Кіріспе

1816 жылы Оңтүстік Американың біріккен провинцияларының Испаниядан тәуелсіздігін жариялаған жиналысы Тукуман конгрессі - 1816 жылы 9 шілдеде Оңтүстік Американың біріккен провинцияларының (қазіргі Аргентина, Уругвай, Боливияның бөлігі) Испания империясынан тәуелсіздігін жариялаған, бастапқыда Сан-Мигель-де-Тукуман қаласында жиналған өкілді жиналыс.

Шолу

1810 жылғы мамыр революциясынан кейін вице-корольді Примера-Хунта алмастырды. Облыстар толық тәуелсіздікке қарай қозғалды, бірақ Перудің Вице-корольдігінің роялистік күштері Жоғарғы Перуде басымдыққа ие болды және революцияға қауіп төндірді. 1815 жылы 15 сәуірде революция Карлос Мария де Альвеардың өкілеттігін тоқтатты және Бас конгресс шақырды. 1816 жылы 24 наурызда басталған сессияға барлық провинциялардан 15000 тұрғындардың атынан делегаттар жіберілді. Дегенмен, бұрын Ривер-Плате вице-корольдігіне қараған кейбір аумақтар Конгресске қатыспады: Жозе Гервасио Артигастың демократиялық федералистік жобасына адал Банда Ориентал ("Шығыс жағалауы", қазіргі Уругвай) және басқа да Лига Федеральдік провинцияларының делегаттары формальдылықтарға негізделіп қабылданбады; Парагвай Испаниядан тәуелсіздігін жариялаған және Біріккен провинциялар саясатынан оқшауланған. Алайда Жоғарғы Перу провинцияларының (қазіргі Боливия) өкілдері қатысты. Конгресс Франсиска Базан де Лагунаның үйінде ашылды, 33 депутатты құрады, ал оның президенті ай сайын ауысып отырды. Конгресс күн тәртібін өзі таңдауға ерікті болғандықтан, онда үздіксіз талқылаулар болды. 9 шілдеде ол Оңтүстік Американың біріккен провинцияларының тәуелсіздігін жариялады, бұл атау Конгрессте ұсынылмаған басқа испандық америкалық тәуелсіздік аймақтарын тартуға және ақыр соңында қосуға арналған. Сол кезде конгресс президенті Сан-Хуан провинциясының делегаты Франсиско Нарсисо де Лаприда болды. Кейінгі талқылаулар жас штаттың қандай үкімет формасы болуы керектігі және Конгресс пен атқарушы биліктің болуы керектігі туралы болды. Конгресс 1817 жылдан бастап Буэнос-Айресте жұмысын жалғастырды және 1819 жылы Конституцияны шығарды, бірақ Конституция қабылданбады және Конгресс 1820 жылы Санта-Фе және Энтре-Риос провинцияларының Федералды Лигасы Сепеда шайқасында жеңілгеннен кейін таратылды. Декларация жасалған үй қайтадан салынып, қазір мұражай және ескерткіш болып табылады. Ол "Тукуманның үйі" деп аталады.