Кіріспе

Манитоба көлі – Канаданың 14-ші және әлемнің 33-ші ең үлкен көлі, жалпы ауданы [ауданды қосу керек]. Ол Канаданың Манитоба провинциясында, провинцияның астанасы Виннипегтен солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Координаттары: 50°59′N 98°48′W. Бұл оның гипосалинды болуын түсіндіреді.

Суды бақылау бөгеті

Көлдің айналасындағы ауыр су тасқыны 1899-1901 жылдар аралығында жақсартылған шығару арнасының қазылуына әкелді. 1933 жылы 1920 жылдардың соңы мен 1930 жылдардың басындағы құрғақ жылдардан кейін, провинция Фэрфорд өзені арқылы, каналдың тікелей төменгі ағысында бетонды реттеуші бөгет салды. 1961 жылы жаңа бөгет салынды. Жаңа құрылым теңіз деңгейінен жоғары деңгейлерді бақылауға бағытталған. Кезең Максималды деңгей Орташа деңгей Минималды деңгей Орташа жылдық диапазон 1960 жылға дейін 816.25 фут (249 м) 812.17 фут (248 м) 809.92 фут (247 м) 1.4 фут (0 м) 1960–1999 813.48 фут (248 м) 811.92 фут (247 м) 810.36 фут (247 м) 1.27 фут (0 м)

2011 жылғы су тасқыны

2010–2011 жылғы қыста орташадан көп қар жауып, Манитоба көлінің су жиналатын алабында көктемде орташадан көп жауын-шашын болғандықтан, Манитоба көлінің су деңгейінің болжамы теңіз деңгейінен 812,5 фут (248 м) жоғары, ал су тасқыны деңгейіне жуық, теңіз деңгейінен 814 фут (248 м) жоғары болуы күтілді. Ассинибойн өзені мен оның салаларындағы су деңгейінің жоғарылауына байланысты Портж бағытталғыш арнасынан қосымша су ағынымен көл 21 шілдеде теңіз деңгейінен 817,2 фут (249 м) биіктікке жетті. 2011 жылдың 31 мамырында, көлдің деңгейі 815,13 фут (248 м) болғанда, солтүстік және солтүстік-батыстан соққан қатты желдер (күшті соққан) көлдің оңтүстік бөлігіндегі жағажайлар мен елді мекендерге, соның ішінде Твин Лейкс Бич, Сент-Лоран, Сент-Амброуз, Дельта Бич, Линч Пойнт, Биг Пойнт және кең аумақты егістік жерлерге елеулі зиян келтірді.

Тарихи су тасқыны

Өзендердегі судың салыстырмалы түрде жылдам көтеріліп, төмендеуіне қарамастан, Манитоба көлі сияқты үлкен көлдерде су деңгейінің көтерілуіне немесе төмендеуіне айлар немесе тіпті жылдар қажет. Төменде Манитоба көлінің Манитоба инфрақұрылымы және көлігі (MIT) анықтаған 814 фут (248 м) ASL су тасқыны деңгейінен жоғары болған су тасқыны жылдары көрсетілген. Дегенмен, көлдің маңындағы ауылшаруашылық жерлері 813 фут (248 м) ASL деңгейіне жеткен кезде жергілікті су тасқыны болуы мүмкін.

Жыл(дар) Көлдің ең жоғарғы деңгейі (ASL)
2011 12 817.2 фут (249 м) (2011)
1881 82 > 817 фут (249 м) (1882)
1954 57 816.6 фут (249 м) (1955)
1913 > 816 фут (249 м)
2014 814.7 фут (248 м)
1924 814.2 фут (248 м)
1925 814.2 фут (248 м)

1881-82 жылдары көл деңгейі тіркелмеген. Алайда, Манитоба көлінің маңындағы жер бедерін ескеретін болсақ, көлдің Ассинибойн өзеніне кері ағып түсуі үшін 817 фут (249 м) ASL деңгейі қажет, және мұндай жағдай 1881 және 1882 жылдары орын алған. Сонымен қатар, 1881 жылы Фэрфорд өзенінде су ағыны тіркелді, бұл каналды жақсарту жұмыстарынан бұрын болған. Осы кезеңде Фэрфорд өзеніндегі ағын қисығына сәйкес, ағын көл деңгейінің 817.5 футқа (249 м) ASL дейін жоғары болғанын көрсетеді. Бұған қоса, Уоррен Уфэм 1890 жылы жариялаған «Манитобадағы Агасзиз мұздық көлін зерттеу туралы есеп» атты зерттеуінде Манитоба көлінің ең төменгі деңгейінен шамамен 8 фут (2 м) жоғары көтерілгенін айтады. Жазбалар бойынша ең төменгі деңгей 810 фут (247 м) ASL шамасында болған, бұл көлдің ең жоғарғы деңгейінің 818 футқа (249 м) ASL жеткенін көрсетеді. Көл деңгейін тіркеу 1914 жылға дейін басталған жоқ. Алайда, 1913 жылы Фэрфорд өзенінде су ағыны тіркелді, және осы кезеңдегі ағын қисығына сәйкес, көл деңгейі 816 футтан (249 м) ASL жоғары болған. 2011 жылдың 31 мамырындағы үлкен жел кезінде Манитоба көлі Твин Лейкс жағалауында 820.37 фут (250 м) ASL деңгейінде өлшенді. Су деңгейінің жоғары болуы және желдің әсерінен толқындардың пайда болуы Манитоба көлінің оңтүстік бөлігінде елеулі зақымдарға әкелді. 2011 жылғы ең жоғарғы су тасқыны деңгейі – желдің әсерінен түзетілген көлдің ең жоғарғы деңгейі.

Балық аулау

Манитоба көлі Манитобаның жылдық 30 миллион долларлық коммерциялық балық аулау өнеркәсібіндегі үш маңызды көлдің бірі болып табылады. Манитоба көлінде ауланатын балықтың негізгі саудалық түрлері 19 ғасырдың соңында ақ балықтан қазіргі кезде тоқ, сойғақ және сары балыққа дейін өзгерді. Карп сияқты қауырсын балықтардың саны күрт өсті. Туллиби аулау көлемі жоғары болып қалуда, бірақ ол коммерциялық түр ретінде қарастырылмайды. Көлдегі коммерциялық қысқы балық аулаудың жалпы тіркелген аулау көлемі 1940 жылдардың соңындағы жылдық көлемнен 2002 жылы кеміп қалды.