Кіріспе
The Nice – ағылшын прогрессивті рок тобы. 1960 жылдардың соңында белсенді болды. Олар рок, джаз және классикалық музыканы үйлестірді және клавишник Кит Эмерсонның коммерциялық сәттілікке қол жеткізген алғашқы тобы болды. Топ 1967 жылы Эмерсон, Ли Джексон, Дэвид О’Лист және Иан Хейг соул әншісі П. П. Арнольдқа сүйемелдеу үшін құрылды. Хейгті Брайан Дэвисонмен ауыстырғаннан кейін, топ өздігінен дамыды және көптеген жанкүйерлерді жинады. Топтың сахналық өнерінде Эмерсонның Хаммонд органын шебер орындауы және оған немқұрайлы қарым-қатынасы көзге түсті. Олардың шығармаларына классикалық музыка мотивтері мен Боб Дилан әндерінің жаңаша өңделуі кірді. Топ Леонард Бернштейннің "Америка" әнінің инструменталдық нұсқасы арқылы коммерциялық табысқа ие болды, одан кейін О’Лист топтан кетіп қалды. Қалған мүшелері трио ретінде бірнеше альбом шығарды, бірақ Эмерсон 1970 жылдың басында топты тастап, Emerson, Lake & Palmer тобын құрды. 2002 жылы топ бірнеше концерт беру үшін қысқа мерзімге қайта құрылды.
the British band
The Nice were an English progressive rock band active in the late 1960s. They blended rock, jazz and classical music and were keyboardist Keith Emerson's first commercially successful band. The group was formed in 1967 by Emerson, Lee Jackson, David O'List and Ian Hague to back soul singer P. P. Arnold. After replacing Hague with Brian Davison, the group set out on their own, quickly developing a strong live following. The group's stage performances featured Emerson's Hammond organ showmanship and abuse of the instrument. Their compositions included radical rearrangements of classical music themes and Bob Dylan songs. The band achieved commercial success with an instrumental rearrangement of Leonard Bernstein's "America", following which O'List left the group. The remaining members carried on as a trio, releasing several albums, before Emerson left the band in early 1970 in order to form Emerson, Lake & Palmer. The group briefly reformed in 2002 for a series of concerts.
Ерте мансап
The Nice тобы Gary Farr and the T Bones тобынан өркендеді, олардың клавишашысы Кит Эмерсон мен басс-гитарашысы Keith "Lee" Джексон 1967 жылдың басында топ тарағанға дейін мүше болды. Эмерсон содан кейін Гамбургтегі Star Club-та гастрольдеген VIP тобымен қысқа уақыт ойнады, ал оның ойнау стиліне органшы Дон Шинн әсер етті, оның ішінде аспапта ойнау үшін тұрып, сахнада қозғады. Осы уақытта Ұлыбританияда туған жері АҚШ-тан гөрі үлкен танымалдылыққа ие болған әнші П. П. Арнольд өзінің қосалқы тобы "Blue Jays"-тен қанағаттанбай, оны ауыстыруды қалады. Оның жүргізушісі Эмерсон мұндай топты құрай алатынын айтты. Эмерсон келісті, бірақ топтың жылыну үшін өздері орындауы керек деген шартпен. Бұл бір топтың бағасына екі топ алуды білдіретіндіктен, менеджер Эндрю Лоуг Олдхэм осы ұсынысқа қуана келісті. Эмерсон Джексонды, барабаншы Иан Хейгті және The Attack тобының гитарашысы Дэвид О'Листі шақырды, соңғысын журналист Крис Уэлч ұсынды. Топ атын Арнольдтың "Міне, Наз келеді" деген сөзінен алды, бірақ топ оны "The Nice" деп қате естіген. Топ өзінің алғашқы концертін 1967 жылдың мамыр айында өткізді және 13 тамызда Виндзордағы 7-ші Ұлттық джаз және блюз фестивалінде үлкен жетістікке жетті. Олдхэм топқа жеке жиынтық беруге қол жеткізді, бұл Арнольдты бас сахнаға сүйемелдеуден алшақтатып, олар назар аударды. Келесі аптада Уэлч Melody Maker журналында "Бұл топтың алғашқы жанкүйерлерін өте драматикалық жағдайда жеңіп жатқанын алғаш рет көрдім" деп жазды. Арнольд көп ұзамай АҚШ-қа оралғаннан кейін Олдхэм топқа өз келісімшартын ұсынды. Хейг топтың "прогрессивті" бағытына қызығушылық танытпады, сондықтан оны бұрынғы Mark Leeman Five және Habits тобының барабаншысы Брайан Дэвисон алмастырды. Енді өздерінің жеке тобы болған The Nice өз жабдықтарын кеңейтіп, роудилер Базз Уорд пен Леммиді жалдады, соңғысы Эмерсонға Хитлер жастарының салтанатты пышағын сыйлады, оны ол Hammond орган аспабының кілттеріне қадап қоятын. 