/12Ya5 specified. The 203mm howitzer was presented in two variants, namely one with and one without the muzzle brake. The two guns were otherwise identical to each other. Preference was eventually given to the brake free variant with technical drawings by the Artkom design bureau, and a tracked carriage (a common sight on heavy Soviet artillery pieces) from the Bolshevik plant. The first prototype B 4 howitzer was made in the Bolshevik plant in early 1931. Firing tests were made from July to August 1931 with the aim of choosing appropriate shells for use by the B 4. The howitzer was accepted into service as the 203 mm howitzer model 1931 after extensive field and combat tests in 1933.
Өндіріс
B4 өндірісі бір мезгілде "Большевик" зауытында және "Баррикады" зауытында (қазіргі "Титан Баррикады") басталды, соңғысы өндірісте үлкен қиындықтарға тап болды. Ол 1933 жылы жеткізу үшін бір гаубицаны ғана дайындады, бірақ жеткізу аяқталмады. 1934 жылдың бірінші жартысында алғашқы екі B4 жеткізілді, жыл соңына дейін тағы 13 жеткізілді, содан кейін зауытта өндіріс 1938 жылға дейін тоқтатылды. Бұл үзіліс жоғарыда аталған қиындықтарға және жоспарланған 122 мм А 19 корпустық пушка өндірісіне ауысуға байланысты болды. Большевиктер зауытында да жақсы нәтиже болған жоқ, 1932 жылдан 1936 жылға дейін 104 гаубица, ал 1937 жылы 42 гаубица өндірілді. Бұл өндірісті Сталинградқа қайтаруына себеп болды. 1938 жылы 75 гаубица, ал келесі жылы 181 гаубица жасалды. 1940 жылы Баррикады зауыты 165 дананы, ал 1941 жылы 300 дананы өндірді. Соңғы үш гаубицаны Сталинградта қалған резервтерден жасады. Новокраматорский зауыты 1938/39 жылдары өндіріске қосылды, 1938 жылы 49 гаубица өндірілді, 1939 жылы 48 гаубица, 1940 жылы 3 гаубица, 1941 жылы 26 гаубица өндірілді. 1941 жылы шығарылған 326 Б-4 гаубицасының 221-і 1941 жылдың бірінші жартысында жеткізілді, сериялық өндіріс 1941 жылдың қазан айында аяқталды, соңғы тоғыз гаубица жеткізілді. 1932 жылдан 1942 жылға дейін барлығы 1011 Б-4 гаубицасы шығарылды. B 4 техникалық сызбалары зауыттар арасында әртүрлі болды, сериялық өндірісті жеңілдету үшін олардың өздерінің өзгерістері болды. Нәтижесінде, жалпы атауы B 4 болғанымен, практикалық қызметте гаубицалардың екі түрлі үлгісі болды. Суреттер 1937 жылға дейін біріктірілмеді, сонда жекелеген бөлшектер мен құрастыру жобалары, ол кезде өндірісте де, сынақтарда да сыналған, олардың орналасулары өзгертілді. Бірден-бір жаңалық - бұл соққылы арба, ол көптеген ұқсас қарулардан айырмашылығы, арнайы платформаларсыз жерден тікелей атуды қамтамасыз етті. Тракторлар сондай-ақ пайдаланылды, өйткені Кеңестер 1920 және 1930-шы жылдары трактор зауыттарына көп инвестиция салды, бұл жолдарды пайдалануды көліктің айқын және экономикалық таңдауына айналдырды. Большевиктер мен Баррикадий зауытының гаубица өндірісін толық біріктіруге тырысқан, бірақ марқұм Novokramatorsky ағаш ұстасының әрекеті сәтсіз болды. 17 гаубицалық артиллерия полкіне 36 Б 4 гаубицасы жоспарланған, бұл 1939 жылдың тамызында бекітілген жұмылдыру жоспарына сәйкес, әр полкке бөлінген 1374 адаммен бірге. Осы полктердің 13-іне бір орнына екі гаубица беріледі. 612 гаубицаның қажеттілігі 1941 жылдың маусымына дейін толық қамтылмаған, сонда 849 Б-4 Қызыл Армияға тапсырылды. Соғыс уақытындағы шығындарды жабу үшін тағы 571 дана өндіріс жоспарланған.
Production of the B 4 started simultaneously at the Bolshevik plant and the Barrikady plant (the latter is now Titan Barrikady), with the latter experiencing serious production difficulties. It was only able to prepare a single howitzer for delivery in 1933, but delivery was not completed. It delivered its first two B 4's during the first half of 1934, delivering a further 13 until the end of the year, after which production at the plant paused until 1938. This pause was due to the aforementioned difficulties and the planned shift to 122 mm A 19 corps gun production. The Bolshevik plant did not do well either, producing 104 howitzers from 1932 to 1936 and 42 in 1937. This caused production to shift back to Stalingrad. 75 howitzers were made there in 1938, and 181 the next year. The Barrikady plant managed a 165 piece batch in 1940, and a further batch of 300 pieces in 1941. The final three howitzers were made in Stalingrad from remaining reserves. The Novokramatorsky plant joined production in 1938/39, producing 49 howitzers in 1938 with the Bolshevik plant, a further 48 in 1939, 3 in 1940 and 26 in 1941. Of the 326 B 4 howitzers made in 1941, 221 were delivered in the first half of 1941, with serial production ending in October 1941, when the final nine howitzers were delivered. A total of 1011 B 4 howitzers were made from 1932 to 1942. Technical drawings of the B 4 differed from plant to plant, with their own modifications to facilitate serial production. As a result, despite bearing the common designation of B 4, there were virtually two different models of the howitzers in practical service. Drawings were not unified until 1937, when individual parts and assembly designs, then already tested both in production and in trials, had their layouts changed. The only innovation was the tracked carriage, which allowed firing outright from the ground without any kind of special platforms, unlike many similar weapons. Tracks were also used because the Soviets had invested a great deal into tractor factories during the 1920s and 1930s, making the use of tracks an obvious and economical choice of carriage. Attempts to fully unify howitzer production between the Bolshevik and the Barrikady plant—let alone the late joiner Novokramatorsky—failed. 36 B 4 howitzers were planned for the 17 howitzer artillery regiments according to the approved August 1939 mobilization plan, alongside 1374 men allocated to each regiment. 13 of these regiments would be allocated two howitzers instead of one. The total need for the howitzers, at 612 units, was not fully covered until June 1941, when 849 B 4's were placed into service in the Red Army. To cover wartime losses, another 571 units were planned for production.
