Кіріспе

Демосфеннің үш саяси сөзі Олинтиялықтар - Афиналық мемлекет қайраткері және оратор Демосфеннің сөйлеген үш саяси сөзі. 349 жылы біздің заманымызға дейінгі Филипп II Македонияға шабуыл жасады Олинф, ол кезде ол Афинаның одақтасы болды. 349 жылы жазылған "Олинтиялықтар" кітабында Демосфен Афинаны Олинтқа көмек көрсетуге шақырады.

Тарихи негіз

Филип патшалық таққа отырғанда Халкидтер лигасын жақтады, бірақ Амфиполис басып алынғаннан кейін және Македонияның Фракияға кеңінен жайылуынан кейін Филип Халкидтер лигасын жоюды және оның ең күшті қаласы Олинфты жоюды көздеді. Олифтықтар қауіп-қатерді алдын ала көріп, өздерінің жаулары болған афиналықтармен келісім жасасты. 350 жылы Филипп Халкидике аймағының 32 қаласын басып алды. Келесі жылы Олинт Афинаға бірнеше делегация жіберіп, әскери қолдау сұрады, бірақ афиналықтар өз қалаларынан алыста әскери операция жүргізуге дайындық танытпады.

Сөздердің мазмұны

"Бірінші Олинтияда" Демосфен афинялықтарды экспедицияны бірден дауыс беруге, оны жөнелтуге дереу дайындық жасауға және өздерінің ниеттерін айту және оқиғаларды бақылау үшін елшілерді жіберуге шақырды. Содан кейін ол "теориялық қордың" реформасын ұсынды ("Теорика" - бұл мемлекет кедей афиналықтарға драмалық фестивальдерді көруге мүмкіндік беру үшін төлейтін жәрдемақылар). "Екінші олинтияда" оратор өз отандастарының күмәнді ұстанымы мен олардың бос тұрғанына ашуын ашық білдірді. Ол сонымен қатар Филиптің жеңімсіз емес екенін айтты. "Үшінші олинтиялық" еңбегінде ол Филипті "варвар" деп атап, қорлады және Македония патшасы мүмкіндікті тез пайдаланып, өз мақсатына сай келетін жағдайда бір сәтке жеңілдіктер жасағанын ескертті. Ол, ақыр соңында, шетелде табысқа жету үшін мемлекеттік қаражатты тиімді пайдалануды талап етті. Демосфеннің ескертулеріне қарамастан, афиналықтар Евбеяда пайдасыз соғысқа кірісіп, Олинтқа әскери қолдау көрсетпеді. Олар оның кейбір ұсыныстарын жүзеге асыруға шешім қабылдағанда, уақыты дұрыс емес еді және олардың әскерлері жеткіліксіз болды.

Бағалаулар

"Үшінші Олинтия" Демосфеннің үш баяндамасының ең жақсысы және ең жақсы саяси сөйлеулерінің бірі болып саналады. Ол саяси идеялардың батыл айтылуымен және ораторлық құралдар мен сөздердің әртүрлілігімен ерекшеленеді. Үш Олинтияның бәрі афиналық мемлекет қайраткерінің құлшынысын және өз азаматтарын ынталандыруға деген ыстық ықыласын көрсетеді.