1967 жылдың соңында олар Джими Хендрикс, Pink Floyd, The Move және Amen Corner тобымен бірге гастрольдік турнеде болды. Pink Floyd тобының сол кездегі жетекшісі Сид Барретт бірнеше концертті өткізіп жіберді, сондықтан О'Лист оның орнын басты. Топтың алғашқы альбомы 1967 жылдың күзінде жазылды, ал сол жылдың қазан айында олар Джон Пилдің Top Gear радиошоуы үшін алғашқы жазбасын жасады. Альбомға классикалық және джаз әсерлері енді, соның ішінде Леош Яначектың Sinfonietta шығармасының үзінділері және Дейв Брубектің "Blue Rondo a la Turk" әнінің "Rondo" деп қайта аталған нұсқасы, бұл процесте бастапқы 9/8 өлшемі 4/4 өлшеміне ауыстырылды. Топ студияда жолдың ұзындығы бойынша продюсер Олдхэммен келіспей қалды, бірақ ақырында дауды жеңіп алды; толық сегіз минуттық шығарма альбомға енгізілді. Альбом шыққаннан кейін топ Олдхэмнің менеджер және жазба компаниясының иесі ретінде мүдделер қақтығысы бар екенін түсінді, сондықтан олар басқару міндеттерін жүктеу үшін спорт журналисі Тони Страттон Смитты жалдады. Екінші сингл үшін The Nice Леонард Бернштейннің "America" әніне аранжировка жасады, ол Эмерсонның айтуынша, ең алғашқы инструменталды наразылық ән. Тректе Бернштейн шығармасының негізгі тақырыбы қолданылды (West Side Story), сонымен қатар Дворжактың Жаңа әлем симфониясының фрагменттері де енді. Сингл Арнольдтың үш жасар ұлының "Америка уәде мен күтумен жүкті, бірақ оны сөзсіз өлтіреді" деген сөздерімен аяқталады. Жаңа аранжировка "America (Екінші түзету)" деген атпен АҚШ Конституциясының қару-жарақ алып жүру құқығына қатысты ережесіне сілтеме ретінде шығарылды. 1968 жылдың шілдесінде Immediate Records тобы синглді насихаттау үшін топ мүшелерінің тізелерінде кішкентай ұлдар бейнеленген, ал балалардың басына Джон Ф. Кеннеди, Роберт Ф. Кеннеди және Мартин Лютер Кингтің суреттері түсірілген даулы плакат жариялады. Топ өкілі: "Біздің қазіргі синглді бірнеше дискі дүкендері сатудан бас тартты, егер плакаттар АҚШ-та шығарылса, олар айтарлықтай зиян келтіреді". Екінші альбомының жарық көргеніне бір апта өткен шілде айында топ Эмерсонның "America" әнін орындаған кезде Лондонның Корольдік Альберт залында өткен "Come Back Africa" атты қайырымдылық шарасында американ туын өртеп жібергеніне байланысты дау тудырды. Содан кейін топқа сол жерде ойнауға тыйым салынды. 1968 жылдың жазында топ О'Листтің сенімділігі туралы алаңдады және қыркүйекте Кройдонның Фэрфилд Холлда өткен концерттен кейін мәселе көтерілді. Уордтың айтуынша, О'Листпен өнерлеу барысында жанжал болған. Эмерсон содан кейін Джексон мен Дэвисонмен топ кездесуін шақырды және О'Листті жұмыстан шығару керектігін айтты. Олар келісті және қазан айында The Ritz, Bournemouth-та өткен өнерлеуден кейін Страттон Смит оны жұмыстан шығарды, топтың барлық мүшелері куәгер болды. Алайда О'Лист, ол топтан өз еркімен кеткенін, себебі Смит Эмерсонды топтың бетке айналдыру туралы шешім қабылдағаннан кейін ренжіді, деді: "Мен топтан кеттім және Киттің маған хабарласуын күттім, мен тікелей Китке жүгінуім керек еді, бірақ мен солай істемедім".
