Кіріспе
F-14 операцияларының егжей-тегжейлі тарихы Grumman F 14 Tomcat АҚШ-тың Әскери-теңіз флотында және Иранның Императорлық Әуе күшінде, содан кейін 1979 жылдан кейін Иран Ислам Республикасының Әуе күшінде қызмет етті. Ол 1974 жылдан 2006 жылға дейін АҚШ-тың әуе кемелерінде қызмет етті және Иранмен қызмет етуде. Иранмен қызмет ету туралы терең білім салыстырмалы түрде шектеулі.
The Grumman F 14 Tomcat has served with the United States Navy and the Imperial Iranian Air Force, then the Islamic Republic of Iran Air Force after 1979. It operated aboard U. S. aircraft carriers from 1974 to 2006 and remains in service with Iran. In depth knowledge of its service with Iran is relatively limited.
АҚШ әскери-теңіз қызметі
F-14 негізінен әуеден әуеге және барлау миссиясын жүзеге асырды АҚШ-тың Әскери-теңіз флоты 1990-шы жылдарға дейін, ол сондай-ақ ұзақ қашықтықтағы шабуылдаушы истребитель ретінде қолданылды. Ол Жерорта теңізі мен Парсы шығанағында айтарлықтай іс-қимыл жасады және Балқан, Ауғанстан және Иракта шабуыл платформасы ретінде пайдаланылды, ол 2006 жылы АҚШ-пен бірге соңғы орналастырылды.
Американың Сайгоннан кетуі (1975)
"Томкат" өзінің алғашқы ұрысын 1975 жылы сәуірде "Жеті жел" операциясы кезінде, американдық азаматтарды Сайгоннан эвакуациялау кезінде өткізді. F 14A ұшқыштар эскадрильясы 1 (VF 1) және VF 2, Энтерпрайздан ұшып, Оңтүстік Вьетнамның үстінен ұрыс әуе патрульдерін ұшты.
Салқын соғыс кезінде тыңдалған деректер (1976-1991)
VF 142 Атлантика флотының F 14 эскадрильясы 1976 жылы 23 сәуірде совет Ту 95 "Айысы" ұшағын тосқауылға алған алғашқы ұшақ болды. АҚШ-тың Ф-14 ұшақтарының бір реттік міндеті - американдық әуе кемелері топтарына тым жақын келген ұшақтарды тосқауылдау. Кеңестер стратегиялық бомбалаушы және теңізде барлаушы ұшақтар суық соғыста АҚШ-тың әуе кемелерінің жанында тұрақты түрде патрульдік қызмет атқарды және оларды көбінесе F-14 ұшақтары алып кетіп жатты. F 14 Tomcats - бұл бірінші кезектегі көп рөлді ұшақтар, көбінесе Тынық соғыс кезінде АҚШ-тың ұшақ тасымалдағыш кемелеріне жақын жерде ұшқан Tu 95 Bear D ұшақтарын тосқауылдайтын. АҚШ саясаты бойынша "D" аюы қарулы эскортсыз әуе кемесіне бірнеше жүз миль қашықтықта келе алмады. Салқын соғыс кезінде Bear D ұшақтары апта сайын Кола түбегінен Кубаға ұшып, АҚШ-тың шығыс жағалауынан өткенде жиі ұстап тұруға әкелді. Сол уақытта Солтүстік теңіз аймағындағы жыл сайынғы Солтүстік Атлантика келісім ұйымының (НАТО) жаттығуы екі-екіден жұмыс істейтін Bear D ұшақтарының күнделікті ұшуларын туындатты. Операциялар Солтүстік Үйлену және Океан Сафари әдетте Гренландия-Исландия-Біріккен Корольдік (GIUK) аралығына кем дегенде бір АҚШ әскери-теңіз кемелерін әкелді, бұл жаттығулар кезінде кеңестік су үстіндегі кемелер, су асты кемелері мен ұшақтардың айтарлықтай бақылауын тудырады. Томкаттар тек советтік Bear D ұшақтарын ғана емес, сонымен қатар Tu 16 "Badger" теңіз соққысы мен M 4 "Bison", An 12 "Cub" және Il 38 "May" бақылау ұшақтарын тәулік бойы әуе флотының әуе қорғанысын қамтамасыз ету үшін пайдаланылды. 1976 жылы Джон Ф. Кеннедидің F 14 ұшағы Скапа-Флоу маңында суға батып, 576 метр тереңдікте жоғалып кетті. АҚШ-тың әскери-теңіз флоты советтердің апатты кеме мен AIM 54 Феникс зымыранын табатынына алаңдай отырып, апатты кемелерді құтқару үшін бірнеше миллион долларлық су асты операциясын бастады.
