Кіріспе

Парагвайлық белсенді (1937-2024) Мартин Алмада (30 қаңтар 1937 - 30 наурыз 2024) - парагвайлық заңгер, жазушы және педагог. Белгілі диссидент және адам құқықтары жөніндегі белсенді, ол Альфредо Стросснер режимі тұтқыны болды. Ол "Террор архивін" ашуымен танымал болды.

Өмірбаян

Альмада Пуэрто Састреде дүниеге келді, бірақ алты жасында отбасымен бірге астана Асунсьонға жақын Сан-Лоренцоға көшіп барды. 1963 жылы білім беру ғылымдарын бітіргеннен кейін ол Сан-Лоренцо қаласында "Хуан Баутиста Альберди" білім беру мекемесін және "Социомәдени анимация орталығын" құрды. Содан кейін заңгерлік мамандықты меңгеріп, оны 1968 жылы бітірді. 1972 жылы ол Сан-Лоренцоның педагогтар қауымдастығының президенті болды, бұл жергілікті іс-қимыл тобы қоғамның басқа да бөлігінен қолдау тауып, сол кездегі Парагвайды билеп отырған диктатураға қарсылық білдірді.

Тұтқын

Сол кезде Альмада Аргентинаның Ла-Плата университетінде білім беру ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Өзінің туған еліндегі білім беру туралы диссертациясы Парагвай үкіметінің назарына жіберілді (Кондор операциясының бір бөлігі ретінде ақпарат алмасу). Нәтижесінде Альмаданың еңбегін Альфредо Стросснер режимі қабылдамады. Ол 1974 жылы саяси жау ретінде тұтқындалып, өлімге жақындап азап шекті және үш жарым жылдай түрмеде ұсталды. Оның әйелі өлтірілді (оның кітабына сәйкес азаптаудан кейін), сондай-ақ оның екі шәкірті. Оның әйелі үй қамауында болғандықтан, күйеуінің қиналған кездегі жылауын телефон арқылы тыңдауға мәжбүр болды. Ол саяси полиция Мартиннің өлгенін жалған айтып, оған қанға толы белбеуді "сыйлық ретінде" бергеннен кейін қайтыс болды. Түрмеде ол антифашистік және империалистік көзқарасқа ие болды.

Шығару

1977 жылы Халықаралық рақымшылық ұйымының науқаны нәтижесінде Альмада босатылды. Альмада өзінің кітабында бұл іс-шараның көптеген ұйымдармен қамтамасыз етілгенін айтады: Парагвай шіркеулері комитеті, Парагвай адам құқықтары жөніндегі комиссиясы, Парагвай епископтар конференциясы және Дүниежүзілік шіркеулер кеңесі. 2020 жылы Альмада француз жазушысы Пабло Даниэль Маги жазған "Кондор операциясы" кітабының тақырыбы болды. Алмаданың кітабы бүкіл әлемде адам құқықтары туралы пікірталасты оятады. 1986 жылы ЮНЕСКО-да 1992 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін Парагвайға оралды. Ол жерде ол диктатураның басқыншылығы мен азаптауларын ашатын құжаттарын жариялауға тырысты және 1992 жылы ол ақыры Террор архивтерін ашты.