Үш бөлікке дейін азайту
The Nice қысқа ғана уақытқа Стив Хауды іздеуді қарастырды. Хау топтың қалған мүшелерімен жақсы тіл табысты, бірақ бір аптадан кейін ойын өзгертіп, қосылмауды шешті. Эмерсон О'Листтің бұрынғы өлеңдерін орындау үшін гитара үйренуге тырысты, бірақ бір концерттен кейін ол әрекеттен бас тартты. Топтың екінші альбомы, Ars Longa Vita Brevis, Жан Сибелиус жазған «Карелия сюитасынан» алынған Интермеццоның аранжировкасын қамтыды, оны топтың досы Рой Харпер орындауға кеңес берген, ал альбомның екінші жағында сюита болды. Топ алғаш рет сюитаның кейбір бөліктерінде оркестрді пайдаланды. 1969 жылы топ Уайт аралы фестивалінде өнер көрсетті және «Yes» және «Bonzo Dog Doo Dah Band» тобымен бірге Ирландияда қысқа гастрольдік сапар жасады, бұл логистикалық қиындықтарға толы болды. Үшінші альбом, Ұлыбританияда Nice, ал АҚШ-та Everything As Nice As Mother Makes It деп аталды, бір жағы американдық турнеде, ал екінші жағы студиялық материалда жазылған. Бұрынғы альбомдар сияқты, бұл альбомда да классикалық шығармалардың аранжировкалары болды, оның ішінде Чайковскийдің Алтыншы симфониясының үшінші бөлімі (Pathetique), сондай-ақ Боб Диланның «She Belongs to Me» және Тим Хардиннің «Hang on to a Dream» өлеңдерінің жаңадан аранжировкасы бар еді. 1969 жылы топ басқа жобаларға да үлес қосуға уақыт тапты. Эмерсон Род Стюарт пен The Faces үшін сессиялық музыкант ретінде жұмыс істеді, ал топ Рой Харпердің 1970 жылғы Flat Baroque and Berserk альбомындағы «Hell's Angels» трекіне аспаптық қолдау көрсетті. Жылдың ортасында тур-промоутер Майкл Эмерсон Ниццадан Ньюкасл-апон-Тайн өнер фестивалі үшін музыка жазуды сұрады. Нәтижесінде «Бес көпір» сюитасы дүниеге келді. Топ бұл шығарманы 1969 жылдың 10 қазанында Ньюкасл қалалық залында тұсаукесер етті. 17 қазанда Фэрфилд Холлда (Кройдон) оркестрмен бірге толық нұсқасы орындалды және ол сол аттас альбомға жазылды. Атауы қаланың Тайн өзенін бойлап созылған бес көпіріне сілтеме жасайды, ал Джексонның өлеңдері оның Ньюкаслде өткен балалық шағы мен Сент-Джеймс Парк стадионы туралы айтады. 1969 жылдың соңында Эмерсон Ницца музыкалық жағынан мүмкін болғанның бәрін жетістікке жеткізді деп ойлады және Джексонның шектеулі вокалдық стиліне қанағаттанбады. Ол Джек Брюс пен «Yes» тобының Крис Сквайрдан жаңа топ құру туралы сұрады, бірақ екеуі де Эмерсонның ұсынысын қабылдамады. АҚШ-та King Crimson тобымен гастрольде жүргенде Эмерсон Страттон Смитпен кездесіп, «Ницца өзінің мақсатына жетті» деді. Жыл соңында Эмерсон мен Кримсонның Грег Лейкі бірлесіп топ құруға келісті. Топ 1970 жылы гастрольдік сапарларын жалғастырды, бірақ сол жылдың басында Эмерсон Джексонға топтан кететінін хабарлады. Immediate Records банкротқа ұшырағаннан кейін жағдай нашарлады; топ кейіннен белсенді болған кезде лейблдан ешқандай роялти алмағанын айтты. 1970 жылдың ақпанында топ Зубин Мехта басқаратын Лос-Анджелес филармониясы оркестрімен бірлесіп жұмыс істеді. Бұл келесі айда «Switched On Symphony» бағдарламасының бір бөлігі ретінде көрсетілді. Сол кездегі стандартты теледидар процедурасына сәйкес, Ниццаның үлесі («America» нұсқасы) уақытынан бұрын жазылды және топ камераға мимика жасады. Наурыз айына қарай топ тарасатынын растады, ал топтың шешімі туралы хабар Melody Maker журналында жарияланды. Топ өзінің соңғы британдық концертін 22 наурызда Фэрфилд Холлда (Кройдон) өткізді, ал қысқа неміс турнесінен кейін топ тарады, соңғы концертін 30 наурызда Берлин Sportpalast-та өткізді.