Ливандық азаматтық соғыс кезінде (1976 және 1982-1986 жылдар) жүргізілген операциялар
F-14 ұшақтары 1976 жылы Ливанның Бейрут қаласынан АҚШ азаматтарын эвакуациялау кезінде "Fluid Drive" операциясы кезінде ұрыс әуе патрульдерін қамтамасыз етті. 1982 және 1986 жылдар аралығында F-14 ұшақтары Ливандағы көпұлтты күш пен АҚШ теңіз операцияларын қолдауда әуе патрульдерін және фотобарлауды жүргізді. Тактикалық әуеде барлау модульдер жүйесі (TARPS) миссиясы бейбітшілікті сақтау күштеріне атыс жасайтын артиллерия батареяларын анықтау үшін және теңіздегі әскери-теңіздік атыс үшін нысана туралы ақпарат беру үшін пайдаланылды. 1983 жылдың қарашасынан 1984 жылдың көктеміне дейін Дуайт Д. Эйзенхауэр әуе кемелерінің F 14 ұшақтары VF 142 және VF 143, USS Джон Ф. Кеннеди (CV 67) VF 11 және VF 31 және Тәуелсіздік VF 14 және VF 32 ұшақтарымен Ливан үстінен TARPS миссиясын күнделікті ұшып өтті. 1983 жылы 3 желтоқсанда Джон Ф. Кеннедидің екі VF 31 F 14A-сы сириялық әуеге қарсы артиллерияның және TARPS миссиясын жүргізген кезде кем дегенде он жер-әуе ракетасының атысына ұшырады. F-14 ұшақтары зақымданбай, кемеге аман-есен оралды. Келесі күні "Томкат" ұшақтары Сирияның позицияларына қарсы әуе шабуылына қарсы қорғаныс жасады. 1983 жылдың 14 желтоқсанында Сирияның зениттік бөлімшелері VF 32 Swordsmen TARPS F 14 Tomcats ұшағына жер-әуе ракеталарын атқан. Ракеталар сәтсіз атқандықтан, АҚШ әскери кемесі Нью-Джерсиден әскери-теңіз атысымен жауап беріп, бірнеше әуе шабуылына қарсы нысандарды жойды. Сирияның әуе күштері АҚШ күштерімен тікелей қақтығыстан аулақ болды. VF 11-ден екі F 14A Ливан үстінде сегіз сириялық МиГ-мен ұшты. Басқа Мигтер ұшпай-ақ ұшып өтті.
Ирандағы американдық тұтқындарды құтқару әрекеті (1980)
1980 жылдың сәуірінде VF 41 және VF 84-тің F 14 ұшақтары Ирандағы американдық тұтқындарды босату әрекетіне қатысты. Құтқару әрекеті орындалудың алғашқы кезеңінде тоқтатылды.
Ливияға бағытталған әскери операциялар (1980-1989 жж.)
