Кіріспе

Америкалық үнді агенті (1832-1914) Томас Джефферсон Джеффордс (1 қаңтар 1832 - 19 ақпан 1914) - АҚШ армиясының барлаушысы, үнді агенті, алтын іздеуші және Аризона территориясындағы жер арқылы поштаның бастығы. Апачилердің басшысы Кочиземен достығы сол аймақтағы үндістер соғыстарын тоқтатуға септігін тигізді. Ол Кочиске алғаш рет 1871 жылы Кочистің лагеріне жалғыз өзі барып, басшының Канада Аломосаға бейбітшілік келіссөздері үшін келуін сұрады. Кочиз кем дегенде ішінара, өйткені ол жақында болған Грант лагеріндегі қырғыннан кейін отбасымен саяхаттауға қорқады. Үш айдан кейін ол сапарға шықты және алты айдан астам уақыт болды, бұл уақытта олардың достығы өсті, ал келіссөздер сәтсіз аяқталды. Кочиз Тулароса аңғарының өзінің резервациясы және үйі ретінде қабылдауға дайын емес еді. 1872 жылдың қазан айында Джеффордс генерал Оливер О. Ховардты Драгун тауларында орналасқан Кочистің қорғанысына алып барды. Кочиз Драгун мен Чирикауа тауларын өзінің резервациясы ретінде және Том Джеффордсты өзінің агенті ретінде талап етті және алды. 1872-1876 жылдар аралығында оңтүстік Аризонада бейбітшілік орнады. Кейін аттас апачилер оларға виски сатқан Николас Роджерсті өлтірді және резервацияны жою және Джеффордсты агенттік қызметінен шығару туралы айқай шықты. Том Джеффордс Форт-Хуачукада суретші және пошта бастығы, Тусонның алғашқы су компаниясының басшысы ретінде, сол қалаға артезиан суын әкелуге тырысқан, ал кен іздеуші, шахта иесі және әзірлеуші ретінде бірқатар істі бастады. Ол Тусоннан солтүстікке қарай 56 шақырым жердегі Тортолита тауларында өлген.

