Чарли Чаплин өмірінен сыр шертер фильм

Кіріспе

1992 жылы Ричард Аттенбороның түсірген фильмі – 1992 жылғы ағылшын комедиялық актері және кинорежиссері Чарли Чаплиннің өміріне арналған тарихи комедиялық драма. Оны Ричард Аттенборо өндірген және режиссерлік еткен. Басты рөлдерде Роберт Дауни-күлгі, Мариса Томей, Дэн Айкройд, Пенелопа Энн Миллер және Кевин Клайн ойнаған. Сондай-ақ, Чарли Чаплиннің анасы Ханна Чаплин рөлінде оның қызы Джеральдин Чаплин де ойнады. Фильм Уильям Бойд, Брайан Форбс және Уильям Голдманның 1964 жылы жарық көрген «Менің өмірбаяным» және 1985 жылы жарық көрген киносыншы Дэвид Робинсонның «Чаплин: өмірі мен өнері» кітаптарынан бейімделген. Осы туындыға ат салысқан продюсер Диана Хокинс. Музыкалық қосымшаны Джон Барри жазған. Фильм прокатта үлкен табыс әкелмеді, 31 миллион долларлық бюджетке қарсы 12 миллион доллар жинады және сыншылардан әртүрлі пікірлер алды. Алайда, Даунидің ойнаған рөлі мақтауға ие болды, ол «Үздік актер» номинациясында BAFTA сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ «Оскар» және «Алтын глобус» сыйлықтарына ие болды.