F-14 ұшақтары 1980 және 1989 жылдар аралығында Ливияға бағытталған бірнеше АҚШ әскери операцияларына қатысқан. Осы кезеңде F-14 ұшақтары Жерорта теңізі үстіндегі екі әуе шабуылы кезінде Ливияның төрт ұшағын атып түсірді. 1980 жылы 21 қыркүйекте Джон Ф. Кеннедидің үш F-14 ұшағы Ливияның жағалауынан екі жүз миль қашықтықтағы АҚШ Әуе күштері RC 135 барлау ұшағын ұстауға тырысқан сегіз ливиялық ұшаққа қарсы шықты. Ливиялықтар АҚШ ұшақтарының қарсыласына тап болғаннан кейін жұмыстан кетті. 1981 жылдың жазында VF 41 және VF 84-тің F 14 ұшақтары Сидра шығанағында Әуе қатынасы еркіндігі операциясын қолдауда ұрыс әуе патрульдерін жүргізді. Ливияның әуе күштері 35 пар ұшақ пен истребительді АҚШ флотынан Ф-14 самолеттері мен Ф-4 "Фантом II" самолеттерімен операцияның алғашқы күні ұстап алды. Келесі күні, 1981 жылдың 19 тамызында, екі ливиялық Су 22 "Fitters" екі VF 41 F 14A-ға AA 2 "Атолл" зымыранымен оқ ашты. Ракета F-14 ұшақтарының ешқайсысына тимеді, ал американдық ұшқыштар екі ливиялық ұшақты да AIM 9L "Сайдвиндер" зымырандарымен жойды. Бұл АҚШ-тың Вьетнам соғысынан кейінгі алғашқы әуе соғысы болды. 1983 жылдың 24 шілдесінен 14 тамызына дейін F 14 ұшақтары USS Dwight D. Eisenhower кемесіне тағайындалды. Олар Судан, Египет және Чадтың Хиссен Хабре үкіметіне Чад-Ливия қақтығысы кезінде АҚШ-тың әскери көмегі үшін кодтық атауы - Operation Arid Farmer операциясына қатысты. F-14 ұшақтары Сидра шығанағындағы және оған жақын жерлерде әскери патрульді жүргізді. Ливиялық ұшақтардың бірнеше рейсі екі жақ та атыс ашпай тұрып ұсталды. VF 102-ден шыққан F 14A ұшақтары Ливияның SA 5 жер-әуе ракеталарынан Сидра шығанағының үстінде 24 наурыздағы операция Аттен Документі аясында Навигация еркіндігі жаттығулары кезінде атылды. Ракеталар F-14 ұшақтарына тимеді. Сол күні VF 33-тің F 14A-лары АҚШ-тың әскери-теңіз күштеріне қарай ұшып бара жатқан Ливияның екі МиГ-25 "Фоксбет" ұшағын ұстады. Ливиялықтарды МиГ-25 ұшақтарының артына түскен "Томкат" ұшақтары басып алды, бірақ американдықтарға оқ атуға рұқсат берілмеді. Осы оқиғалар және тағы бірнеше жер-әуе ракеталарын ұшыру АҚШ әскери-теңіз флотын Прерири от операциясын бастауға итермеледі. F 14 Tomcat ұшақтары операция кезінде жауынгерлерді қорғады. 1986 жылдың 15 сәуірінде VF 33, VF 102, VF 74 және VF 103 ұшақтары Эль-Дорадо каньонында әскери операцияға қатысып, Ливиядағы нысаналарға қарсы әуе шабуылдарын қамтамасыз етті. 1989 жылы 4 қаңтарда Джон Ф. Кеннедиге тағайындалған VF 32-ден екі F 14A Ливияның жағалауында екі Ливияның МиГ 23 "Floggers" ұшағын атып түсірді. Ливиялық ұшақтар ракеталық ату позициясына қарай маневр жасап жатқандай көрінді, бірақ америкалықтар шабуылға ұшырап жатыр деген қорытындыға келді. МиГ-23 ұшақтары AIM 7 "Sparrow" және AIM 9 Sidewinder зымырандарымен атып түсірілді.
