Кіріспе

17341937 ел Эфиопия, Эритрея және Джибутиде патшалық болды. Эфиопиядағы осы есімді қала Ауса сұлтандығы - 18-20 ғасырларда Эфиопияның шығысындағы Афар аймағында болған патшалық. Бұл Афар халқының жетекші монархиясы болып саналды, оған басқа Афар билеушілері номиналды түрде басымдық берді. Эфиопия империясы атаулы түрде бұл аймаққа дәулет білдірді, бірақ қатал қарсылыққа ұшырады. Шөлдегі соғыс дағдыларына байланысты афарлар аймақтағы басқа ұқсас топтардан айырмашылығы, тәуелсіздікке қол жеткізді. Сұлтан Яйё Италиялық Шығыс Африканың құрылуын қолдау үшін Шығыс Африканың сансыз басқа ақсүйектерімен бірге Римге келді. Бұл аймақтың тәуелсіздігінің аяқталуымен белгіленді және ол бөлініп, Эритрея губернаторлығы мен Харар губернаторлығының бөлігі ретінде Италияның Шығыс Африкасына қосылды.

Ауса имаматы

Афарлар дәстүрлі түрде кішігірім патшалықтарға бөлінген, әрқайсысын өз сұлтаны басқарады. Ауса имаматы 1577 жылы Адал сұлтандығынан бөлініп шықты, Мұхаммед Джаса өзінің астанасын Харардан Аусаға (Асаита) көшірді. 1647 жылы Харар әмірлігінің билеушілері өздерінің саяси жүйесін құру үшін бөлініп шықты. Ауса имамын кейіннен 1672 жылы жергілікті Mudaito Afar жойды. Ауса имаматы құлағаннан кейін, Мудаито афарлары өз патшалығын, Ауса сұлтандығын құрды. 1672 жылдан кейін Ауса имам Умар Дин бин Адамның таққа көтерілуінен бас тартты. Бұл отаршылдық кезеңінде жалғасатын жаңа және күрделі саяси жүйеге бастау болды. Султандық ықпал қазіргі Эритреяның Данакил жазығына дейін созылды. 15 жыл билік жүргізгеннен кейін, Кадафоның ұлы Мұхаммед Кадафо оның орнын басып, сұлтан болды. Мұхаммед Кадафо үш он жылдан кейін тақты өзінің ұлы Айдахиске қалдырды, ол тағы жиырма екі жыл билік жүргізді. Ричард Панкхерсттің айтуынша, қазіргі заманғы стандарттар бойынша биліктің бұл ұзақ кезеңдері мемлекет ішіндегі саяси тұрақтылықтың белгілі бір дәрежесін көрсетті. 18 ғасырдың соңғы онжылдығында олар астананы басып алуды қалады, сондықтан олар Аденнен бірқатар Йемен шыршаларын қолдауға шақырды. Крапф пен Айзенбергтің айтуынша, олардың саны бірнеше жүзден кем емес еді және олар атыс қуатына толық монополияға ие болды. Уильям Корнуоллис Харрис қала қорғанысын билеуші Юсуф ибн Иджайхис ұйымдастырғанын, оның қару-жарағы бірнеше оқ пен шұңқырларды мақтан тұтатынын айтқан. Ол қорғаушылар шабуылдаушыларды ұйқыда ұстап алып, "бірін қоспағанда" олардың бәрін өлтіргенін айтты. Дебне Вема, осы есеп бойынша, бұл керісінше қорқытпады, олар жағалаудан жаңа одақтастармен оралды және олар Mudaitos-ты өлтіру жеңісіне жетті. Жүсіпті өлтіріп, қала тонағаннан кейін, қамалдың жасағын қырып тастады. Сұлтан Махаммад ибн Ханфаде 1875 жылы египет әскерін Эфиопияға бастап бара жатқан Вернер Мунцингерді жеңіп, өлтірді.

