Paul Friedländer (chemist)

Кіріспе

Неміс химигі (1857-1923) Пол Фридландер (29 тамыз 1857 жылы Кенигсбергте 4 қыркүйек 1923 жылы Дармштадтта) - неміс химигі, индигоның туындылары (мысалы, тиоиндиго) және Мюрекс брендаристен Тир қызғылт түсті оқшаулау туралы зерттеулерімен танымал.

Өмір және жұмыс

Пауль Фридландер 1857 жылы Кенигсбергте Людвиг Фридландердің ұлы болып дүниеге келді. Химик Карл Грейбе әкесінің тұрақты қонағы болды; сондықтан гимназияны бітіргеннен кейін Фридландер Кенигсбергте Грейбе зертханаларында химия оқыды. Кейіннен ол Страсбургте және Мюнхенде оқыды, онда Адольф фон Баерге көмектесті. Баермен бірге PhD дәрежесін алып, 1883 жылы абилитациясын аяқтады. Ол 1884 жылы Мюнхендегі Baeyer зертханасынан Оффенбахтағы K. Oehler шағын компаниясында жұмыс істеуге кетті. 1888 жылы Карлсруэ университетінің профессоры болды. Ол ата-анасының үйіне Кенигсбергке барған кезінде Марта Коблигкпен қыз алысып, үйленді. Германияда қалуды ұнатса да, Фридландер 1895 жылы Венадағы Технологиялық өнеркәсібі мұражайында жұмыс істеді. Осы уақыт аралығында ол тиоиндигоны тапты. Оның индиго түстерінің өзгеруіне қатысты зерттеулері көптеген патенттерге ие болды және өнеркәсіптік өндіріске қолданылды. Фридландер Тирдің қызғылт түсті бояуының табиғи түрін бөліп алып, талдау жүргізді. Ол 12000 Мюрекс брандарыны Жерорта теңізінде жұмыс істейтін биологтардан алды. Ол күрделі әдіспен 1,4 грамм таза Тир қызғылт түсті түсті бөліп алды. Оның күткенінен айырмашылығы, құрамында күкірт жоқ, бірақ броммен алмастырылған индиго, ол 1903 жылы синтезделген болатын. Фридландер бұл жаңалық үшін Либен сыйлығын алды. 1911 жылы Фридландер Венадағы лауазымын тастап, Дармштадт техникалық университетіне оқуға түсті. Университет бояу зауыттарынан алыс емес еді Chemische Fabrik Kalle, Höchst және Касселла Фридландерге бояулар туралы зерттеуде көмектесті. 1911 жылы оған Адольф фон Бейер сыйлығы берілді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Фридландер Фриц Хабермен бірге Кайзер Вильгельм физикалық химия және электрохимия институтында жұмыс істеді. Соғыстан кейінгі өмір сүрудің төмен деңгейі оның денсаулығына әсер етті, ал 1923 жылдың жазында Дармштадттан Бибрихке саяхаттан кейін Фридландер ауруханада тұру керек болды. Денсаулығы нашарлап, 1923 жылы 4 қыркүйекте Дармштадтта қайтыс болды. Фридландер 1882 жылы ашқан, 2 аминобензальдегидтің кетондармен хинолин туындыларын қалыптастыруға химиялық реакциясы бүгін Фридландер синтезі деп аталады.

Paul Friedländer was born the son of Ludwig Friedländer in Königsberg in 1857. The chemist Carl Gräbe was a regular guest of his father; thus after finishing the gymnasium, Friedländer studied chemistry in Königsberg in the laboratories of Gräbe. Later he studied at Strasbourg and Munich where he assisted Adolf von Baeyer. He received his PhD for the work with Baeyer and completed his habilitation in 1883. He left the well equipped laboratories of Baeyer in Munich in 1884 to work in the small company K. Oehler in Offenbach. In 1888, he became professor at the University of Karlsruhe. During a visit at his parents' in Königsberg, he got engaged and married Martha Kobligk; they had three daughters. Although he liked staying in Germany, Friedländer accepted a position at the Technologische Gewerbemuseum in Vienna in 1895. During that time, he discovered thioindigo. His research on the color variations in substituted indigoes yielded numerous patents and was applied in industrial production. Friedländer isolated and analyzed the natural dyestuff of Tyrian purple. He was able to obtain 12,000 Murex brandaris from biologists working at the Mediterranean sea. In a complicated process, he isolated 1.4 g of pure Tyrian purple. Contrary to his expectations, the compound did not contain sulfur, but was a bromine substituted indigo, which had been already synthesized back in 1903. Friedlander was awarded the Lieben Prize for this discovery. In 1911, Friedländer abandoned his position in Vienna and joined the Technische Universität Darmstadt. The University was not far from the dye factories Chemische Fabrik Kalle, Höchst and Cassella that helped Friedländer in his research on dyes. In 1911, he was awarded the Adolf von Baeyer Prize. During World War I, Friedländer worked at the Kaiser Wilhelm Institute for Physical Chemistry and Elektrochemistry together with Fritz Haber. The poor living standards after the war affected his health, and after a trip in the summer of 1923 from Darmstadt to Biebrich, Friedländer had to stay in a hospital. His health problems gradually deteriorated and on 4 September 1923 he died in Darmstadt. The chemical reaction of 2 aminobenzaldehydes with ketones to form quinoline derivatives, which Friedländer discovered in 1882, is today known as the Friedländer synthesis.