Кіріспе

Никтозаврлар туысы (негіздеуі "түнгі шегіртке" немесе "жаншықты шегіртке") - Никтозаврлар туысы. Никтозаврлар тараған жерлер - қазіргі Ниобрара формациясы. Бразилияда N. lamegoi деп аталатын мүмкін Nyctosaurus түріне жататын кейбір қалдықтар табылды, бұл Nyctosaurus-ты әртүрлі етеді. Никтозаврлар тұқымдасына көптеген түрлер қатысты, бірақ олардың қаншасы дұрыс болуы мүмкін екендігі туралы қосымша зерттеу қажет. Кем дегенде бір түрдің мүйізінде үлкен мүйізше бар. Сол жылы Марш бұл түрді өзінің туысына қайта жіктеді, оны Nyctosaurus деп атады, яғни "түнгі шегіртке" немесе "жаншықтар шегірткесі" дегенді білдіреді, бұл қанат құрылымы жарғақтармен салыстырмалы. 1881 жылы Марш бұл атауды қате қабылдады және оны Nyctodactylus деп өзгертті, ол қазір кіші синоним болып табылады. 1902 жылы Сэмюэл Венделл Уиллистон 1901 жылы Х. Т. Мартин ашқан сол кездегі ең толық скелетті (P 25026) сипаттады. 1903 жылы Уиллистон екінші түрге N. leptodactylus деген атау берді, бірақ ол бүгінде N. gracilis-ке ұқсас деп саналады. 1953 жылы бразилиялық палеонтолог Льюэллин Айвор Прайс Бразилияда табылған жартылай омыртқасын, DGM 238 R, N. lamegoi деп атады; нақты атау геолог Альберто Рибейро Ламегоның құрметіне берілген. Бұл түрдің қанатының ұзындығы төрт метрге тең; бүгінгі таңда ол Nyctosaurus-тан ерекшеленетін түр деп саналады, бірақ оған әлі күнге дейін өз туыс атауы берілмеген. 1972 жылы жаңа скелет, FHSM VP 2148, 1962 жылы Джордж Фрайер Стернберг ашқан, N. bonneri деп аталды; бүгінгі күні ол әдетте N. gracilis-ке ұқсас болып саналады. 1978 жылы Грегори Браун қазіргі кезде белгілі ең толық Nyctosaurus қаңқасын дайындады, UNSM 93000. 1984 жылы Роберт Милтон Шох "қалқан" деп аталатын Pteranodon nanus (Marsh 1881) деген атауды өзгертті, Nyctosaurus nanus. 2000 жылдардың басында Кеннет Дженкинс (Эллис, Канзас) Никтозаврдың екі үлгісін жинады. Олар бұл түрдің тек қана қыртысты емес, сонымен қатар, жетілген үлгілердің қыртысы өте үлкен және күрделі екенін тұжырымдаған алғашқылар болды. Бұл экспонаттарды Техас штатының Остин қаласында тұратын жеке коллекционер сатып алған. Мұражай коллекциясында емес, жеке қолында болғанына қарамастан, палеонтолог Крис Беннетт үлгілерді зерттей алды және оларға қолжазбаның анықтамалық нөмірлерін KJ1 және KJ2 (Кеннет Дженкинске) берді. Беннетт 2003 жылы осы үлгілердің сипаттамасын жариялады. Қалыптаспаған қырқаларына қарамастан, бұл үлгілерді басқа Nyctosaurus үлгілерінен ажыратуға болмайды. Алайда, қазіргі кездегі атаулар өте ұқсас болғандықтан, Беннетт Nyctosaurus түрлерінің арасындағы айырмашылықтарды немесе олардың жоқтығын зерттеуді күтіп, оларды нақты бір түрге сілтеме жасаудан бас тартты.