Ниццадан кейінгі және қайта кездесу
Эмерсон мен Лейк Atomic Rooster тобынан Карл Палмерді шақырып алып, Emerson, Lake & Palmer (ELP) тобын құрды. 1971 жылы Nice тобының «Elegy» альбомы, музыкант қайтыс болған соң жарық көрді. Ол бұрын жарияланған тректердің әртүрлі нұсқаларын қамтыды, олардың екеуі студияда жазылған, ал екеуі 1969 жылғы АҚШ гастрольдік турнесінен тікелей жазбалар болды. Эмерсон альбомды жинауға қатыспады, бұл жұмысты Джексон, Дэвисон және Charisma Records компаниясы жасады. Альбом Ұлыбританияда 5-орынға жетті. Джексон 1970 және 1973 жылдар аралығында бес альбом шығарған Jackson Heights тобын құрды. Эмерсон бұл топты қолдады және олардың жанкүйеріне айналды. Дэвисон 1970 жылы «Every Which Way» тобымен бір альбом шығарды. Джексон мен Дэвисон 1974 жылы клавишник Патрик Моразбен бірге Refugee тобын құрды, бірақ Мораз бір альбомнан кейін топты тастап, Yes тобында Рик Уэйкманның орнына келді. Үштен астам онжылдықтар бойы үзіліс жасағаннан кейін, Nice тобы 2002 жылы концерттер сериясі үшін қайта құрылды. «Vivacitas» атты үш дискілік жинақ шығарылды, үшінші дискіде Эмерсон, Джексон және Дэвисонпен сұхбат жазылған. О'Лист қайта қосылуға қатыспады және оның орнына гитарист Фил Хилборн келді. Дэвисон 2008 жылдың 15 сәуірінде 65 жасында Девон штатының Хорнс-Кросс аймағында ми ісігінен көз жұмды.
Музыкалық стиль
Ницца тобы негізінен концерттік топ болды. Олардың сахналық өнерлері батыл және қатал болды, Эмерсон кері байланыс пен бұрмалауды пайдаланды. Ол өзінің Hammond L 100 органын күшпен ойнап, онымен күресіп, тіпті пышақтармен шабуылдады (осы қимылдар кезінде клавишаларды басып тұру және ноталарды созу үшін қолданды). Эмерсонның ойнау стиліне Джими Хендрикс, Clouds тобының Билли Ричи, Дон Шинн, сондай-ақ пианист Джерри Ли Льюис сияқты музыканттар әсер етті. Топтың алғашқы дыбысы психоделикалық рокқа көбірек бейімделген, классикалық элементтер сирек кездесетін. О'Лист кеткеннен кейін Эмерсонның топтың бағытын анықтаудағы ықпалы артты, нәтижесінде музыка күрделене түсті. Топта гитараның болмауы және Эмерсонның рок музыкасындағы клавиатуралық аспаптардың рөлін жаңаша анықтауы Ниццаны көптеген құрдастарынан ерекшелендірді. Ол гитаристтің жоқтығын өтеу үшін Marshall Amplification және Leslie динамиктерін бірге қолданды, толық дыбыс проекциясын қамтамасыз етті. Джексон өзін аса көрнекті әнші деп санамады, себебі топ оның дауыс диапазонына сай келмейтін кілттерді таңдады, бірақ оның плектрді жиі пайдаланатын бас гитарада ойнауы топтың ерекше дыбысының маңызды бөлігі болды. Ол Боб Диланның музыкасына әсерленді, оның әндері сол кезде жиі орындалды; Ницца олардың бірнешеуін өңдеп, әдетте үш немесе төрт шумаққа дейін қысқартып, "Ол менікі" сияқты ұзақ импровизациялық бөлімдер қосты.
Мұра
Рок тарихында Кит Эмерсонды танымал еткен топ ретінде жиі айтылса да, «Ницца» прогрессивті рок топтарының алғашқыларының бірі болды және олардың стильдерінің үйлесімі 1970 жылдары осы бағытты күшті ықпалға алды. Олардың «Charisma Records» лейбліндегі коммерциялық табысы лейблдің құрылуына түйін болды, кейіннен «Жаратылыс» және «Ван дер Граф Генераторы» сияқты бірнеше басқа прогрессивті топтар да осы лейблге қосылды. «Жаратылыс» тобы «Ниццаға» жанкүйер болатын және «Trespass» альбомындағы «The Knife» әні тікелей осы топтан шабыттанды. Питер Габриэльдің сөзіне сүйенсек, Джими Хендрикс «Ниццадан» настолько әсерленгендіктен, топқа қосылуға өтініш білдірген. «Ницца» рок-топ пен оркестрді біріктірген алғашқылар болмаса да, олар «Pink Floyd» тобының «Atom Heart Mother» сияқты басқа топтардың ұқсас тәжірибелеріне себепкер болды. Бұл топ көбінесе «ELP» тобымен салыстырылды, бірақ олардың арасында маңызды айырмашылықтар бар еді. Эмерсонның өнерпаздығы «Ниццада» маңыздырақ болды, ол концерттерде көбінесе тек «Hammond» органын қолданды, ал «ELP» тобында «Moog» синтезаторының және басқа да клавиатуралардың кең ауқымын пайдаланды. «Ниццаның» ерте жақтасы болған Джон Пил «ELP» тобын «талант пен энергияның зыянды жұмсалуы» деп атады.