Сюжет

Қартайған Чарли Чаплин 1962 жылы Швейцариядағы Джордж Хейденмен, өзінің өмірбаянының ойдан туған редакторымен болған әңгімеде естеліктермен бөліседі. Виктория дәуіріндегі Лондонның шығыс жағында Чаплин кедейлікпен күрескен балалық шағынан қашып, түрлі қойылымдар әлеміне еніп кетеді. 1894 жылы анасы Ханна сахнада дауысын жоғалтқаннан кейін, бес жасар Чарли оның орнына шығады. Ханна психозға шалдыққаннан кейін психиатриялық ауруханаға жатқызылады. Ара жылдарда Чаплин мен оның інісі Сидней Фред Карноның түрлі қойылымдар ұйымдастырушысымен жұмыс істейді, ол кейіннен оларды Америка Құрама Штаттарына жібереді. Ол биші Хетти Келлимен танысып, жақын қарым-қатынас бастайды және оған үйлену ұсынысын жасайды. Алайда Келли өте жас екенін айтып, ұсыныстан бас тартады. Чаплин табысқа жеткеннен кейін қайта оралуға уәде береді. Америкада Чаплинді әйгілі комедия өндірушісі Мак Сеннет жұмысқа қабылдайды. Ол Tramp кейіпін жасайды және Сеннеттің қатыны Мейбл Нормандтың нашар режиссерлік қабілеттеріне байланысты өзі режиссер болады. Сидней оның менеджері болғаннан кейін, Чаплин Сеннеттен бөлініп, фильмдеріне шығармашылық бақылау жасауға тырысады, сонымен қатар өз студиясын құруды мақсат етеді. 1917 жылы ол "Көшпелі" фильміндегі жұмысын аяқтап, актриса Эдна Пурвианспен екі жылдық қарым-қатынас бастайды. Бірнеше жыл өткен соң, Дуглас Фэрбенкс ұйымдастырған кеште Чаплин бала актриса Милдред Харриспен танысады. Ол жеке студиясын құрып, 30 жасқа толғанға дейін "әлемдегі ең танымал адам" атына ие болады. Чаплин Фэрбенкске Харрис жүкті болғандықтан үйленуі керектігін айтады, бірақ кейін бұл жалған екенін біледі. Чаплин актерлер мен режиссерлер және насихат туралы Дж. Эдгар Гувермен келіспеушілікке келеді. Бұл Гувердің 40 жылдық қастық ниетін тудырады. Харристің ажырасу адвокаттары Чаплиннің "Бала" фильмін мүлік деп есептейді. Чаплин мен Сидней түсірілген материалдармен қашып кетеді, оны Солт-Лейк-Ситидегі қонақ үйде монтаждап, Лос-Анджелеске қайта әкеледі. Ағалары аналарын да шақырады, бірақ Чаплин оның денсаулығының нашарлауына шыдамайды. 1921 жылы Чаплин Ұлыбританияда "Бала" фильмінің премьерасына қатысады. Ол Хеттиді табуға үміттенеді, бірақ оның тұмау эпидемиясында қайтыс болғанын біледі. Чаплин сонымен қатар британдық жұмысшы табының Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық қарулы күштерге қосылмағаны үшін оған наразы екенін анықтайды. Америкаға оралғаннан кейін Гувер Чаплиннің жеке өмірін зерттейді, оны кеңесшілдік көзқарастарға бейім деп күдіктенеді. Чаплин "сүреті бар фильмдердің" оның мансабына тигізетін әсерін қарастыруға мәжбүр болады. Үнді фильмдердің танымалдығына қарамастан, ол Tramp кейіпіндегі сүреті бар фильм түсірмеймін деп уәде береді. 1925 жылы Чаплин "Алтын азабы" фильмін түсіріп, кішкентай рөлде ойнаған актриса Лита Грейге үйленеді. Алайда, кейін ол Джорджқа оны әрқашан "нағыз жаман әйел" деп ойлағанын айтады және өмірбаянында оны сирек атайды. Чаплин Паулет Годдардқа үйленеді және Уолл-стрит құлауынан кейін жұмыссыз қалған миллиондаған адамдарға өте қайғылы және көңіл жағдайын түсінеді (Чаплин құлаудан бір жыл бұрын акцияларының көп бөлігін сатқан). Чаплин бұл мәселені "Заманауи уақыттар" фильмінде көрсетуді шешеді, бірақ осы фильмге берілгендігі некесінің ажырасуына әкеледі. Өнеркәсіптік кеште жартылай рома Чаплин нацистпен қол алысудан бас тартады. Фэрбенкс Чаплиннің Адольф Гитлерге ұқсайтынын айтады, бұл оны "Ұлы диктатор" фильмін жасауға шабыттандырады. Нацизмді сатиралық сипаттаған фильм бүкіл әлемде танымал болып, Гуверді одан да ашуландырады, ол оны Америкаға қарсы насихат деп санайды. Чаплин Хеттиге ұқсайтын актриса Оона О'Ниллге үйленеді. Алайда, ол бұрынғы сүйіктісі Джоан Барридің баласының әкесі деп айыпталады. Қанды тексеру баланың өзіне тиесілі емес екенін көрсетсе де, сот қанды тексеруді жарамсыз деп танығаннан кейін Чаплинге қаржылық қолдау көрсетуді бұйырады. Оның беделіне нұқсан келгендіктен, ол жеті жылдан астам уақыт бойын "Жарқын шам" фильмін шығарғанға дейін жұртшылықтан жасырынады. Маккартизм кезінде Чаплиндер Америкадан Ұлыбританияға сапармен кетеді, бірақ АҚШ-тың Бас прокуроры оның елге қайта кіру рұқсатын жоққа шығарады. 1972 жылы Чаплин Америкаға арнайы Академия сыйлығын алуға шақырылады. Екі онжылдық жер аударылудан кейін бастапқыда ренішті және оны ешкім есіне алмайтынына сенімді болғанына қарамастан, ол көрермендер оның фильмдерінен алынған кадрларды күлгенде және Чаплинге Академия сыйлығының ең ұзақ созылған аплодисментін сыйлағанда көздерінен жас шығарады.

