Кіріспе

Сауда-саттық теориясы - сауда-саттыққа қатысушылардың қалай әрекет ететінін зерттейтін және сауда-саттықтардың ерекшеліктері болжамды нәтижелерге қалай ынталандыратынын зерттейтін экономиканың қолданбалы саласы. Аукцион теориясы - нақты әлемдегі аукционның дизайнын қалыптастыру үшін қолданылатын құрал. Сатушылар аукцион теориясын сатып алушыларға арзан бағамен сатып алуға мүмкіндік бере отырып, жоғары табыс алу үшін пайдаланады. Сатып алушы мен сатушының арасындағы баға келісімі экономикалық тепе-теңдік болып табылады. Аукцион теоретиктері сауда-саттыққа арналған ережелерді нарық жетіспеушілігіне әкелуі мүмкін мәселелерді шешу үшін жасайды. Бұл ережелердің құрылымы әртүрлі ақпараттық ортада оптималды сауда-саттық стратегиясын қолдауға мүмкіндік береді. 2020 жылғы экономика саласындағы Нобель сыйлығы Пол Р. Милгром мен Роберт Б. Уилсонға аукцион теориясын жетілдіргені және аукционның жаңа форматын ойлап тапқаны үшін берілді.

Кіріспе

Аукциондар сауда-саттықты жеңілдетеді, себебі олар сауда-саттық жасаушылардың топтарының ресурстарды бөлуіне қатысты арнайы ережелерді қолданады. Теориялық тұрғыдан алғанда аукцион екі жағынан ерекшеленетін экономикалық ойын деп қарастырылады: форматы мен ақпарат. Формат бағаны жариялау, ұсыныстарды қою, бағаны жаңарту, аукционның қашан жабылатыны және жеңімпазды таңдау тәртібін анықтайды. Аукционның ақпаратқа қатысты айырмашылығы, өтінім берушілер арасындағы ақпараттың асимметриясына байланысты. Аукционның көпшілігінде саудагерлер өздерінің бәсекелестерінен жасыратын жеке мәліметтерге ие. Мысалы, саудагерлер әдетте өздерінің жеке бағасын біледі, ал бұл басқа саудагерлер мен сатушыға белгісіз; алайда, саудагерлердің мінез-құлқы басқа саудагерлердің жеке бағасына әсер етуі мүмкін.

Тарих

Аукционға байланысты тарихи оқиғалардың бірі - бұл Бабылдағы әдет, яғни ер адамдар әйелдерге үйлену үшін ұсыныс жасауға тырысады. Аукциондық жүйе неғұрлым танымал болса, аукцион өткізілетін жағдайлар соғұрлым көп болады. Аукционға мал, сирек кездесетін және ерекше заттар, қаржылай активтер сияқты түрлі заттар сатылады. Кооперативтік ойындардың ұзақ тарихы жоқ, олар Cournot-тың дуополиялық моделімен басталады. 1994 жылы Экономикалық ғылымдар бойынша Нобель сыйлығының лауреаты Джон Нэш, қарапайым нөлдік жиынтық ойындарынан тыс кооперативтік емес ойындар үшін жалпы теореманы дәлелдеді. Бұл теорияны Викри (1961) әр сатып алушының байқаусыз құндылығын қарастыру үшін жалпылады. 1970-ші жылдардың басында аукцион теоретиктері бір нысан аукциондарының теңгерімдік сауда шарттарын нақты аукцион форматтары мен ақпарат параметрлері бойынша анықтауға кірісті. Аукцион теориясының соңғы дамуы бірнеше нысанның аукциондарын қалай тиімді түрде өткізуге болатынын қарастырады.

Аукциондық конверт теоремасы

Аукциондық конверт теоремасы аукцион кезінде пайда болатын белгілі бір ықтималдықтарды анықтайды.