Сомалиде әуе шабуылына қарсы қарудың атылуы (1983)
1983 жылдың сәуірінде Америкадан әрекет ететін VF 102-ден екі F 14A-ны Сомалидің әуе шабуылына қарсы бөлімшелері SA 2 нұсқаулығымен Аден шығанағындағы Бербера портының үстінде фото барлау миссиясында атып тастады. F-14 ұшақтары зақымданбай, тапсырманы орындады. АҚШ Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің мүшелері АҚШ тыңдау қызметі Египет билігінің ұшақ ұрлаушыларды Туниске ұшып бара жатқан EgyptAir 737 ұшағына отырғызуға дайындалып жатқанын анықтағаннан кейін, ұшақ ұрлаушыларды қауіпсіз жерге апарып әкететін ұшақты тосқауылдау үшін Saratogas F 14 ұшақтарын қолдануды қамтитын жоспарды ойлап тапты. 1985 жылдың 10 қазанында F 14А-лар Саратогадан ұшуға жіберілді. 737 ұшағының ұшып көтерілу уақыты, бағыты және биіктігі белгісіз болғандықтан, жоспарда Жерорта теңізі үстіндегі әуе кемесінің ұшу жолының Э 2С-мен байланысуын анықтау және F 14 ұшақтарының оңтайлы сәйкестендіруін жүргізу қарастырылған. F-14 ұшақтары түнде төрт рет ұшақты ұстап алғаннан кейін дұрыс ұшақты анықтады. "Tomcats" EgyptAir 737 ұшағында және АҚШ әскери-теңіз флотының EA 6B ұшағы F 14 және E 2C-ден басқа ұшақтың барлық байланысын бұзды. 737 ұшағының ұшқышы ату қаупі бар екенін ескеріп, Сицилиядағы Сигонелладағы НАТО базасына қонуды шешті, онда ұшақты АҚШ пен Италияның қауіпсіздік қызметкерлері тез қоршап алды.
"Танкерлік соғысқа" араласу (1987 1988)
1987 жылдың шілдесінен 1988 жылдың қыркүйегіне дейін F 14 ұшақтары "Танкерлік соғыс" кезінде "Ернест Уилл" операциясын қолдап, ұшақтарды әуеден қарауылдады. 1987 жылдың 8 тамызында АҚШ-тың Иран күштеріне алғашқы оқ атысы Constellation-тен екі VF 21 F 14A американдық P 3C барлау ұшағына қарай ұшқан екі ирандық F 4 ұшағына оқ ату кезінде болды. АҚШ ұшқыштары ұшырылған үш AIM 7 Sparrow-дың екеуінің F-4-дің біріне қарай бағытталғанын байқады. F-14 ұшағының жетекшісі зымырандардың жарылғанын көрген соң, бірақ американдық ұшқыш командасының F-4 шынымен атып түсірілгенін растамай тұрып, аймақтан шығуды бұйырды. АҚШ-тың өкілі бұл оқиғаны, мүмкін, халық пен Конгресс тарапынан Пәрсе шығанағындағы операцияларға қарсы реакциядан аулақ болу үшін, шамалы етіп түсіндірді. Кейбір ресми мәлімдемелерде F-14 ұшақтары ескерту оқ атуын немесе радарлық байланыс шындыққа сай емес екенін көрсетті.
Персия шығанағындағы соғыс (1990-1991)
Томкаттар АҚШ-тың авианосецтік ұрыс топтарын және Сауд Арабиясына жіберілген коалициялық күштерді Operation Desert Shield операциясы кезінде қорғауға арналған ұрыс әуе патрульдерін орындады. АҚШ әскерлері театрға алғаш рет әскери-әуе қорғанысы астында орналасты. Томкаттар шабуылдаушы ұшақтарды қорғауға, кемелерді қорғауға, әуе патрульдерін жүргізуге және TARPS-пен тактикалық барлау жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік берді. 99 F14 ұшағы соғысқа қатысқан жерінде 4124 рет ұшуға шықты. АҚШ Әуе күштерімен салыстырғанда, F-15 операциясы кезінде F-14 үшін көрнекі қашықтықтан зымырандарды қолдануда үлкен шектеулер болды. Әскери-теңіз күштерінің ұшақтары қатаң ұрысу ережелерін (ROE) өздерінің көпшілігімен бірге сенсорларын қолдана алмай, атыс жүргізуге рұқсат алу үшін АҚШ Әуе күштері E 3 Sentries сияқты сыртқы рұқсаттарға сүйенді. Әскери-теңіз флотының ұшқыштарының айтуынша, басқа коалициялық ұшақтармен ұрысуға мүмкіндік беру үшін, әскери-теңіз ұшақтары ирактық ұшақтардан шақырылды. Сауд Арабиясының F-15 ұшақтары ирактық ұшақтарды түсіруге жақсы жағдайдағы F-14 ұшақтарының орнына бағытталды. Desert Storm-тың алғашқы күні төрт VF 103 F 14B-ден қашып құтылуға тырысқан екі ирактық МиГ-21 