Кіріспе

Сияның өлшенген мөлшерін беру әдісі

Баспада анилокс – флексографиялық (флексо) баспа табағына сияның өлшенген мөлшерін беруге қолданылатын әдіс. Анилокс ролі – әдетте болат немесе алюминийден жасалған қатты цилиндр, беті өнеркәсіптік керамикамен, әдетте хром(III) оксидінің ұнтағымен қапталған және миллиондаған өте ұсақ ойықтармен – анилокс жасушаларымен өрнектелген. Баспа процесінде анилокс ролі сияның нақты қабатымен жабылады, содан кейін ол баспа табағының көтеріңкі бөліктеріне беріледі. Анилокс жасушаларының саны, мөлшері және геометриясы әртүрлі болуы мүмкін және анилокс ролінің табаққа жеткізетін сия мөлшерін анықтайды.

Қолданылуы

Баспаға шығарылатын кескіндердің егжей-тегжейлілігіне байланысты, пресс-оператор жоғары немесе төмен сызық экранды анилокс ролігін таңдайды. "Сызық экраны" – анилоксқа ойылған ұяшықтардың санына қатысты қолданылатын термин. Төмен сызық экранды роликтер (100-300 lpi) сияның қалың қабаты қажет болған жағдайларда қолданылады, мысалы, ірі әріптерде жазылған мәтіндерде. Жоғары сызық экрандар (500-1500 lpi) әлдеқандай ұсақ бөлшектерді шығарады және төрт түсті басып шығару процесінде, мысалы, фотосуреттерді көшіру кезінде қолданылады. Көбінесе бір жұмысқа әртүрлі түстер үшін әртүрлі сызық экрандары қажет болады. Тәжірибелі пресс-операторлар нақты басып шығару жұмысына қажетті роликтерді анықтауға шебер. Баспа машинасының конструкциясына байланысты, анилокс ролігі бояу резервуарына жартылай батырылады немесе бояу резервуарына жартылай батырылған дозаторлық роликпен жанасады. Екі жағдайда да, роликке қалың және әдетте тұтқыр сия жағылады. Артық сияны жою үшін дәрігерлік пышақ қолданылады, нәтижесінде ұяшықтарда өлшенген мөлшерде ғана сия қалады. Содан кейін ролик флексографиялық басып шығару тақтасымен жанасып, одан басылатын материалға сияны беру үшін ұяшықтардан сияны қабылдайды. Анилокс ролігін таңдау ұяшықтардың көлеміне немесе ойылған ұяшықтардың сыйымдылығына сүйенуі керек. Басып шығару нәтижелері осы көлем арқылы қамтамасыз етіледі, ол басып шығару тақтасына, содан кейін материалға беріледі. Жалпы алғанда, материалға тиімділік шамамен 25% құрайды. Ұяшықтардың саны ролик өмірінің бойында өзгермейді, ал көлемі тозу, бітелу және зақымдану салдарынан уақыт өте келе өзгереді. Ұяшықтардың саны лазерлік гравюра процесінен қол жетімді әртүрлі ұяшық пішіндеріндегі көлемді қамтиды. Бірдей ұяшық саны әртүрлі көлемге ойылып немесе тозынуы мүмкін.

Камералы дәрігердің пышағы

Қазіргі заманғы сия мөлшерлеу жүйелері өздігінен жұмыс істейтін, камералы дәрігерлік қақпақ жүйесі деп аталатын жүйені пайдаланады, ол негізінен анилокс ролігіне сия жеткізетін коллектор болып табылады. Сия шланг арқылы камераға сорылады, ол толық сыйымдылыққа дейін толтырылады. Сия жүйеде соңғы тығындар мен дәрігерлік қақпақтармен сақталады. Бір қақпақ сияны камерада ұстап тұратын ретенциялық қақпақ ретінде жұмыс істейді. Екінші, кері бұрышпен орналасқан қақпақ, бұрын сипатталғандай, анилокс ролігінің өрнекті бетінен артық сияны алып тастайды. Камералы дәрігерлік қақпақ жүйелері жоғары сапасымен, тұрақтылығымен және дәлдігімен танылады, бұл баспа жылдамдығының және адам факторының кейбір субъективті әсерін жояды.

