Кіріспе
1944 жылы жазылған опера Вениамин Флейшман мен Дмитрий Шостакович Ротшильдтің скрипкасы (Скрипка Ротшильда) - орыс композиторы Вениамин Флейшманның (19131941) бір актілік операсы. Операның басты кейіпкері - Яков Иванов, табут жасаушы және әуесқой скрипкашы, оның өмірді біртіндеп түсінуі және өзінің скрипкін Ротшильдке қалдыруы, ол Ивановпен бірге еврей оркестрінде ойнайды және оны менсінбейді.
Rothschild's Violin (Скрипка Ротшильда) is a one act opera by Russian composer Veniamin Fleishman (1913–1941) set to the Russian libretto by the composer after the short story "Rothschild's Fiddle" by Anton Chekhov. The opera centres on the bitter central character, Yakov Ivanov, a coffin maker and amateur fiddler, his gradual understanding of life and his bequest of his violin to Rothschild, who also plays in the Jewish band with Ivanov and whom he has treated with contempt.
Жаратылыс тарихы
1939-1941 жылдары жас Флейшман Ленинград консерваториясында Дмитрий Шостаковичтің ең үмітті студенттерінің бірі болды, онда ол өзінің алғашқы шығармасын, Ротшильддің скрипкасы атты бір актілі операны жазды. Оның ұстазы либреттоның негізі ретінде Антон Чеховтың әңгімесін ұсынған. 19 ғасырдың аяғында Шығыс Еуропаның бір штетлінде болған оқиғаға негізделген Флейшман жойылудың алдында тұрған әлемге музыкалық құрмет көрсетті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Флейшман Ленинградты қорғауға құрылған азаматтық бригадаларға қосылды және бірінші болып қаза тапты. Сталиннің бұйрығы бойынша Ленинградты эвакуациялаған Шостакович Флейшманның аяқталмаған партитурасын құтқаруға қол жеткізді. Өзінің талантты шәкірті Е.Шостаковичтің есіне арнап, 1943-1944 жылдары оны толықтырып, оркестрлеп шығарды. Шостакович музыканы 1944 жылдың 5 ақпанында жазған. Кейіннен ол операның жарық көруіне және қойылуына ықпал етті.
Алғашқы қойылымдар
Операның әлемдік премьерасы 1960 жылы 20 маусымда Мәскеудегі КСРО Композиторлар одағында Мәскеу филармониясы мүшелері мен солистерімен өтті. Алғашқы сахналық қойылым Ленинград консерваториясында 1968 жылы 24 сәуірде камералық операның эксперименталды студиясында өтті. Оның көркемдік жетекшісі - Соломон Волков, дирижері - Юрий Кочнев. Бірінші толық сахналанған британдық қойылым 2007 жылы 3 мамырда Лондонның Ковент-Гарден киностудиясында Екінші қозғалыс операсы арқылы өтті.
Нәрселеу
Баритон, 2 тенор, меццо-сопрано; 68 дауысты ерлер хоры 3 флейта (III = пикколо), 3 гобо (III = cor anglais), 3 кларнет (III = E пластинка кларнет / бас кларнет), 3 фасон (III = контрабасон), 4 мүйіз, 3 керней, 3 тромбон, туба, тимпани, 3 соққы (болаша барабан, бас барабан, соққылы цимбалдар, аспалы цимбал, домбыра, глокенспиль, ксилофон), 2 арфа, сап. Бұл жұмысты Ұлыбританияда Boosey & Hawkes, Қауымдастық Ұлттары (Канаданы қоспағанда), Ирландия Республикасы, Қытай, Корея және Тайвань; және Еуропа үшін Ханс Сикорски.
Қаулы
Камералық ансамбль үшін (1.0.1.1 0.1.1.0 фортепиано, струндықтар (1.1.1.1.1) - Герд Юнеман.