An elderly Charlie Chaplin reminisces during a 1962 conversation in Switzerland with George Hayden, the fictionalized editor of his autobiography. In the Victorian era East End of London, Chaplin escapes his poverty stricken childhood by immersing himself in the world of variety circuit. In 1894, after his mother Hannah loses her voice onstage, five year old Charlie takes her place. Hannah is eventually committed to an asylum after developing psychosis. Over the years, Chaplin and his brother Sydney gain work with variety producer Fred Karno, who later sends him to the United States. He begins a relationship with dancer Hetty Kelly and soon proposes to her. However, Kelly declines, reasoning she is too young. Chaplin vows to return when he is a success. In America, Chaplin is employed by famous comedy producer Mack Sennett. He creates the Tramp persona, and due to the terrible directorial abilities of Sennett's girlfriend Mabel Normand, he becomes his own director. After Sydney becomes his manager, Chaplin breaks from Sennett to gain creative control over his films, with the goal of one day owning his own studio. In 1917, he completes work on his film The Immigrant and starts a two year relationship with actress Edna Purviance. Years later, at a party thrown by Douglas Fairbanks, Chaplin dates child actress Mildred Harris. He sets up his own studio and becomes "the most famous man in the world" before his 30th birthday. Chaplin tells Fairbanks that he must marry Harris because she is pregnant but later learns it is a hoax. Chaplin has a confrontation with J. Edgar Hoover about actor/directors and propaganda. This sparks a 40 year long vendetta by Hoover. Harris's divorce lawyers claim Chaplin's film The Kid as an asset. Chaplin and Sydney flee with the footage, finish editing it in a Salt Lake City hotel, then smuggle it back to Los Angeles. The brothers arrange for their mother to join them, but Chaplin cannot cope with her worsened condition. In 1921, Chaplin attends the UK premiere of The Kid. He hopes to locate Hetty, but soon learns that she died in the influenza epidemic. Chaplin also discovers the British working class resent him for not joining the British armed forces during World War I as they did. Back in America, Hoover digs into Chaplin's private life, suspecting him of Pro Soviet sympathies. Chaplin is forced to consider the effect of "talkies" on his career. Despite the popularity of sound films, he vows never to make a talkie featuring the Tramp. In 1925, Chaplin makes The Gold Rush and marries bit part actress Lita Grey. However, he later says to George that he always thought of her as a "total bitch" and barely mentions her in his autobiography. Chaplin marries Paulette Goddard and feels a sense of guilt and sympathy for the millions unemployed due to the Wall Street Crash (Chaplin sold most of his shares the year before the crash). Chaplin decides to address the issue in Modern Times, but his dedication to this film results in the breakup of his marriage. At an industry party, the partially Roma Chaplin refuses to shake hands with a visiting Nazi. Fairbanks comments that Chaplin resembles Adolf Hitler, inspiring him to create The Great Dictator. The film, which satirizes Nazism, is a hit worldwide and further enrages Hoover, who believes it to be anti American propaganda. Chaplin marries actress Oona O'Neill, who resembles Hetty. However, it is alleged that he is the father of the child of former lover Joan Barry. Despite a blood test proving that the child is not his, Chaplin is ordered to provide financial support after the blood test is declared inadmissible in court. With his reputation damaged, he stays out of the public eye for over seven years until producing Limelight. During McCarthyism, the Chaplins leave America together on a visit to Britain, but then the United States Attorney General revokes his re entry permit. In 1972, Chaplin is invited back to America to receive a special Academy Honorary Award. Despite being initially resentful after two decades in exile and certain that no one will even remember him, he is moved to tears when the audience laughs at footage from his films and gives Chaplin the Academy Awards' longest standing ovation ever.

