Кіріспе

Канадалық-американдық экономика профессоры және Нобель сыйлығының лауреаты (1914-1996)

Уильям Спенсер Викри (21 маусым 1914 – 11 қазан 1996) – канадалық-американдық экономика профессоры және Нобель сыйлығының лауреаты. Викри 1996 жылғы Экономикалық ғылымдар саласындағы Нобель сыйлығын Джеймс Миррлизбен бірге асимметриялық ақпарат жағдайындағы ынталандырулардың экономикалық теориясын зерттегені үшін алды. Ол Британдық Колумбияда туған жалғыз Нобель сыйлығының лауреаты атанды. Оның Нобель сыйлығына ие болған жайлы хабарлама оның қайтыс болуына үш күн бұрын жарияланды. Викри, ол негізін қалаған және 20 жыл бойы ешқашан қатыспаған Георгист ғалымдарының конференциясына бара жатып қайтыс болды. Оның Колумбия университеті экономика факультетінің әріптесі К. Лоуэлл Харрисс оның атынан бұл сыйлықты қабылдады. Нобель сыйлығы қаза болғаннан кейін берілген жағдайлардың ішінде тағы үш мысал бар: Эрик Аксель Карлфельдт (1931 жылғы әдебиет сыйлығы), Даг Хаммаршелд (1961 жылғы бейбітшілік сыйлығы) және Ральф Штайнман (2011 жылғы физиология және медицина сыйлығы).

Алғашқы жылдар

Викри Британдық Колумбиядағы Виктория қаласында дүниеге келді және Массачусетс штатының Андовер қаласындағы Филлипс академиясында орта мектепті бітірді. 1935 жылы Йель университетінде математика бакалавры дәрежесін алғаннан кейін, ол Колумбия университетінде 1937 жылы магистратураны, ал 1948 жылы докторлық диссертациясын қорғады, және осы университетте мансабының көп бөлігін өткізді.

Мансап

Викри ойын теориясының құралдарын аукциондар динамикасын түсіндіру үшін алғаш рет қолданды. Оның маңызды еңбегінде Викри бірнеше аукциондық тепе-теңдіктерді шығарды және кіріс эквиваленттілігінің алғашқы нәтижесін ұсынды. Кіріс эквиваленттілігі теоремасы қазіргі заманғы аукцион теориясының басты қағидасы болып табылады. Викри аукционы оның құрметіне аталған. Конъюнктуралық баға белгілеу пайдаланушыларға мінез-құлқына түзету жасауға немесе инвесторларға шектеуді жою үшін қызмет көлемін кеңейтуге сигнал береді. Бұл теория кейіннен Лондон қаласында іс жүзінде қолданылды. Мемлекеттік экономикада Викри Харольд Хотеллингтің жерге байланысты шекті шығынға баға белгілеу әдісін дамытты және мемлекеттік тауарлардың шекті шығынға сәйкес ұсынылуын және жер құны салығымен қаржыландырылатын капиталға инвестициялық шығындарды көрсетті. Викри өндіріс пен еңбекке салынатын салықтарды ("жақсартуға салынатын мүлік салығын қоса алғанда") құнды жер учаскелерін иелену үшін алымдармен алмастыру "аумақтың экономикалық тиімділігін едәуір арттыратынын" жазды. Викри сондай-ақ жер құны салығының жағымсыз әсері жоқ екенін және қазіргі салық жүйесін осылай алмастыру жергілікті өнімділікті арттырып, жер бағасының төмендеуінің орнына өсуіне жеткілікті екенін айтты. Ол сонымен қатар Георгистік құндылықты иеленудің этикалық негізін келтірді, атап айтқанда, құнды жерлердің иелері жергілікті мемлекеттік игіліктерді пайдаланбаса да (басқаларды олардан шеттету арқылы) ала береді, сондықтан жер құны салығы болмаса, жерді пайдаланушылар осы мемлекеттік қызметтер үшін екі рет төлеуге мәжбүр (бір рет үкіметке салық ретінде, екінші рет жер иелеріне жалдау ақысы ретінде). Викридің экономикалық философиясына Джон Мейнард Кейнс және Генри Джордж әсер етті. Ол Чикаго экономика мектебін қатаң сынады және теңгерімді бюджетке жету және инфляциямен күресуге бағытталған саяси бағытқа қарсы күресті, әсіресе жоғары жұмыссыздық деңгейінде. Генерал Макартурдың басшылығымен Викри Жапонияда радикалды жер реформасын жүзеге асыруға көмектесті. Викри Колумбия университетінде көптеген аспиранттар мен шәкірттерді тәрбиеледі, олардың ішінде экономистер Жак Дрез, Харви Дж. Левин және Линн Турджен болды.

Жеке өмір

Викри 1951 жылы Сесиль Томпсонға үйленді. Ол квакер дінінің жақтасы және Скарсдейл достар қауымының мүшесі болды. Ол 1996 жылы Нью-Йорк штатының Харрисон қаласында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды.

Мақалалар

Бұл мақала аукцион теориясын, ойын теориясының бір саласын қалыптастырды.