Пайдалану тарихы
1940 жылы 1 наурызда Б-4 қысқы соғысқа қатысқан, оның 142 гаубицасы майдан бойында орналастырылған, оның төртеуі нокаутқа ұшырады. B 4 "Карелия мүсіншісі" деп те аталды, өйткені фин қоралары бетон бөлшектер мен темір арматуралардың аралас тобына айналды. 23 Б-4-ті неміс 11-ші танк дивизиясы басып алды, өйткені Дубно қаласы 1941 жылдың 25 маусымында түнде басып алынды. 1941 жылдың 22 маусымынан 1 желтоқсанына дейін барлығы 75 Б 4 гаубицасы жоғалды, ал зауыттардан 105 гаубица өндірілді. Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін гаубица полктары қорғаныс үшін алыс артқа көшірілді, тек 1942 жылдың 19 қарашасында стратегиялық бастама кеңес қолдарына қайтарылғанда ғана қайтып келді. Бұл гаубицалар соғыс аяқталғанға дейін стратегиялық резервте болады. Вермахт қолданған B4 ұшақтарына 20,3 см H.503 ((r) белгісі берілді, оның 8 данасы 1944 жылдың наурызына дейін Шығыс майданда қалды, G 620 бетонды бустер мен неміс снарядтарының қоспасын атып жіберді. B 4 гаубица экипаждарына көзге көрінетін нысаналарға тікелей атыс жүргізу туралы нұсқау берілмеді, алайда капитан Ведмеденко Иван Ивановичке қарсыластарға тікелей атыс жасағандығы үшін Кеңес Одағының Батыры атағы берілді. Су-14 прототипі де шассидің үстіне B 4 орнатылған.
The B 4 participated in the Winter War, with 142 howitzers placed along the front on March 1, 1940, of which four were knocked out. The B 4 was also called the "Karelia Sculptor" as Finnish pillboxes hit were virtually turned into a hodge podge of concrete chunks and iron armatures. 23 B 4's were captured by the German 11th Panzer Division as the town of Dubno was captured at nighttime on June 25, 1941. A total of 75 B 4 howitzers were lost from June 22 to December 1, 1941, and a further 105 howitzers were built from factories to make up for the loss. After the start of the Great Patriotic War, the Howitzer Regiments were evacuated to the far rear for protection, only returning on November 19, 1942 when the strategic initiative was wrestled back into Soviet hands. These howitzers would still be placed in the strategic reserve all the way up to the end of the war. Captured B 4's used by the Wehrmacht were given the designation 20,3 cm H.503(r), of which 8 pieces remained at the Eastern Front by March 1944, firing a mix of G 620 concrete buster and German shells. B 4 howitzer crews were not given instructions on direct firing against visible targets, however Captain Ведмеденко, Иван Иванович was awarded the title Hero of the Soviet Union for his actions of direct firing against enemies. The prototype SU 14 also mounted a B 4 atop its chassis.
Қару-жарақ
B 4 -де жекеленген қуатты қозғалтқыш заряды бар, онда толық немесе 11 түрдегі қуатты қозғалтқыш заряды қолданылуы мүмкін. Отынның салмағы 3,24 кг-нан 15,0 15,5 кг-ға дейін өзгерді. B 4 100 кг F 265 (қақпақпен бұралған) немесе F 625D жоғары жарылғыш немесе G 620 / G 620T бункерді бұзатын снарядтарды 100-146 кг салмақта, сондай-ақ, әлі күнге дейін қолданылып жүрген 150 кг ауыр атом снарядымен 18 км қашықтықта атылуы мүмкін. Оқжарақтың жылдамдығы 288 м/с-тан 607 м/с-қа дейін, ал бункерді бұзатын снарядтар 607 м/с жылдамдықпен атылады.
The B 4 has a separated charge propellant load, with provisions to use full or 11 types of propellant charges. Propellant weight varied from 3.24 kg all the way up to 15.0 15.5 kg. The B 4 can fire 100 kilogram F 265 (with screwed in cap) or F 625D high explosive or G 620/G 620T bunker buster shells weighing 100–146 kg, as well as a certain 150 kilogram heavy atomic shell with a range of 18 km still in service today. Muzzle velocity varied from 288 to 607 m/s for the high explosive shells depending on propellant charge weight, whereas bunker buster shells were made to fire at 607 m/s.