Өндіріс

Ричард Аттенборо 1988 жылы Чаплиннің өмірбаянына құқық алды және оны Universal компаниясымен жасауға ниеттенді. Фильмге кеңесші болған Марк Ванамакердің айтуынша, Аттенборо Чаплиннің өмірін толық зерттеу үшін бір кезде мини-сериал жасау туралы ойлаған. Аттенборо Роберт Дауни-младшийді Чаплин рөліне алғысы келсе де, студия басшылары Робин Уильямс немесе Билли Кристалды рөлге қарастырды. Джим Кэрри де үміткерлердің арасында болды. Дэвид Леттерманның Netflix сериясында «My Next Guest Needs No Introduction» Downey Jr. Аттенбороның Том Крузға рөл ұсынғанын, бірақ Круз бас тартқанын айтты. Фильмнің бастапқы нұсқасы төрт сағаттық болды, кейін шығару үшін екі жарым сағатқа дейін қысқартылды. Фильм Чаплиннің өмірінің кейбір аспектілерін еркін бейнелегені үшін сынға ұшыраса да, Даунидің Чаплин рөліндегі өнері жалпы мақұлдауға ие болды. Аттенборо Доунидің өнеріне сенімді болғандықтан, фильмнің соңында Чаплиннің тарихи кадрларын қосты. Rotten Tomatoes веб-сайтының мәліметінше, 54 сынға негізделген 59% сыншы Чаплинге оң баға берді, орташа бағасы 5.7/10 болды. Сайттың консенсусы: «Чаплин Роберт Даунидің кіші рөліндегі керемет өнермен мақтанады, бірақ бұл оның классикалық фильмдерімен салыстырғанда көңілсіз биографиялық фильмді жеңу үшін жеткіліксіз». Metacritic-те фильм 22 сыншының бағасы бойынша 100 балдық шкала бойынша 47 бал алды, бұл «аралас немесе орташа пікірлер» дегенді білдіреді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге «A» бағасын берді. The New York Times газетінен Винсент Канби Даунидің өнерін жоғары бағалап, фильмді «өте құрметпен қабылдады». Variety журналынан Тодд Маккарти Чаплиннің өмірі фильмде толыққанды көрсетілуі мүмкін емес екенін айтып, сценарийді сынға алды, бірақ актерлік құрам мен фильмнің алғашқы сағатын мақтады. Роджер Эберт The Chicago Sun Times газеті фильмге төрт жұлдыздың екеуін берді, оны «күңкіреген, дұрыс емес фильм, жақсырақ болуы үшін барлық мүмкіндіктер бар» деп сипаттады, бірақ Дауни мен өндіріс сапасын жоғары бағалады. Лос-Анджелес Таймс газетінен Кеннет Туран Аттенбороның режиссерлік шеберлігі мен Чаплиннің өмірі үйлеспейтінін сезінді, бірақ Дауни туралы былай деді: «Жақын және жанды, жас Чаплинге еңсеріп ұқсайтын Дауни, оның әйгілі қаз жүрісі мен оңай қимыл-қозғалысын ғана емес, сонымен қатар актерлер күтпегенде ойлап тапқан ерік-жігер мен шығармашылықтың арқасында Чаплинге айналып, оның кейіпкерін және салқын жан дүниесін дәл қайта жаратады, тіпті комедианттың қызы Джеральдин де таңғалып, алаңдады».

Richard Attenborough acquired the rights to Chaplin's biography in 1988 and intended to make it with Universal. According to Marc Wanamaker, who served as an advisor on the film, Attenborough had thought of making a miniseries at one point, to fully explore Chaplin's life. Although Attenborough wanted Robert Downey Jr. for the part of Chaplin, studio executives wanted Robin Williams or Billy Crystal for the role. Jim Carrey was also considered. On David Letterman's Netflix series My Next Guest Needs No Introduction, Downey Jr. revealed that Attenborough had also been interested in Tom Cruise for the role, but Cruise declined the offer. The film had a four hour cut that was later edited down to two and a half hours for release. Although the film was criticized for taking dramatic license with some aspects of Chaplin's life, Downey's performance as Chaplin won universal acclaim. Attenborough was sufficiently confident in Downey's performance to include historical footage of Chaplin himself at the end of the film. According to the review aggregator website Rotten Tomatoes, 59% of critics have given Chaplin a positive review based on 54 reviews, with an average rating of 5.7/10. The website's critics consensus reads, "Chaplin boasts a terrific performance from Robert Downey, Jr. in the title role, but it isn't enough to overcome a formulaic biopic that pales in comparison to its subject's classic films." At Metacritic, the film has a weighted average score of 47 out of 100 based on 22 critics, indicating "mixed or average reviews". Audiences polled by CinemaScore gave the film an "A " on a scale ranging from A+ to F.