Сатып алушы көзқарасынан аукцион

Аян қағидасы қарапайым, бірақ күшті түсінік. 1979 жылы барлық сатып алушыларға және содан кейін сатушыға қатысты жалпы кіріс эквиваленттілігі теоремасы дәлелденді. Олардың басты қызығушылығы қандай аукцион ережесінің сатып алушылар үшін жақсы болатынын анықтау болды. Мысалы, барлық сатып алушылар қайтарып алмайтын бағаны төлейді. (Бұл аукциондар онлайн түрде өткізіледі.) Теңдестік теоремасы көрсеткендей, кез келген бөлу механизмі немесе аукцион, эталондық модельдің төрт негізгі болжамдарын қанағаттандыратын болса, сатушы үшін бірдей күтілетін кіріске әкеледі. (V құнды i сатып алушы барлық аукциондарда бірдей "төлем" немесе "сатып алушы артықшылығы" бар.)

Симетриялық аукциондарда бағаның үлестірілуі өзара байланысты

Үлгілердің кең класы үшін алғашқы модель Милгром мен Вебердің (1983) үлестес құндылықтары бар аукциондар туралы мақаласы болды. Жақында шыққан жұмыс қағазында жалпы асимметриялық аукциондарда Райли (2022) барлық құндылық үлестірулер үшін тепе-теңдік ұсыныстарын сипаттады. Әрбір сатып алушының құны оң немесе теріс байланыста болуы мүмкін. Аукционға қолданылатын аян қағидаты - сатып алушының шекті табысы немесе "сатып алушының артықшылығы" P ((v), жеңімпаз болу ықтималдығы. Әрбір тиімді аукционға қатысушылардың жоғары бағалы сатып алушы үшін жеңу ықтималдығы 1 болады. Сондықтан сатып алушыға берілетін шекті пайда әр аукционда бірдей болады. Сондықтан, табыс да бірдей болуы керек.

Сатушының көзқарасы бойынша аукцион (табысты барынша арттыру)

Тіпті, дербес түрде және көп ұзамай, ) ашылу принципі пайдаланып, табысты барынша арттыратын жабық жоғары баға аукционының жалпы сипаттамасын берді. "Тәуелсіз" жағдайда бұл тиімді аукцион. Сондықтан сатушы үшін резервтік бағаны белгілеу оптималды. "Ереттеусіз" жағдайда, белгілі бір ішкі аралықтарда ұсыныстарды тыйым салу арқылы нәтижеге қол жеткізуге болады. Бағалау моделінің төрт негізгі болжамын жеңілдету арқылы аукцион форматтары ерекше сипаттамаларға ие болады. Әдетте, бірақ әрқашан емес, жеке құндылықтар моделі құндылықтар барлық ұсыныскерлер арасында тәуелсіз деп санайды, ал жалпы құндылықтар моделі әдетте құндылықтар ықтималдық үлестірімі жалпы параметрлеріне дейін тәуелсіз деп санайды. Стратегиялық сауда-саттыққа қатысты жалпы категория - үлестес құндылықтар моделі, онда саудагердің жалпы пайдалылығы олардың жеке жеке сигналына және белгілі бір белгісіз ортақ құндылығына байланысты. Жеке құндылық пен ортақ құндылық үлгілерін жалпы аффилиирленген құндылық үлгісінің кеңейтуі ретінде қабылдауға болады. Егер ұсыныстағы бағаның үлестірілуі туралы нақты болжамдар жасау қажет болса, онда жарияланған зерттеулердің көпшілігі ұсыныстағы бағаның симметриялы екенін болжайды. Бұл дегеніміз, саудагерлер өздерінің мәндерін (немесе сигналдарын) алатын ықтималдық үлестірімі барлық саудагерлерде бірдей. Жеке құндылықтар моделінде тәуелсіздікті болжайды, симметрия ұсыныстағылардың құндылықтары "i. i. d". тәуелсіз және бірдей таралған. Мұның маңызды мысалы (мұнда тәуелсіздік жоқ) Милгром мен Вебердің "жалпы симметриялық моделі" (1982).

Кірістердің теңдестігі

Аукцион теориясының негізгі тұжырымдарының бірі - табыс эквиваленттілігі теоремасы. Бастапқыда теңдестіру нәтижелері ең көп таралған аукциондардағы кірістерді салыстыруға бағытталған. Екі сатып алушы және біркелкі таратылған құндылықтар жағдайындағы бірінші дәлел 1979 жылы әлдеқайда жалпы нәтиже болды. (Түбіне дербес және көп ұзамай бұл да алынған). Кірістің теңдестігі теоремасында салыстырмалы модельдің төрт негізгі болжамдарын қанағаттандыратын кез келген бөлу механизмі немесе аукцион сатушы үшін бірдей күтілетін кіріске әкеледі (және v типті i ойыншы аукцион түрлерінің ішінде бірдей артықшылық күте алады) деп айтылады .

