Кіріспе

Сүтқоректілердің жыныс мүшелерінің секрециясы

Смегма (көне грекше σμῆγμα) – бұл қабыршақтанған тері жасушалары, тері майы және ылғалдың қосындысы. Ол еңбеші және әйел сүтқоректілердің жыныс мүшелерінде кездеседі. Әйелдерде ол клитордың айналасында және кіші еріннің бүктемелерінде жиналады; еркектерде смегма сынық терінің астында жиналады.

Әйелдер

Смегма – терідегі өлі жасушалармен бірігіп жиналатын май. Smegma clitoridis – клитордың апокринді бездерінің (тер) және клитордың май бездерінің (май) бөлінісі, қабыршақтанған эпителий жасушаларымен бірге. Клитордың, кіші және үлкен еріннің айналасында орналасқан бездер май бөліп шығарады. Егер смегма жиі алынып тасталмаса, клитордың жабысуына алып келуі мүмкін, бұл клиторды тікелей ынталандыруды (мысалы, мастурбация) қыңыртуы мүмкін (клитородиния).

Ұрғашы

Ер адамдарда смегма ұрық қуысын ылғалды ұстауға көмектеседі және майлаушы зат ретінде әрекет ету арқылы жыныстық қатынасты жеңілдетеді. Смегма бастапқыда Тайсон бездері деп аталатын френулум маңындағы май бездері арқылы өндіріледі деп есептелген; алайда, кейінгі зерттеулер осы бездерді табуға мүмкіндік бермеді. Джойс Райт смегманың маңдай терісінің шырышты қабатының кішкентай микроскоптық өсінділерінен пайда болатынын, ал тірі жасушалар үнемі бетке қарай өсіп, майлы дегенерацияға ұшырап, бөлініп, смегма құрайтынын айтады. Оған простата және сперма сөлдері, қабықтанған эпителий жасушалары және Литрдің зәр шығару бездерінің муцині кіреді. Сондай-ақ, иммундық жүйеге көмектесетін химотрипсин, нейтрофил эластазасы және цитокиндер де бар. Райттың сөзіне сәйкес, балалық шақта өндірісі аз болатын смегманың өндірісі жасөспірім шақтан бастап жыныстық жетілуге дейін артады, осы кезде смегманың майлау функциясы толыққанды мәнге ие болады. Орта жастан бастап өндіріс азая бастайды, ал қарттық шақта смегма өндірісі дерлік тоқтатылады.

Клиникалық маңызы және гигиена

Ересектеу кезеңінде көбейетін смегма өндірісі, ерлер мен әйелдер жақсы жыныстық гигиенаны ұстануға үйренгендіктен, шектеулі ғана маңызға ие болуы мүмкін. Мұның себебі көбінесе смегманың өзінде емес, смегманың тудырған тітіркенісінде деп саналады. Жылқының препуциалдық бүктемелерінде, зәр шығару қуысы мен зәр шығару дивертикулумында смегма жиналуы ірі "бұршақтар" құрауы мүмкін және Taylorella equigenitalis – жылқының жұқпалы метритін қоздыратын агенттің таралуына жағдай жасайды. Кейбір жылқы ветеринарлары жануардың денсаулығын жақсарту үшін еркек жыныстық мүшелерін мерзімді түрде тазалауды ұсынады.