Колониялық кезең

1865 жылы жаңадан біріккен Италия жергілікті сұлтаннан Ассабты сатып алды (ол 1890 жылы Эритреяның колониясы болды) және сұлтан Махаммадқа сол елмен бірнеше келісімдерге қол қоюға мүмкіндік берді. Нәтижесінде, Эфиопия императоры Менелик II Аусаға жақын жерде әскер орналастырды. Ол бірінші италия-эфиопия соғысы кезінде "Ауса сұлтаны Италиямен толық ынтымақтастық туралы уәдесін орындамағанын" қамтамасыз ету үшін. Граф Торниелли Солсбери маркизіне итальяндықтар мен солтан Махаммед Ханфаре арасында жасалған келісімнің 5-бабында айтылған. Ауссаны немесе оның аумағының кез келген бөлігін басып алуға тырысатын кез келген басқа күш болған жағдайда, сұлтан оған қарсы тұрып, өз ұлтын итальяндық протекторат деп жариялауы және итальяндық туы көтерілуі тиіс. 3-бапқа сәйкес, Сұлтан Амфила шығанағынан Рас-Думейраға дейінгі Данакилдің бүкіл жағалауын Италияның иелігі деп таныды және Гамбо-Кона мен Аблис аумақтарын Италияның Эритреясының бөлігі ретінде берді.

Екінші итало-абиссиниялық соғыс

Екінші италиялық-эфиопиялық соғыс кезінде солтан Махаммад Яйё италиялық басқыншылармен ынтымақтастық жасауға келісті. 1936 жылдың 1 сәуірінде итальян әскерлері Француз Сомалимен шекаралас аусса сұлтандығын басып алды. Нәтижесінде 1943 жылы Эфиопия үкіметі әскери экспедицияны жіберіп, солтан Мұхаммед Яйоны тұтқындап, оның туыстарының бірін солтан етіп тағайындады. Римге сапары кезінде Сұлтан Мұхаммед Яйё Бенито Муссолинимен кездесіп, Венеция сарайында Италия империясына деген адалдығын білдіргенін мәлімдеді.

Қазіргі Эфиопиядағы қайта өрлеу

Сұлтан Әлимира солтандық билікке қол сұғушылықтары үшін орталық үкіметпен жиі қақтығысқа түседі. 1944 жылы сұлтан билікке келгенге дейін аз-кем өзін-өзі басқаратын Ауса Хаиле Селассие үкіметінің орталықтандырушы күштерінің ықпалынан күш-қуаты қатты әлсіреген болатын. 1950 жылы екі жылға оппозициядағы Асаитадан кетіп, Фитаврари Яйоның араласқаннан кейін екі жылға оралды. Сұлтан Афар халқын автономиялы Сұлтандықпен біріктіруге тырысты, бірақ Эфиопияның бір бөлігі болып қалды; олар Харарга, Шева, Тигрэй және Волло провинцияларына бөлінді. 1961 жылы, Эритреяның федеративтік құрылымы жойылатыны белгілі болған кезде, Эритреядағы 55 афар әміршілері жиналып, эфиопиялық афар автономиясы туралы идеяны қолдады. Эритреяның федералды үкіметі таратылып, орталықтан басқарылатын провинцияға айналғаннан кейін, Афар көшбасшылары 1963 жылы Ассабта қайтадан кездесіп, автономиялы аймақ құруды қолдады. 1964 жылы афарлық көшбасшылар Хайле Селассиге өз ұсыныстарын ұсыну үшін Аддис-Абебаға барды, бірақ бұл күш-жігер бос қолмен келді. 1975 жылы сұлтан Алимира Ханфаре Сауд Арабиясына жер аударылды, бірақ 1991 жылы Дерг режимі құлағаннан кейін оралды. 2011 жылы Әлимира Ханфере қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Ханфере Әлимира солтан ретінде оның мұрагері атанды.