тікелей төрт F/A-18-дің ұшуына ұшып, екі МиГ-ты да атып түсірді. Сұхбат алған F-15 ұшқыштарының айтуынша, F-15 ұшақтарымен бірнеше рет соққыға ұшыраған, ол кезде ирактық ұшақтар Томкаттан кері қайтқаннан кейін түсірілген. Әуеден әуеге ұшудан басқа, Tomcats TARPS-ті қолдана отырып, тактикалық барлау миссиясын орындау арқылы коалицияның ұрыс зақымдануын бағалауға (BDA) және Scud зымыранын іске қосу орындарын табуға қажеттілігін қолдады. Бұл миссиялар бұлтты аспан ғарышқа негізделген бақылау жүйелерін пайдалануға кедергі келтірген кезде барлауды жинауға көмектесті. Джонс келесі күні табылды, бірақ Слэйд тұтқындалып, 1991 жылдың 4 наурызында босатылғанға дейін әскери тұтқын ретінде ұсталды. Бұл оқиға АҚШ-тың Ф-14 әскери-теңіз көлігінің жаудың отына ұшыраған жалғыз оқиғасы болды. Соғыста F-14 бір рет әуеден ұшақпен ұшады. 1991 жылы 6 ақпанда Ирактың Миль Ми 8 тікұшағын ВФ 1 Ф 14А АИМ 9 Sidewinder-ді қолдана отырып атып түсірді. 1991 жылы Парсы шығанағы мен суық соғыстың аяқталуынан кейін бюджет қысқартулары салдарынан "Томкат" ерте зейнеткерлікке шықты. Алайда Grumman A 6 Intruder ұшағының шығарылуы АҚШ әскери-теңіз флотының F 14 ұшағын дәлдікпен соққы беру мүмкіндігімен жаңартып, оны пайдалануды жалғастыруына түрткі болды.
Соғыс аралығындағы Ирак үстіндегі әуе операциялары (1991-2003)
Operation Desert Storm операциясынан кейін F-14 ұшақтары Ирак үстінде құрылған ұшуға тыйым салынған аймақтарды операцияларды қамтамасыз ету, оңтүстік бақылау және солтүстік бақылау үшін қарауылдады. F-14 ұшақтары 2003 жылы Иракқа шабуылға дейін осы операцияларды қолдап, ұшақтарды ұрыс-ұшқыштармен, ұшақтарды алып жүрумен, әуеде барлаумен және әуеде тыйым салумен айналысты. TARPS-пен жабдықталған F-14 ұшақтары Оңтүстік-Батыс Азиядағы бірлескен операциялық күшке күн сайын Ирактың оңтүстік бөлігіндегі ирактық әскери белсенділікті бақылау қабілеті берді, бұл Tomcat-ты Operation Southern Watch операциясында негізгі құралға айналдырды. F-14 ұшақтары көбінесе операцияны орындау кезінде соққы пакеттерінің бір бөлігі болды. Көптеген осындай тапсырмалар кезінде Томкат ұшағының ұзын қашықтығы басқа АҚШ әскери-теңіз флотының тактикалық ұшақтарына қарағанда екі есе ұзақ уақыт тұра алады. F-14 ұшақтары өздерінің орнына басқа әскери ұшақтарды алмастырғаннан кейін де өз орнында қалды. "Томкат" ұшақтары соққы пакетімен екінші ұшақтардың ұшқыштары отын қажет екенін мәлімдегеннен кейін ұшақпен кетеді. Төрт күндік операцияның алғашқы түнін тек АҚШ әскери-теңіз флоты жүргізді. 19 желтоқсанда операцияның соңғы күні Карл Винсон Персия шығанағына келді және VF 213 әуе шабуылдарына қосылды, F 14D бірінші рет ұрысқа шықты. Шабуылдау тапсырмаларын орындаумен қатар, екі эскадрильяның F-14 ұшақтары 17 желтоқсаннан бастап операцияға қатысқан АҚШ Әуе күштері B 1B бомбалаушыларына ертіп жүруді жүргізді. Desert Fox кезінде F-14 үшін көптеген тұңғыштар қол жеткізілді, соның ішінде бірінші GBU 24 "Paveway III" лазерлік бағытталатын бомбалар АҚШ-тың әскери-теңіз флотымен соғыста, бірінші бірнеше GBU 24 кез-келген платформамен соғыста, бірінші ұрыс Нүктегі навигация және түнгі инфрақызыл (LANTIRN) мақсатты под жүйесінің бірінші қолданылуы, GBU 10/16/24 лазерлік бағытталатын бомбаның бірінші автономды жеткізілімі F-14 және ұрыста түнгі көру құрылғыларын бірінші пайдалану. 1999 жылдың 9 қыркүйегінде VF 2 F 14 ирактық МиГ 23 ұшағын AIM 54 Phoenix зымыранымен ұшырды. Екі ұшақтың да зақымдануы болған жоқ. F-14 ұшақтары 1990 жылдан 2003 жылға дейін Солтүстік және Оңтүстік Уотч операциялары кезінде Иракта ұшуға тыйым салынған аймақтарды де қарауылдады.