Ерте өмір

Том Джеффордс Нью-Йорк штатының Чаутауква округіне туған, онда оның әкесі ферма сатып алу үшін жеткілікті ақша табуға тырысты. Том жеті жасқа толғанда, отбасы Огайо штатының Аштабула қаласына көшіп барды. Джеффордс ағаларымен бірге Ұлы көлдердегі теңізде жүзіп жүрді, Том жиырма жасында капитан болды. Том 1859 жылы алтынға деген құштарлықпен Пайк пигіне барып, Левенворттан Денверге дейінгі жолды салумен айналысады. Сол жақтан. 1860 жылы Сан-Хуан алтын Rush, Таос округіне, Нью-Мексикоға, сол жылы Колорадо алтын Rush, Аризона Gila City үшін. Көп ұзамай ол Нью-Мексико штатының Пинос-Альтос қаласындағы шахтаға көшіп барады. Азамат соғысы Томды Форт-Крейгке жақын жерден тауып алады және ол Вальверде шайқасына азаматтық курьер ретінде қатысады. Джеффордс полковник Эдвард Канбиден тапсырманы қабылдады, ол 500 мильді жалғыз өзі апачилер елін аралап, Калифорния штатының Форт-Юма қаласына жетті, онда полковник Джеймс Карлтон Калифорния колоннасымен келді. Конфедерация әскерлері Нью-Мексиконың оңтүстігіне басып кіріп, Тусонға дейінгі ауылды басып алғандықтан, полковник Кенбиге Гила өзенінің бойындағы жабайы жерлер арқылы жүретін батыл курьер қажет болды. Том Джеффордс 1862 жылы Калифорниялық колоннаның жетекші компанияларымен скаут ретінде шығысқа, Аризона территориясына оралды. Ол соғыстың барлық кезеңінде армияда азаматтық барлаушы ретінде болды, өйткені армия Навахо, Апачи және Команчи үндістерін жаулап алды және техастарды Нью-Мексикодан алып тастады. Лейтенант Джордж Николас Баскомды жігітті қайтарып алу үшін, оның қолбасшылығындағы 7-ші жаяу әскердің "С" ротасының 66 адамымен бірге жіберді. Джонни Уорд аудармашы ретінде бірге жүрді. Лейтенант Кочисті өзінің лагеріне келіссөздер өткізуге шақырды және олар лейтенанттың шатырына түскі асқа барып, ағасы, Коюнтура және Уордпен бірге сөйлесті. Баском Кочиске баланы және Уордтың ұрланған малын алғысы келетінін айтты. Кочиз оларда жоқ екенін, бірақ кімде бар екенін білетінін айтты. Баском бас полицейге бала аман-есен қайтып келсе, ол оның тұтқыны болатынын айтты. Кочистің әкесі мен ағайындыларын мексикалықтар соғыс кезінде өлтіріп, оның адамдарын уландырған. Ол өзінің тұтқын болатынын естігенде, Кочиз пышағын шығарып, шатырдың байламдарын кесіп, Оверлук Риджке қашып кетті. Оның ағасы, ұлы мен немере інісі, екі жауынгер және әйелі тұтқынға алынды. Кочиз төрт адамды өлтіріп, азаптап өлтірген болуы мүмкін. Екі драгун әскері лейтенанттар Исайя Мур мен Ричард Лордтың қол астында келді, екеуі де Баскомнан жоғары. Мур команданы өз қолына алды. Ирвин алты апачты асып өлтіруді ұсынды (әйелдер мен ұлдар Бьюкенен фортында босатылды). 1867 және 1869 жылдар аралығында Джеффордс Тусоннан Сокорроға дейінгі пошта желісінің бастығы болды. Ол осы кезеңде Кочизмен кездесіп, поштамен жүретін жолаушылар үшін бейбіт келісім жасасты деп халыққа түсіндірген. Бұл өте сирек, өйткені олар оған бұрынғыдай жиі шабуыл жасады, ол билікті қолға алғаннан кейін өте сирек болды. 1872 жылы 14 желтоқсанда АҚШ-тың 18-ші президенті Улисс Грант Чирикауа резервациясын құру туралы жарлық шығарды. Кочиз өз халқына Чирикауа тауларында қалуға рұқсат беруді және Джеффордсты осы аймақтағы үнді агенті етіп тағайындауды өтінді. Бұл өтініштерге жауап беріліп, үнділердің шабуылы тоқтады. Қоныс аударушылар Джеффордсты "индістерді жақсы көретін" деп атады және Вашингтонға қайтып келген саясаткерлерге қатаң есептер жазды. Кочиске бұл жағдайдан құтылу мүмкін болмады, өйткені ол қазір бұзылған келісімге қол қойғаннан кейін бір жыл өткенде табиғи себептермен қайтыс болды. Апач соғыстары қайтадан басталды, бірақ 1886 жылы Апачтардың соңғы басшысы Джеронимоның берілуімен аяқталды.

Кейінгі өмір және өлім

Джеффордс Томбстоунға (Азизония штаты) қоныс аударды, онда ол бірнеше шахтаның үлескері болды. Ол Хуачука, Дос-Кабесас және Чирикауа тауларында жер иелігін иеленді. Николас Роджерс және Сидни Де Лонгпен бірге ол 1875 жылы атақты Брунков кенішін иеленді және 1880-жылдарға дейін оны бақылауда ұстады. Ол Санта-Ритастағы шахтада серіктес және Тусон қаласын сумен қамтамасыз ететін компанияның басшысы болды. Ол өмірінің соңғы 22 жылын Аризона штатының Тусон қаласының солтүстігіндегі Тортолита тауларында, Оуулхед Бетс үйінің маңында өткізді. 1914 жылы 19 ақпанда қайтыс болды және Тусонның Evergreen Cemetery зиратында жерленді. 1964 жылы Евергрин зиратында Джеффордтарға ескерткіш орнатылды. Кейіннен ол Джон Луптон Джеффордс рөлін ойнаған 72 эпизодқа созылған 1956 жылғы телешоуға бейімделді.