Кіріспе

Глюкагон рецепторы - 62 kDa ақуыз, ол глюкагонмен белсендіріледі және G alpha i, Gs және аздап G alpha q- мен біріктірілген рецепторлар тобының G класы G белдікті жұпталған отбасы мүшелері болып табылады. Адамда глюкагон рецепторы осы генмен кодталады. Глюкагон рецепторлары негізінен бауырда және бүйректе, ал аз мөлшерде жүректе, майлы тінде, селезенде, тимуста, бүйрек үсті бездерінде, без без безінде, ми қабығында және асқазан- ішек жолдарында кездеседі.

Сигналды трандукциялау жолы

Глюкагон рецепторы сигналды молекуласы глюкагонмен байланысқаннан кейін аденолат циклазаның белсендірілуімен басталатын сигнал трандукциясы жолдарын бастайды, ол өз кезегінде циклдық AMP (cAMP) өндіреді. Активациясы cAMP деңгейінің көтерілуіне байланысты протеинкиназа А, протеинкиназа 1 және 2 түріндегі клеткалық жауапқа жауап береді. Лигандпен байланысқан глюкагон рецепторы фосфолипаза С- ті белсендіре отырып, cAMP- тен тәуелсіз бір мезгілдегі сигнал беру жолдарын бастауы мүмкін. Клетканың ішінде жиналған Ca2+ оның кальций арналары IP3 арқылы байланысқанда Ca2+ бөлінеді.

Құрылымы

Жеті трансмембраналық спиральді доменнің (7TM) және клеткадан тыс доменнің (ECD) 3D кристаллографиялық құрылымы және глюкагон рецепторларының толық ұзындығы бойынша электронды микроскопиялық (EM) картасы анықталды. Сонымен қатар, Глюкагон рецепторының белсенді күйіндегі кешенінің, Глюкагонның, Рецептор белсенділігін өзгертетін белоктың және G белок C терминалының құрылымдық динамикасы есептеу және эксперименттік тәсілдер арқылы анықталды.

Клиникалық маңызы

GCGR геніндегі 17q25- тегі қате мутация 2- типті қант диабетімен байланысты. Адамдағы глюкагон рецепторларының инактивацияланған мутациясы глюкагонға резистенттілікті тудырады және панкреатикалық альфа- жасушалар гиперплазиясымен, несидиобластозбен, гиперглюкагонемиямен және панкреатикалық нейроэндокриндік ісіктермен байланысты, бұл ауру Махваш ауруы деп те аталады.