Бас сүйек пен құйрық

Кейбір бас сүйек үлгілері ерекше үлкен қыртысты сақтайды, кем дегенде, үлкен ересектерде биік, және дененің қалған бөлігімен салыстырғанда салыстырмалы түрде үлкен, сонымен қатар бас ұзындығынан үш есе артық. Оның құйрығы екі ұзын, ойықты, бірі жоғары, екіншісі артқы бағыттағы, бас сүйегінің артқы жағынан жоғары және артқы жағына қарай шығатын ортақ негізден тұрады. Екі ұзындық бір-біріне тең, ал екеуі де дененің жалпы ұзындығынан кем емес. Жоғары қарай бағытталған жоғарғы жақтағы шына кем дегенде ұзын, ал артқа қарай бағытталған шына кем дегенде ұзын болуы тиіс. 2018 жылы Николас Лонгрих пен оның әріптестерінің топологиясы кладты Pteranodontoidea-ны көбірек қамтитын топқа айналдырды, ал Pteranodontia тек pteranodontids және nyctosaurids-ке ғана шектелген. Бұл талдауда Nyctosaurus-тің үш түрі: N. lamegoi, N. nanus және N. gracilis; олардың үшеуі де Nyctosauridae-дің туынды мүшелері ретінде орналастырылды.

Өмірбаян

Никтозавр, оның туысы Птеранодон сияқты, ұрықтанғаннан кейін өте тез өскен көрінеді. Толық жетілген үлгілер P 25026 (төмендегі суретте) сияқты кейбір жетілмеген үлгілерден үлкен емес, бұл Nyctosaurus бір жылдан аз уақыт ішінде ұядан шыққаннан бастап ересектерге дейін (қанаттары немесе одан да көп) жеткенін көрсетеді. Кейбір ересек үлгілер олардың бас сүйектерімен таза күйінде сақталған және бас қыртысының іздері жоқ, бұл ерекше үлкен қыртыстың өмірдің бірінші жылынан кейін ғана дамуына бастағанын көрсетеді. Жасы ұлғайған сайын, құйрығы дами берген болуы мүмкін, бірақ толық жетілген, үлкен құйрықты үлгілердің жасын зерттеуге арналған зерттеулер жоқ. Бұл адамдар өлген кезде 5 немесе тіпті 10 жаста болған болуы мүмкін. Алайда, палеонтолог Кристофер Беннетт, қазбалардың нақты сипаттамасында қабырғаға мембрана немесе жұмсақ тіннің кеңейтілу мүмкіндігін дәлелдеді. Беннетт әр тікұшақтың шеттері тегіс және дөңгелек екенін және жұмсақ тіндер бекітілетін нүктелердің ешбір дәлелін көрсетпегенін атап өтті. Ол сондай-ақ Nyctosaurus-ті үлкен жоғарғы қабырғалы тапеяридтермен салыстырды, олар тікенектермен қолдау тапқан жұмсақ тіндердің кеңейтулерін сақтайды және бұл түрлерде сүйектерден жұмсақ тіндерге көшудің қисық жиектері бар жабысу нүктелері айқын екенін көрсетті. Беннетт, қазіргі жануарларда ұқсас құрылымдарды келтіре отырып, герб тек көрініс үшін қолданылған болуы мүмкін деген қорытындыға келді. Бұл аймақта сақталған экожүйе омыртқалы жануарлардың мол болуымен ерекшеленді. Никтозавр аспанды құс Икторниспен және Птеранодон лонгицепсімен бөлісті, бірақ екінші Ниобра Птеранодон түрі, П. стёрнберги, осы уақытқа дейін қазба деректерінен жоғалып кетті. Батыс ішкі теңіз жолының суларында төмендегі мозазаврлар, мысалы, Клидаст, Эктенозавр, Эонататор, Хализавр, Платекарпус және Тайлозавр, долихоринхопс және Поликотилус плезиозаврларының бірнеше қалдықтары, Бакулит және Тусотеуттис сияқты баспаяқтылар, сондай-ақ Ктенохелис және Токсохелис сияқты теңіз тортасы табылды. Қазбалар орнында Парахеспарунис сияқты ұшпайтын суға секіріп ұшқан құстар да белгілі болды. Сондай-ақ, протосфирена сияқты семсер балықтары, сондай-ақ Pachyrhizodus, Xiphactinus, Ichthyodectes, Gillicus, Leptecodon, Enchodus және Cimolichthys жыртқыш балықтар, сүзгімен қоректенетін Bonnerichthys, арқалық қанатты Bananogmius және кеміршөкті балықтар Кретоламана, Ptychodus, Rhinobatos және Squalicorax та табылды.