Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канадалық астрофизик (1932–2023)
Canadian astrophysicist (1932–2023)
Хьюберт Ривз (13 шілде 1932 – 13 қазан 2023) – канадалық астрофизик және ғылымды насихаттаушы.
Hubert Reeves (July 13, 1932 – October 13, 2023) was a Canadian astrophysicist and popularizer of science.
Ерте өмір және білім
Ривз 1932 жылғы 13 шілдеде Монреальде дүниеге келді және балалық шағын Лерьде өткізді. Ривз Монреальдегі беделді француз тіліндегі колледж – Колледж Жан де Бребуфке оқыды. 1953 жылы Монреаль университетінен физика ғылымдарының бакалавры, 1956 жылы Макгилл университетінен «Сутегі мен гелийде позитронийдің қалыптасуы» тақырыбындағы диссертациясымен физика-математика ғылымдарының магистрі және 1960 жылы Корнелл университетінен доктор ғылымдарының дәрежесін алды.
Reeves was born in Montreal on July 13, 1932, and as a child lived in Léry. Reeves attended Collège Jean de Brébeuf, a prestigious French language college in Montreal. He obtained a BSc degree in physics from the Université de Montréal in 1953, an MSc degree from McGill University in 1956 with a thesis entitled "Formation of Positronium in Hydrogen and Helium" and a PhD degree at Cornell University in 1960.
Мансап
1960-1964 жылдары ол Монреаль университетінде физика пәнін оқытты және NASA-ның кеңесшісі ретінде жұмыс істеді. 1965 жылдан бері Франция Ұлттық ғылыми зерттеулер орталығының (CNRS) ғылыми-зерттеу директоры қызметін атқарып келді.
From 1960 to 1964, he taught physics at the Université de Montréal and worked as an adviser to NASA. He had been a Director of Research at the French National Centre for Scientific Research (CNRS) since 1965.
Жеке өмір және өлім
Ривз теледидарда жиі сөйлеп, ғылымды дәріптеді. Ол Францияның Париж қаласында тұрды және 2023 жылғы 13 қазанда 91 жасында қайтыс болды.
Reeves often spoke on television, promoting science. He resided in Paris, France, where he died on October 13, 2023, at the age of 91.
Құрметтер мен марапаттар
1976 жылы ол Ұлттық Сенім орденінің (Франция) кавалері атанды. 1986 жылы ол Құрмет Легионы орденінің (Франция) кавалері атанды. 1994 жылы офицер, ал 2003 жылы командир дәрежесіне көтерілді. 1991 жылы ол Канада орденінің офицері атанды және 2003 жылы серігі болды. 1994 жылы ол Квебек Ұлттық орденінің офицері атанды. 2017 жылы ол Ұлы офицер дәрежесіне көтерілді. 9631 Hubertreeves астероиді Ривздің құрметіне аталған: астероид атауларының мағынасын қараңыз (9501 10000). 2001 жылы ол ғаламның тығыздығын зерттеуі үшін Альберт Эйнштейн медалін алды. 2011 жылы Хьюберт Ривс атындағы сыйлық құрылды. 2019 жылы ол Франция астрономиялық қоғамының жоғары наградасы – Жюль Янсен сыйлығымен марапатталды.
In 1976, he was made Knight of the Ordre national du Mérite (France). In 1986, he was made Knight of the Légion d'Honneur (France). He was promoted to Officer in 1994 and to Commander in 2003. In 1991, he was made an Officer of the Order of Canada and was promoted to Companion in 2003. In 1994, he was made Officer of the National Order of Quebec. He was promoted to Grand Officer in 2017. Asteroid 9631 Hubertreeves is named after Reeves: see Meanings of asteroid names (9501 10000). In 2001, he received the Albert Einstein Medal for research on the density of the universe. In 2011, the Prix Hubert Reeves was created. In 2019, he received the Prix Jules Janssen, the highest award of the Société astronomique de France.
Таңдалған жарияланымдар
Ривз, Хьюберт; Бутинот, Нелли; Касанав, Дэниел; Чемпион, Клэр (2017). Хьюберт Ривз биологиялық әртүрлілікті түсіндіреді. Брюссель: Ломбард. Ривз, Хьюберт; Бутинот, Нелли; Касанав, Дэниел; Чемпион, Клэр (2018). Хьюберт Ривз бізге орманды түсіндіреді. Брюссель: Ломбард. Ривз, Хьюберт; Вандермеулен, Дэвид; Касанав, Дэниел (2019). Хьюберт Ривз бізге мұхиттарды түсіндіреді. Брюссель: Ломбард. Ривз, Хьюберт, Мишель Кассе, Этьен Кляйн, Марк Лачизе Рей, Роланд Лехок, Жан Пьер Люминет, Натали Паланк Делабройль, Николас Пранцзос және Сильвия Воклер (2019). Материя мен ғаламның кішкентай тарихы.
Reeves, Hubert; Boutinot, Nelly; Casanave, Daniel; Champion, Claire (2017). Hubert Reeves nous explique la biodiversité. Bruxelles: Le Lombard. Reeves, Hubert; Boutinot, Nelly; Casanave, Daniel; Champion, Claire (2018). Hubert Reeves nous explique la forêt. Bruxelles: Le Lombard. Reeves, Hubert; Vandermeulen, David; Casanave, Daniel (2019). Hubert Reeves nous explique les océans. Bruxelles: Le Lombard. Reeves, Hubert, Michel Cassé, Étienne Klein, Marc Lachièze Rey, Roland Lehoucq, Jean Pierre Luminet, Nathalie Palanque Delabrouille, Nicolas Prantzos, and Sylvie Vauclair. (2019). Petite histoire de la matière et de l'univers.