Vincent Canby of The New York Times lauded Downey's performance, and deemed the film "extremely appreciative". Todd McCarthy of Variety remarked that Chaplin's life was too grand to be properly captured in a film, criticizing the screenplay, but praised the casting and the film's first hour. Roger Ebert of The Chicago Sun Times gave the film two out of four stars, dubbing the film, "a disappointing, misguided movie that has all of the parts in place to be a much better one", but praised Downey and the production values. Kenneth Turan of the Los Angeles Times felt Attenborough's filmmaking and Chaplin's life were ill suited to each other, but said of Downey, "Lithe and lively and looking remarkably like the younger Chaplin, Downey does more than master the man’s celebrated duck walk and easy grace. In one of those acts of will and creativity that actors come up with when you least expect it, Downey becomes Chaplin, re creating his character and his chilly soul so precisely that even the comedian’s daughter Geraldine, a featured player here, was both impressed and unnerved."

Кассалық жинақ

Фильм Ұлыбританияда 1,8 миллион фунт стерлинг (2,7 миллион доллар), ал АҚШ-та 9,5 миллион доллар табалдырысын өтті.

Марапаттар мен ұсыныстар

Наградалар санаты Тұғырлы кандидаттар Нәтижесі 20/20 сыйлықтары Ең үздік актер Роберт Дауни кіші. Ең үздік түпнұсқа саз Джон Барри. «Оскар» сыйлықтары Ең үздік актер Роберт Дауни кіші. Ең үздік көркемдік безендіру Көркемдік режиссер: Стюарт Крейг; Декорация: Крис А. Батлер. Ең үздік түпнұсқа саз Джон Барри. «Артиос» сыйлықтары Драмалық толық метражды фильмге ең жақсы кастинг – Майк Фентон. Сыйлықтар шеңберінің қауымдастығы Бас рөлдегі ең үздік актер Роберт Дауни кіші. Ең үздік макияж және шаш үлгісі Уолли Шнайдерман, Джилл Роккоу және Джон Каглионе кіші. Ең үздік өндіріс дизайны Стюарт Крейг және Крис А. Батлер. Ұлыбритания кино және телеарналар академиясының сыйлықтары Бас рөлдегі ең үздік актер Роберт Дауни кіші. Ең үздік костюм дизайны Джон Молло және Эллен Мирожник. Ең үздік гример Уолли Шнайдерман, Джилл Роккоу және Джон Каглионе кіші. Ең үздік өндіріс дизайны Стюарт Крейг. Ұлыбритания кинооператорлар қоғамының сыйлығы Театрлық толық метражды фильмдегі ең үздік операторлық жұмыс – Свен Нюквист. Чикаго киносыншылар қауымдастығының сыйлықтары Ең үздік актер Роберт Дауни кіші. Ең үміткер актриса Мариса Томей. «Фантаспорту» халықаралық фантастикалық кинофестивалі Ричард Аттенбороу. «Алтын глобус» сыйлықтары Драмалық фильмдегі ең үздік актер Роберт Дауни кіші. Драмалық фильмдегі ең үздік қосалқы актриса Джеральдин Чаплин. Фильмдегі ең үздік түпнұсқа саз Джон Барри. Лондон киносыншылар шеңберінің сыйлықтары Жылдың ең үздік актері Роберт Дауни кіші. Мәскеу халықаралық кинофестивалі «Алтын Георгий» – Ричард Аттенбороу.

Үй медиасы

Фильм 1993 жылғы маусымда VHS және LaserDisc форматтарында, кейін 1997 жылы DVD, ал 1998 жылғы 5 шілдеде Live Home Video компаниясы LaserDisc түрінде шығарды. 2008 жылы Lions Gate Entertainment (студия фильмді тарату құқығын авторлық құқықты иеленуші StudioCanal лицензиясы бойынша алған) 15 жылдығына арналған нұсқасын шығарды. Мерейтойлық басылымда продюсерлермен кеңінен сұхбаттасулар және Чаплиннің яхтасында түсірілген бірнеше минуттық үй видеолары кірді. Бұл DVD-нің қаптамасында фильмнің ұзақтығы 135 минут деп қате көрсетілген, бірақ ол бастапқы кинотеатрлық көрсетілімнің 143 минуттық ұзақтығын сақтайды. 15 жылдығына арналған басылым кейіннен 2011 жылдың 15 ақпанында Blu-ray форматтарында жарық көрді.