Олинтиак-1

Бірінші Олифняк жалпы алғанда сөз сөйлеудің сәтсіздігі болды. Афиналықтардың көбісі Демосфеннің айтқандарына құлақ аспады. Бұл оның сөйлеген сөзіне байланысты. Бұл баяндамада негізінен Македония мен Филипптің өздерінің қауіп-қатері талқыланды. Ол экспедицияны қаржыландыру үшін халықтан өте жоғары салық алуды ұлт үшін ең жақсы шешім деп санайтынын айтты. Ол афиналық әскердің соғысты қалай жүргізуі керектігін айтты. Ол флоттың Македонияға шабуыл жасауға кететінін, ал армияның Олитянға көмекке барып, сондағы македондық армиямен де күресетінін мәлімдеді. Ол афиналықтарды біріктіріп, үкіметке өздерінің айтқанын орындауға көндіру үшін осы күрделі жоспарларды ойлап тапты. Ол сондай-ақ Афинаның басқа соғыстарда жасаған қателіктерін бұрынғы қателіктерімен салыстырды. Ол Афинаны бұрынғыдай қайтадан құлатудан сақтайтынына назар аударған. Ол Афинаның байларына қатты наразы болды, олар ақшаларын жасырып, ештеңе істемейтін. Олар бұл ақшаны Македонияға қарсы соғыс үшін жұмсау керек деп есептеді.

Екінші Олинтиак

Екінші Олинтиак үш Олинтиактың ішіндегі ең көп таралған. Ол сөзін дінге баса назар аударғаннан бастап, Филиптің іс-әрекетіне құдайлар қарсы болады деп мәлімдеді. Ол әділ адам өзінің жойған жерін жоя алмайды деген. Содан кейін ол бағытты өзгертіп, Филиптің жетістіктерін мақтады. Ол оны адамгершілікке жатпайтын құдай деп атады. Ол Филиптің соғыстағы барлық ұлы жетістіктерін атап өтті. Содан кейін ол афиналықтардан соғыс күшін қолдау үшін жоғары салық алуды сұрайды. Ол соғыс кезінде қолдарынан келгенше көмек көрсетуді, яғни егіндіктер мен дүкендерді өңдеуді тапсырды. Ол олинтриялықтардың Афинаның одақтастары екендігін және Афинаның оларды қажеттілік кезінде қолдау міндеті екендігін айтады. Содан кейін ол тағы да бағытты өзгертеді және Афина туралы халық ретінде нашар сөйлей бастайды. Ол афиналықтардың соғысты көрмей, бей-жай қарап, сәтсіздікке ұшырағанын айтады. Ол Афинаның бұрынғы соғыстарда өздеріне төнген қауіп-қатерлерге қарсы әрекет етпегеніне таңғалатынын айтады. Сондай-ақ, ол афиналық әскердің қолбасшыларының сапасына күмән келтірді.

Олиняк Үш

Үшінші Олинтияқ сөздері, сөзсіз, үш сөздің ішіндегі ең табыстысы болды. Бұл сөздің өзін терең оқығанда, неге екенін анық түсінеміз. Демосфен енді афиналықтарды нысанаға алып, оларға үкім шығармайды. Ол үкіметке көбірек көңіл бөліп, соғысқа бармайтыны туралы айтты. Енді ол халықтың не үшін соғысқа аттанбай, өздерінің иелігін қорғауға тырысып жатқанын түсінеді. Ол содан кейін ол афинялықтармен бірге екенін, бірақ өткендегі афиналықтардың не екенін айтады. Ал өздеріне төнген қауіп-қатерлерге қарсы күрескен және одақтастарын қорғаған афиналықтар туралы не деуге болады? Ол сондай-ақ, көпшілік арасында айқайлап, қиындықтарын шешудің амалдарын қолданған адамдарға көбірек жанашырлық танытты. Оның бірі теориялық қорға әсер етуі және соғыс кезінде оның әсері. Ол Афина үкіметінің үйлерін жарқыратып, қажетті емес нәрселерге жұмсауға көбірек ақшасы бар екенін айтып, бұған қарсылық білдірді. Егер оларда осындай ақша болса, онда олар Афинаның одақтастары болып табылатын мұқтаж адамдарды қолдауға көмектесу үшін олардың бір бөлігін үнемдей алады. Ол сөзін бұрынғыдай талаппен емес, өтінішпен аяқтады. Афина халқының өткенге көз жүгірткісі, өздерінің бұрын қандай болғанын көруі және Филиптің кез келген жолмен тоқтатылуы керектігін шешуі.