Балқан (1994-1995 және 1999 жж.)
1995 жылдың тамыз мен қыркүйек айларында НАТО "Құралы күш" операциясын бастады, ал Теодор Рузвельт пен оның әуе қанаты операцияны қолдады. 14 және 41-ші флоттан шыққан F-14 ұшақтары шабуылға қатысты. VF 41 - 1995 жылы 5 қыркүйекте екі F 14A Шығыс Босниядағы оқ-дәрі қоймасына шабуыл жасаған кезде, лазерлік бағытталатын бомбаларды ұрыста тастаған алғашқы F 14 бірлігі. Бомбаның нысаналары F/A 18 лазерлік индикаторларымен анықталды, өйткені F 14 әлі LANTIRN модулін тасымалдауға рұқсат алған жоқ. VF 41 тек қана 600 сағаттық ұрыс және 530 ұшуды жасады. VF 14 және VF 41 1999 жылдың 9 сәуірінен 9 маусымға дейін Косоводағы серб операцияларына қарсы НАТО-ның әуе науқанына қатысқан. VF 14 F-14-тер басқа әуеден жерге қарай оқ-дәрілермен қоса 350 лазерлік бағытталатын бомба тастады. F-14 ұшақтары ұрыс әуе патрулін, эскортты және шабуылдау тапсырмаларын орындады; Forward Air Controllers ретінде әрекет етті; және TARPS тапсырмаларын орындады. VF 41 соғыстың соңғы бомбаларын 1999 жылдың 9 маусымында Косово шекарасының ішінде бейбітшілік келісімін жасаған жерге жақын жерде SA 9 жер-әуе ракетасын түсіретін қалтасына тастады.
"Тұрақты бостандық" операциясы (2001-2003)
2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін сегіз F 14 эскадрильясы "Түзелісті еркіндік" операциясына қатысып, Үнді мұхитынан Ауғанстанның айналасындағы нысаналарға соққы беру үшін ұзақ қашықтыққа ұшып, барлау және жер бетіндегі қолдау миссиясын жүргізді. "Тұрақты бостандық" операциясының басталуынан бастап "Анаконда" операциясының соңына дейін VF 14, VF 41, VF 102, VF 211 және VF 213 флоттарының F 14 ұшақтары нысаналарға 400-ден астам оқ-дәрі тастады. VF 11 және VF 143, CVW 7 ұшақтарымен бірге, "Қызыл Риперлер" және "Пукин иттері" тарихта қалды, олар ұрыс кезінде алғаш рет F 14-тен JDAM бомбаларын тастады. VF 103 2002 жылдың маусым айында Ауғанстанға келді, соғыс аз болған кезде, "Жолшықты Роджерс" операция кезінде ешқандай бомба тастауға мүмкіндік алмады. Соғыс кезінде VF 213 500-ден астам жауынгерлік ұшуды, 2600 жауынгерлік сағатты және Ауғанстан үстіндегі 10 апта ішінде (452 бомба) оқ-дәрілерді тастады; "Қара арыстандар" сондай-ақ "Тұрақты бостандық" операциясының алғашқы бомбаларын тастаудың ерекше мәртебесіне ие болды. VF 102 операцияға қатысқан басқа F 14 бірліктеріне қарағанда көбірек бомбалар тастады, олардың жалпы саны 680 болды, және көбірек жауынгерлік сағаттар (5000-нан астам) тіркелді. VF 211 1250 ұрыс ұшуы, 4200 ұрыс сағаты және оқ-дәрі тастау. VF 14 CVW 8-дегі кез-келген басқа эскадрильяға қарағанда көбірек соққыға ұшырады және 174 лазерлік басқарылатын бомба тастады, барлығы 28 AGM 65 Maverick зымырандары мен 23 лазерлік басқарылатын бомбалар, және олардың VF 41 сеңлісі сияқты, олар флоттағы ең ескі ұшақтарды ұшырды. VF 41 бомбасының саны 82%-ға жетті, бұл АҚШ-тың теңіз флотында бұрын-соңды болмаған дәлдігі.