Роллдарды өндіру және спецификация

Анилокс орамалары бастапқыда механикалық гравировка процесін қолдана отырып, әртүрлі жасуша саны мен пішіндері бар қаттыланған болат құралдарды пайдаланып, алмаз мөлдіреу машинасымен жасалды, бірақ қазіргі заманғы орамалар лазерлік гравировкамен жасалады. Анилокс орамының сипаттамалары пластинаға берілетін сия мөлшерін анықтайды: жасушалардың бұрышы, жасуша көлемі және сызық экраны. 60 градус бұрыш берілген кеңістікте максималды тығыздыққа қол жеткізеді. Аз көлемде аз сия беріледі. Төмен сызық саны қалың сия қабатын басып шығаруға мүмкіндік береді, ал жоғары сызық саны басып шығаруда егжей-тегжейлі кескінді қамтамасыз етеді. Жасуша көлемі мен сызық экраны тығыз байланысты. Орамалар көбінесе сызық экраны арқылы сипатталады, яғни сызықтық дюймге шаққандағы жасушалардың саны. Бұл көрсеткіш әдетте 250-ден 2000-ға дейін ауытқиды, бірақ нақты сандар өндірушіге қарай өзгереді. Сатылатын орамалардың көпшілігі 800 LPI құрайды, бірақ 800–1200 сызықты орамаларға сұраныс артып келеді. Анилокс орамалары көбінесе тазалау және әртүрлі сызық экранды орамалармен ауыстыру үшін баспа машинасынан алынып орнатылады. Анилокс орамаларын дұрыс сипаттау үшін қажетті басып шығару қолданбасына сәйкес жасуша көлемі көрсетілуі керек. Аз көлем = ең жоғары сапалы процесс басып шығару үшін жұқа сия қабаттары. Жоғары көлем комбинациялық басып шығару, экранды басып шығару, сызықтық элементтер, толық жабын және лак қолдану үшін қолданылады. Түрлі басып шығару талаптары бар дерлік барлық басып шығару қолданбаларында бір көлемнің барлығын ең жоғары сапада басып шығару мүмкін емес. Басып шығару станцияларының саны шектеулі болғандықтан, көбінесе ең жоғары сапалы графика мен түс арасында таңдау жасау қажет. Анилокс орамасын сипаттағанда басып шығару талаптарынан басқа, субстрат, сия жүйесі, пластина материалы, пластинаны бекіту таспасы, баспа машинасының жылдамдығы және кептіру мүмкіндіктері сияқты көптеген факторларды ескеру қажет. Ең дұрысы – осы компоненттердің жеткізушілерімен кеңесіп, олардың тәжірибесіне сүйене отырып, гравировканың тиісті спецификацияларын алу.

Анилокс ролигінің ерекшеліктері

Анилокс роликтерін орнатудың екі тәсілі бар: бояу беру көлемі бойынша немесе жолдар саны бойынша. Әрбір тәсіл үшін еуропалық және американдық стандарттар бар.

Ауыстырылым көлемі

Ағызатын көлем – қағаздың бірлік бет ауданына берілетін сияның көлемі. Еуропалық стандарт бойынша, ағызу көлемі – 1 см³/м² немесе бір шаршы метрге бір текше сантиметр, яғни 1 см³ сия 1 м² қағазға беріледі. Кейде сия жеткізушілер бір шаршы метрге арналған g/м² көлемінде ұсынылатын салмақты көрсетеді. Бұл санды сияның г/см³ тығыздығына бөлу арқылы см³/м²-ге айналдыруға болады. Америкалық стандарт бойынша, ағызу көлемі шаршы дюймге миллиард текше микрон, әдетте BCM/in², BCM/sq in, немесе BCM деп жазылады. Бір текше микрон (μm³) – көлемнің бірлігі, ал бір миллиард текше микрон (1 000 000 000 μm³) – 0,001 см³-қа тең. Бір шаршы метр 1550 шаршы дюймға тең болғандықтан, 15 BCM/in² = 1 см³/м² болады.

Жолдар саны

Сызық саны анилокс роліндегі өрнектің нәзіктігін көрсетеді. Ол бір сантиметр немесе дюймге қазылған жасушалардың санын өлшейді. Еуропада стандарт – LPCM, яғни сантиметрге сызықтар саны. Америкада стандарт – LPI, яғни дюймге сызықтар саны. Көлемді сызық санына ауыстыру тікелей емес. Өйткені жасушаның пішіні мен анилокс роліне қазылған тереңдігіне байланысты жасушадағы боя мөлшері артық немесе кем болуы мүмкін. cm³/m² (көлем) мөлшерін LPCM (жасушаның нәзіктігі) немесе BCM-ді LPI-ге ауыстырудың жалғыз жолы – анилокс ролін өндіруші ұсынған ауыстыру кестесін қарау. Сонымен қатар, кез келген анилокс ролі уақыт өте келе тозады және оның нақты көлемі азая береді.

Қолдану және техникалық қызмет көрсету

Үлкен, кең форматты флексо-роллдарды тек жоғарғы кранмен ғана жылжытуға болады, ал кішкентай басу станоктарында анилокс-роллдарды операторлар көбінесе тікелей қолданады. Бұл жабдықты қолданғанда ең жоғары сақтық қажет, себебі қатты бетке немесе өткір бұрышқа бір соққы тиюі беткі қабаттың нәзік ұяшық құрылымын бұзып, роликті толығымен қолдануға жарамсыз етеді. Тіпті кішкентай, тар форматты роликтерге де шамамен 5000 теңге шығын келуі мүмкін. Анилокс ролигін тазалау үшін жұмсақ щеткалар қолданылады (ешқашан мыс щеткалар емес). Анилокс ролигі сулы, еріткішті және майлы бояулармен жұмыс істейді, олар ашық қалғанда және араластырылмағанда кеуіп қалады. Сондықтан, оларды пайдаланғаннан кейін дереу тазалау керек, әйтпесе ұяшықтарда бояудың кішкентай мөлшері кеуіп, «бітелу» деген мәселе туындайды. Бұл болашақта роликтен басылған кез келген нәрседе көзге көрінбейтін, бірақ қабылдауға болмайтын тесіктерге әкеледі. Анилокс ролигі болат қырғыш пышақ сынып, роликті ұса бастағанда зақымдануы мүмкін. Бұл анилокс ролигінің сызаттанған жерлерінен туындайтын «сызық» деп аталатын басып шығарудағы ақауға себеп болады.