Цитаталар
"Мен Чеховты жақсы көремін, "Алты бөлім"ді жиі қайталап оқимын. Оның жазғандарының бәрі, соның ішінде ертедегі әңгімелері де ұнайды. Мен Чеховты ойлағандай көп оқымағаным үшін өкінемін. Әрине, менің оқушым Бенджамин Флейшман Чеховтың "Ротшильд скрипкасы" бойынша опера жазды. Мен оған осы тақырыпта опера жазуды ұсындым. Флейшман сезімтал жан еді, ол Чеховпен жақсы қарым-қатынаста болды. Бірақ оның өмірі қиын болды. Флейшман қуанышты емес, қайғылы музыка жазуға бейім еді, және ол үшін оны қорлады. Флейшман операның сызбасын жасап шығарды, бірақ кейін әскерге ерікті түрде түсті. Ол өлтірілді. Ол Халықтық еріктілер гвардиясына кірді. Олардың барлығы өлілерге ұқсайтын. Олар аз оқытылған, қару-жарағы нашар, қауіпті аймақтарға жіберілді. Әскердің тірі қалуына үміті бар, бірақ ерікті күзетшіге - жоқ. Флейшман қосылған Куйбышев ауданының күзетшісі толықтай дерлік құрып кетті. Тыныштықта тынығып алыңыз. (Дмитрий Шостакович: Куәлік, 225-бет) "Мен "Ротшильд скрипкасын" аяқтауды және оны оркестрлеуді қолға алғандарыма қуаныштымын. Бұл керемет опера. Ол сезімтал да қайғылы. Бұл фильмде арзан әсерлер жоқ, ол ақылды және өте Чеховтық. Біздің театрлар Флейшманның операсын елемегені үшін өкініп отырмын. Бұл әрине, менің ойымша, музыканың кінәсі емес " (Ibid.) "Мен ешқашан Чеховтың негізгі қағидасы бойынша өмір сүруді үйренген емеспін. Чехов үшін барлық адамдар бірдей. Ол адамдарды таныстырды, оқырманға не жақсы, не жаман екенін өзі шешуге тура келді. Чехов ешқандай бейтараптық танытпады. "Ротшильд скрипкасы" дегенді оқығанда ішімдегі барлық нәрсе қозғалады. Кім дұрыс, кім дұрыс емес? Өмірде тек қана шығынға ұшыраған кім? Бәрін де ойлап, ойланып қалдым". (Осы жерде де) "Опера - таза да нәзік керемет. Чеховтың ащы-тұзындығы стильінде: "Өзгере түскен Шостакович" деп сипатталады". (Соломон Волков, "Күрекеттің алғы сөзі", 13-б.) Премьераның сахналануы туралы: "Бұл дауылдай сәтті болды және керемет пікірлер болды. Содан кейін мәдениеттің ресми әкімшілері бәрімізді сионизмге кінәлады" (Соломон Волков, "Күрекеттің алғы сөзі", 13-б.) "Шостакович Ротшильдтің скрипкасын оркестрлеуге Опус нөмірін бөлмеді, өйткені ол өзінің басқа оркестрлеулерімен істеген. Флейшманның "Ротшильд скрипкасының" қолжазбасы сақталмағандықтан, Флейшманның музыкасының құрылысына Шостаковичтің қаншалықты терең түсінік бергенін анықтау мүмкін емес. Дегенмен, Флейшманның Шостаковичтің музыкасының құрылысына деген түсінігі туралы сәтті сөйлеуге болады, өйткені сол кезден бастап Шостакович еврей фольклорына ерекше қызығушылық таныта бастады (оның негізінде Флейшманның операсы жазылды), Шостаковичтің екінші фортепиано триосы, Оп. 67 (1944), оның бірінші скрипкалық концерті, оп. 77 (1948) және цикл From Jewish Folk Poetry, Op. 79 (1948), т.б. (Дмитрий Н. Смирнов, "Менің Шостаковигім" деген жазба)
"I'm happy that I managed to complete "Rothschild's Violin" and orchestrate it. It's a marvellous opera – sensitive and sad. There are no cheap effects in it; it is wise and very Chekhovian. I'm sorry that our theatres pass over Fleishman's opera. It's certainly not the fault of the music, as far as I can see " (Ibid.) " I never did learn to live according to Chekhov's main tenet. For Chekhov all people are the same. He presented people and the reader had to decide for himself what was bad and what was good. Chekhov remained unprejudiced. Everything inside me churns when I read "Rothschild's Violin." Who's right, who's wrong? Who made life nothing but steady losses? Everything churns within me." (Ibid.) "The opera is a marvel, pure and subtle. Chekhov's bittersweet lyricism is presented in a style that could be described thus: mature Shostakovich." (Solomon Volkov, preface to Testimony, p. xiii)
On the premiere staging: "It was a stormy and rousing success and with glorious reviews Then the official administrators of culture accused all of us of Zionism " (Solomon Volkov, preface to Testimony, p. xiii)
"Shostakovich did not allocate an Opus number to his orchestration of Rothschild's Violin, as he had done with some of his other orchestrations. Perhaps it will never be possible to define the extent of Shostakovich's insight into the fabric of the music of Fleishman, as Fleishman's manuscript of Rothschild's Violin has not survived. However, it is possible to speak successfully of Fleishman's insight into the fabric of the music of Shostakovich, as from that time Shostakovich had begun to show a special interest in Jewish folklore (upon which Fleishman's opera was based), starting with Shostakovich's second piano trio, Op. 67 (1944), his first violin concerto, Op. 77 (1948) and the cycle From Jewish Folk Poetry, Op. 79 (1948), etc." (Dmitri N. Smirnov, "My Shostakovich", footnote)