Жеңімпаздың қарғысы

Жеңімпаздың қарғысы - бұл жалпы құндылық параметрлерінде кездесетін құбылыс, онда әртүрлі өтінім берушілердің нақты құндылықтары белгісіз, бірақ өзара байланысты, ал өтінім берушілер баға бағасын бағалауға негізделген шешімдер қабылдайды. Мұндай жағдайда ең көп баға бергендер жеңіп шығады, бірақ аукционның нәтижесі қалған саудагерлердің бағасы жеңіп шыққаннан төмен екенін көрсетеді, бұл жеңіп шыққанға "өте көп" деген әсер береді. кез келген аукцион немесе аукционға ұқсас іс-әрекетте (мысалы, "Жылу соғысы") бөліну "қатысушы тиімді", яғни зат 1 ықтималдықпен ең жоғары ұсыныс берген сатып алушыға бөлінеді. Олар содан кейін барлық резервтік бағалар үшін үлестіру эквиваленттілігі төлем эквиваленттілігін білдіретінін көрсетті. Олар төмен бағамен сатып алушыларды кемсіту арқылы ең төменгі бағаны немесе (резервтік бағаны) белгілеу күтілетін кірісті арттыратынын көрсетті. Myerson-пен бірге олар ең тиімді резервтік бағаның саудагерлердің санына тәуелсіз екенін көрсетті. Бұл қарапайым интуиция. Резервтік баға тек бір ғана ұсыныс болған жағдайда ғана қолданылады. Бұл дегеніміз, қандай резервтік баға бір сатып алушыдан түсетін табысты барынша арттырады деген сұраққа тең. Егер құндылықтар [0, 100] аралығында біркелкі бөлінсе, онда p(r) бұл сатып алушының құндылығының r-ден аз болуы ықтималдығы p(r) = (100 r) /100. Сондықтан күтілетін кіріс p(r) *r = (100 r) *r/100 =(r 50) *(r 50) + 25 Осылайша күтілетін кіріс резервтік бағаны максимизациялау 50 құрайды. Майерсон (1981). Сонымен қатар, ең жоғары бағаға ие болғаннан басқа бір өтінім берушіге тауарды беру механизмін жасау тиімдірек бола ма деген сұрақ қаралды. Таңғаларлық жайт, бұл жағдай. Maskin және Riley көрсеткендей, бұл оптималды резервтік бағадан жоғары белгілі бір аралықтағы ұсыныстарды алып тастауға тең. Bulow және Klemperer (1996) n саудагерлер және оңтайлы таңдалған резервтік баға бар аукцион сатушы үшін n+1 саудагерлер (және резервтік баға жоқ) бар стандартты аукционға қарағанда кішірек күтілетін пайданы тудырады.

JEL сыныптамасы

Экономикалық әдебиеттер журналында C7 - ойын теориясы бойынша, D44 - аукциондық жүйе бойынша жіктеледі.

