Солтүстік Ирландияның Бас Министрлері (1921–1972)

Кіріспе

Солтүстік Ирландия үкіметінің басшысы (1921–1972)

Солтүстік Ирландияның премьер-министрі 1921 және 1972 жылдар аралығында Солтүстік Ирландия үкіметінің басшысы болды. Мұндай лауазым 1920 жылғы Ирландия үкіметі туралы заңда көзделмеген; алайда, Ирландияның Лорд-лейтенанты, Канададағы және Вестминстер жүйесіндегі басқа генерал-губернаторлар сияқты, заңда мұндай лауазым болмаса да, атқарушы билікті басқаруға адамды тағайындады. Премьер-министр атауын алу себебі – Ұлыбританияның премьер-министрімен салыстыру. Жаңа премьер-министрдің кеңесі бойынша лорд-лейтенант Премьер-министрдің департаментін құрды. Солтүстік Ирландияның премьер-министрі лауазымы 1972 жылы тоқтатылып, 1973 жылы, Солтүстік Ирландияның тікелей басқару құқығы Лондонға берілген кезде, сол кездегі үкіметпен бірге жойылды. Ирландия үкіметі туралы заң Солтүстік Ирландияның құпия кеңесінің атқару комитетін губернатор тағайындауын қарастырды. Парламенттік дауыс қажет болған жоқ. Теориялық тұрғыдан алғанда, атқару комитеті мен оның премьер-министрі Солтүстік Ирландияның Өкілдер палатасына жауапты болмады. Бірақ шындығында губернатор көпшілік дауысқа ие партияның басшысын үкімет құру үшін таңдады. Әр ретте бұл Ольстер Юнионисттік партиясының басшысы болды, себебі UUP сайлауда үлкен басымдыққа ие болды, қарапайым көпшілік дауыс беру және алғашқы екі сайлауда пропорционалдық сайлау жүйесін қолданды. Солтүстік Ирландияның барлық премьер-министрлері Оранж орденінің мүшелері болды. 1920 жылдан 1922 жылға дейін премьер-министрдің резиденциясы Кэбин Хилл болды, кейін ол Кемпбелл колледжінің кіші мектебіне айналды. 1922 жылдан кейін Стормонт қамалы пайдаланылды, бірақ кейбір премьер-министрлер Солтүстік Ирландияның Өкілдер палатасының спикерінің пайдаланылмаған резиденциясы – Стормонт үйінде тұруды жөн көрді. Бірінші министр және бірінші министрдің орынбасары лауазымдары 1998 жылғы Беделді келісімде құрылды. Бұрынғы Стормонт үкіметінің Вестминстер стиліндегі жүйесінен өзгеше, жаңа Солтүстік Ирландия атқарушы органы консенсус демократиясы қағидаттары бойынша жұмыс істейді. 1974 жылы Брайан Фолкнер Солтүстік Ирландияның атқарушы органына жетекшілік етуге таңдалды, бірақ Солтүстік Ирландияның премьер-министрі ретінде емес, Солтүстік Ирландияның бас атқарушы директоры ретінде тағайындалды.

The prime minister of Northern Ireland was the head of the Government of Northern Ireland between 1921 and 1972. No such office was provided for in the Government of Ireland Act 1920; however, the Lord Lieutenant of Ireland, as with governors general in other Westminster systems such as in Canada, chose to appoint someone to head the executive even though no such post existed in statute law. The office holder assumed the title prime minister to draw parallels with the prime minister of the United Kingdom. On the advice of the new prime minister, the lord lieutenant then created the Department of the Prime Minister. The office of Prime Minister of Northern Ireland was suspended in 1972 and then abolished in 1973, along with the contemporary government, when direct rule of Northern Ireland was transferred to London. The Government of Ireland Act provided for the appointment of the executive committee of the Privy Council of Northern Ireland by the governor. No parliamentary vote was required. Nor, theoretically, was the executive committee and its prime minister responsible to the House of Commons of Northern Ireland. In reality the governor chose the leader of the party with a majority in the House to form a government. On each occasion this was the leader of the Ulster Unionist Party; such was the UUP's electoral dominance using both a simple plurality and for the first two elections, a proportional electoral system. All prime ministers of Northern Ireland were members of the Orange Order. The prime minister's residence from 1920 until 1922 was Cabin Hill, later to become the junior school for Campbell College. After 1922 Stormont Castle was used, though some prime ministers chose to live in Stormont House, the unused residence of the Speaker of the House of Commons of Northern Ireland. The new offices of first minister and deputy first minister were created by the Good Friday Agreement of 1998. In contrast with the Westminster style system of the earlier Stormont government, the new Northern Ireland Executive operates on the principles of consociational democracy. In 1974, Brian Faulkner was chosen to lead the Northern Ireland Executive not as Prime Minister of Northern Ireland but as Chief Executive of Northern Ireland.

Лауазымды тұлғалардың тізімі

Жоқ. АтауыПортретМіндет мерзіміШақырылысМинистрлікПартияСайлау алдындағы соңғы лауазымы1. Сэр Джеймс Крейг (1927 жылы 1-ші виконт Крейгвон атанды) 7 маусым 192124 қараша 19401921 (1-ші) Крейгвон Ольстер одағы партиясы Әскери-теңіз күштерінің парламенттік және қаржы хатшысы (1920–1921) 1925 (2-ші) 1929 (3-ші) 1933 (4-ші) 1938 (5-ші) 2. Джон Миллер Эндрюс27 қараша 19401 мамыр 1943 — (5-ші) Эндрюс Ольстер одағы партиясы Қаржы министрі (1937–1941) 3. Сэр Бэзил Брук (1952 жылы 1-ші виконт Брукбороу атанды) 1 мамыр 194326 наурыз 1963 — (5-ші) Брукбороу Ольстер одағы партиясы Сауда министрі (1941–1943) 1945 (6-шы) 1949 (7-ші) 1953 (8-ші) 1958 (9-шы) 1962 (10-шы) 4. Теренс О'Нилл25 наурыз 19631 мамыр 1969 — (10-шы) О'Нилл Ольстер одағы партиясы Қаржы министрі (1956–1963) 1965 (11-ші) 1969 (12-шы) 5. Джеймс Чичестер Кларк1 мамыр 196923 наурыз 1971 — (12-ші) Чичестер Кларк Ольстер одағы партиясы Ауыл шаруашылығы министрі (1967–1969) Өкілдер палатасының төрағасы (1968–1969) 6. Брайан Фолькнер23 наурыз 197130 наурыз 1972 — (12-ші) Фолькнер Ольстер одағы партиясы Даму министрі (1969–1971)