Ирак бостандығы операциясы және соңғы орналасу (2003-2006)
VF 2, VF 31, VF 32, VF 154 және VF 213 флоттарының F 14 ұшақтары Ирак еркіндігі операциясына қатысты. F-14 ұшақтары 2547 ұрыс ұшуларын жасады және 1452 GBU, JDAM және MK 82 бомбаларын тастады, тек бір ұшақ жоғалды (мотордың істен шығуынан). F-14 ұшақтары Бағдадқа соққы берді, мысалы, Ирақ Ақпарат министрлігінің Аль-Хурриядағы (Бағдадтың оңтүстік-батысында) Салман Пак радиорелейлік тарату қондырғысына JDAM бомбаларымен шабуыл жасады. Тағы бір маңызды миссия - ТАРПС-пен жабдықталған F 14D-лер Саддам Хусейннің "Аль Мансур" (Жеңімпаз) атты президент яхтасына төрт Mark 82 бомбасын тастады. F-14 ұшақтары соғыста құрлық әскерлеріне де қолдау көрсетті және басқа ұшақтардың әуе бақылаушысы ретінде қызмет етті. 32 -ші флоттың ұшақ экипажы соғыстың ең ауыр достық атысына қатысқан, ол экипаж Ирактың солтүстігінде АҚШ арнайы күштері конвойына шабуыл жасады, олар ирактық күш деп ойлады. F-14 соңғы үш жыл қызметте болған кезде, қалған бөлімшелердің барлығы Парсы шығанағы аймағына АҚШ күштерін қолдауға жіберілді. F 14 үшін соңғы орналасу 2005 жылдың қыркүйегі мен 2006 жылдың наурызы аралығында VF 31 және VF 213 командаларымен болды. Бұл екі бөлім жалпы алғанда 1163 ұрыс жасады, барлығы 6876 ұшу сағатын өткізді. Олар Ирактағы соғысты қолдау үшін барлау, қадағалау және әуеден жақын қолдау миссиясы кезінде оқ-дәрілерді тастады.
Ирандық қызмет
Ислам революциясына дейін Иран шахы Мұхаммед Реза Пахлави Иранның императорлық әуе күштеріне 80 Grumman F 14A Tomcats және 714 AIM 54 Phoenix зымыранын 2 миллиард АҚШ долларына арналған келісім бойынша қаруландыруды ұйымдастырды, оның ішінде 274 150 миллион АҚШ долларына жеткізілді, 150-і революциядан кейін ембаргоға ұшырады және қосымша 290-ы тоқтатылды. 1970 жылдары Пахлави Иран МиГ-25 ұшақтарының советтік шабуылына қарсы тұру үшін әуедегі басымдықты қамтамасыз ететін ұшақ іздеді. 1980 жылдың қыркүйегінде Иран Ислам Республикасы Әуе күштері (IRIAF) өзінің офицерлерін қайта-қайта тазалаудан туындаған үлкен проблемаларға қарамастан, ұшақтардың санының өсуіне мүмкіндік берді. Олардың кейбіреулері өлтірілді, ал басқалары түрмеге қамалды, жер аударылды немесе зейнетке ерте шықты. IRIAF осы уақыттан аман қалды, ал оның Томкаттары Иракқа қарсы соғысқа қатысып, 1980 жылы 7 қыркүйекте алғашқы жойқын атуды жасады. Шахтың билігін құлатудан кейін АҚШ-та оқыған ирандық F 14 ұшқыштары мен техниктерінің көпшілігі Ираннан қашып кетті, өйткені олар Шахтың режимімен байланыста болудан қорқып, АҚШ-та болған уақыттары оларды қауіпке ұшыратады. Тек екі ұшқыш қана Иранда қалуға шешім қабылдады. Олардың қорқыныштары дұрыс болып шықты, ал қалған F-14 экипаждары мен