Бизнес стратегиясына қолдану

Менеджерлік экономиканың ғалымдары сауда-саттық теориясының бизнес стратегиясында кейбір қолданылуын атап өтті. Атап айтқанда, аукцион теориясын алдын ала ойын және атриция ойындарына қолдануға болады. Алдын ала ойын - бұл ойын, онда кәсіпкерлер басқа компанияларды алдын ала алады, олар жаңа технологияны нарыққа енгізеді, ол коммерциялық пайдалануға дайын болғанға дейін. Технологияның коммерциялық тұрғыдан тиімді болуын күту арқылы пайда болған құндылық сонымен қатар бәсекелестің нарыққа алдын ала кіру қаупін арттырады. Алдын ала ойындар алғашқы бағамен бекітілген аукцион ретінде үлгіленуі мүмкін. Екі компания да технологияны коммерциялық пайдалануға дайын болған кезде нарыққа шығуға ықылас білдіреді; бұл екі компанияның бағалануын қарастыруға болады. Алайда, бір фирма технологияның басқа фирманың ойынан ертерек іске асатынын көрсететін ақпаратқа ие болуы мүмкін. Осылайша, жақсы ақпаратқа ие компания нарыққа кіреді және нарыққа кіру үшін ұсынысты ертерек жасайды, тіпті сәтсіздікке ұшырау қаупі жоғары болса да. Ажырату ойыны - бұл басқа фирмалардың нарықтан кетуін алдын алу ойыны. Бұл әуе компанияларының саласында жиі кездеседі, өйткені бұл нарықтар өте бәсекеге қабілетті болып саналады. Жаңа әуе компаниясы нарыққа кіргенде, олар нарық үлесін алу үшін бағаны төмендетеді. Бұл жағдай нарықтағы үлесін жоғалтпау үшін, әуе компаниясын бағаны төмендетуге мәжбүр етеді. Бұл аукциондық ойынды тудырады. Әдетте нарыққа жаңадан кіргендер өздерінің банкротқа ұшыраған компаниясын банкротқа ұшырату стратегиясын қолданады. Осылайша, аукцион әр фирманың жоғалтуға дайындығы бойынша өлшенеді, өйткені олар ақаулық ойынында қалады. Ойынның ішінде ең ұзақ уақыт тұрған фирма нарық үлесін жеңіп алады. Бұл стратегияны Netflix, Hulu, Disney+ және HBOMax сияқты ойын-сауық ағынды қызметтері көбірек қолданып келеді, олардың барлығы шығынға ұшыраған компаниялар, олар көбірек ойын-сауық мазмұнына арналған сауда-саттық арқылы нарық үлесін алуға тырысады.

Нобель сыйлығы

Стэнфорд университетінің екі профессоры Пол Милгром мен Роберт Уилсон аукцион теориясын алға жылжытқандары үшін 2020 жылғы Нобель экономика сыйлығын жеңіп алды. Бұл форматта ағылшын аукциондарының (ашық дауыспен) және жабық аукционның пайдасы біріктірілген. SMRA Федералды байланыс комиссиясының (FCC) мәселесін шешеді деп есептеледі. FCC өзінің барлық телекоммуникациялық жиілік слоттарын дәстүрлі аукцион арқылы сатуға ниетті болғандықтан, ол ақыр соңында лицензияларды тегін береді немесе АҚШ-тағы телекоммуникациялық монополияға ие болады. Бір мезгілде бірнеше рет өткізілетін аукционның процесі үш-төрт рет өткізіледі. Әр саудагер өз ұсынысын бекітеді; аукциондық сатушы әрбір сатыда барлық саудагерлерге ең жоғары ұсынысты жариялайды. Барлық саудагерлер осы раундтағы ең жоғары бағаны тыңдағаннан кейін өздерінің сауда бағасы мен стратегиясын өзгерте алады. Аукцион осы раундтағы ең жоғары баға соңғы раундтағы ең жоғары бағадан төмен болғанша жалғасады. SMRA-ның бірінші ерекшелігі аукционның әр түрлі тауарлар үшін бір мезгілде өткізілуі болып табылады, сондықтан ол спекулянттардың шығындарын айтарлықтай арттырады, сол себепті жабық сауда-саттық барлық сауда-саттыққа қатысушылардың өнімдерді бағалауын көрсетеді. Екінші айырмашылық - бұл сауда-саттық бірнеше турда өткізіледі және әр турда ең жоғары баға жарияланады, бұл саудагерлерге бәсекелестердің артықшылықтары мен ақпараты туралы көбірек білуге және өз стратегиясын сәйкесінше өзгертуге мүмкіндік береді, осылайша аукцион ішіндегі асимметриялық ақпараттың әсерін азайтады. Сонымен қатар, бірнеше рет сауда-саттық жүргізу арқылы сауда-саттыққа қатысушының белсенділігін сақтап қалуға болады. Бұл ең жоғары баға туралы ақпаратқа ие болуды арттырады, өйткені әр турдан кейін қонақ ең жоғары бағаны жариялайды.