техникалық қызметкерлерінің көбі жаңа режим тарапынан түрмеге жабылды немесе өлім жазасына кесілді. Соңында, Ирақпен соғыс басталғанда, бірнеше F 14 ұшқыштары босатылды. АҚШ-тың бағалауы бойынша, IRIAF басқа үлгілердің бөлшектерін пайдаланып, 15 және 20 F 14 ұшақтарын пайдалануды жалғастыра алды. IRIAF жоғары көрсеткішті талап етеді және 1985 жылдың 11 ақпанында Тегераннан ұшу үшін 25 ұшақты құрастыра алды. АҚШ-қа қарамастан Иран Ислам революциясынан кейін Иранға өзінің "Томкат" ұшақтарына бөлшектер сатып алуға мүмкіндік берілді. Бұл Иран-Контрас қару-жарақ келісімінің арқасында, Израиль және Сауд Арабиясы Корольдігімен келісімге келді. Бір F 14 2022 жылдың 18 сәуірінде Иран Ислам Республикасы Әскери күніне орай Иран Ислам Республикасы Әуе күштері басқа белсенді ұшақтарымен бірге әуе ұшуы кезінде болды.
Рөл
GlobalSecurity Иранның F-14 AWACS типті ролімен ұшқанын көрсетеді. Ф-14-ке қарсы ирактық Мираж F1 EQ-тер төменгі биіктікте ұшып, F-14-ке қарсы зымырандарды жарықтандыру және ұшыру үшін қысқа уақытқа пайда болды; бірнеше Томкат осылайша жоғалды. GlobalSecurity 2000 жылы 20 ұшақтың ішінде ұшуға жарамдылығы бар деп мәлімдеді және бір уақытта тек жеті ұшақ қана ұшуға жарамды екендігі туралы бір хабарламаны келтірді. Көптеген жылдар бойы Иран ұшақты әуедегі радиолокациялық басқарушы ретінде басқа ұшақтармен бірге алып жүреді және қорғайды деп ойланды, бірақ кейінгі мәліметтер бұл дұрыс емес екенін көрсетеді. IRIAF F-14 ұшақтарын ұшырғанмен, қажет болған кезде ұшақтар агрессивті қолданылды, тіпті соққы пакеттерін Ирак әуе кеңістігіне дейін ертіп барды. Бастапқыда IRIAF F 14 ұшақтары CAP-тің негізгі базалары үстінде қарқынды патрульдік ұшуды жүзеге асырды, кейбіреулері тоғыз сағатқа созылды. IRIAF Tomcats көбінесе Иракқа қарай ұшатын соққы пакеттерін қолдаған танкерлерді сүйемелдеді, олардың радарларымен шекараны сканерлеп, ирактық ұшақтарды тосқауылға алды. AWG 9 радарымен және ұзақ қашықтықтағы AIM 54 және орта қашықтықтағы AIM 7 зымырандарымен Tomcats Иран әуе кеңістігін тастамай-ақ шабуылдық қару ретінде қолданылуы мүмкін. АҚШ-тың AWACS ұшақтары ирактық Туполев Ту 22 "Блиндр" бомбалаушысын және кем дегенде бір F 14 ұшағын түсіруді байқады. Батыс көздері төрт-бес шығынға қарсы төрт өлімді болжайды; ресми Ирандық бағалау 35-45 өлімді және 12 шығынды құрайды, олардың барлығы ұрыс кезінде қозғалтқыштың істен шығуына байланысты. Сонымен қатар, ол үш рет ұшақты ұрып-соққан, бұл оның 11 әуе жеңісіне жеткізеді. Олардың ішінде төрт МиГ-23, екі Су-22, екі МиГ-21 және үш Мираж F1 ұшақтары бар. Тағы бір елеулі ирандық ұшқыш майор Рахнавард болды, ол 1982 жылы 16 ақпанда Ирақтың төрт ұшағын екі бөлек кездесуде түсірді деп есептеледі.