Мухаммед Али өмірінен сыр шертер фильм

Кіріспе

2001 жылы Майкл Манн түсірген фильм. Али Вьетнам соғысына қатысудан бас тартып, бокс лицензиясынан, паспортынан және титулынан айырылады, содан кейін бес жылға түрмеге кесіледі. Али 17 жасар Белинда Бойдқа үйленеді. Үш жылдық үзілістен кейін, «Клейге қарсы АҚШ» ісінде оның үкімі күштен шығарылады. Одан кейін ол қайтадан рингке шығып, Джерри Кварриді үш раундта техникалық нокаутпен жеңеді. Али ауыр салмақтағы чемпиондық атауын Джо Фрейзерден қайтарып алуға тырысады. «Ғасырдың жекпе-жегінде» Фрейзер Әлиден басым түсіп, төрешілер шешімімен жеңіске жетеді, бұл Әли мансабындағы тұңғыш жеңіліс болды. Кейін Фрейзер Джордж Форманға чемпиондық белбеуін жоғалтады. Форман мен Али Заирдің Киншаса қаласына «Жанглидегі жұдырық» жекпе-жегіне барады. Сол жерде Али Вероника Поршемен танысып, оған құмар болады. Оның адалдығына қатысты қауесеттерді газеттен оқыған Белинда әйелі Заирге барып, онымен сөйлеседі. Али Верониканы сүйетініне көзі жетпейтінін, бірақ алдағы титулдық жекпе-жегіне толыққанды назар аударып отырғанын айтады. Форманмен болған жекпе-жектің көп бөлігінде Әли арқанға сүйеніп тұрып, Форманның шаршауына мүмкіндік жасайды («арқанмен шаршату» тактикасы). Содан кейін ол шаршаған Форманды нокаутқа жіберіп, ауыр салмақтағы чемпиондық атауын қайтадан жеңіп алады.

Өндіріс

Жоба 1992 жылы продюсер Пол Ардажи Мұхаммед Әлидің өмірбаянына киноқұқығын алғаннан кейін басталды. 1992 жылы Ардажи Әлидің 50 жылдығында болып, оның өмірінен фильм түсіруге келісім алды. Опциялық кезеңінің соңына таяп, Ардажи Sony Pictures компаниясымен келісімшарт жасап, продюсер Джон Петерспен серіктес болды. Продюсер Джон Петерс 1994 жылы фильмді дамытуға кірісті. Грегори Аллен Говард сценарийдің алғашқы нұсқасын жазды, оның жұмыс атауы Power and Grace болды. Говардтың нұсқасы Әлидің 12-ден 40 жасқа дейінгі өміріне және оның әкесімен қарым-қатынасына баса назар аударды. Говардтың орнына Стивен Дж. Ривелл мен Крис Уилкинсон келді, ал 1998 жылы фильм Columbia Pictures студиясында түсірілуге дайындалды, Уилл Смит басты рөлге келісіп, Рон Говард режиссер болу мүмкіндігі қарастырылды. "Жайғай Жайғай Батыс" фильмін түсірілімі кезінде Смит режиссер Барри Сонненфельдке сценарийді ұсынды. Columbia студиясы түсірілімді 1998 жылдың соңында бастауды жоспарлаған, бірақ ол кейінге шегерілді, ал Сонненфельд 1999 жылдың қарашасында жобадан шықты. "Дикий Дикий Запад" фильмінің сәтсіз кассалық көрсеткішінен кейін Columbia студиясы Сонненфельдпен жұмыс істеуге тартынған болуы мүмкін деген болжам бар. 2000 жылдың ақпан айында Майкл Манн режиссерлік қызметке тағайындалғаны хабарланды, бұрын "Инсайдер" фильмі үшін "Оскар" номинациясын алғаннан кейін. Манннан бұрын Спайк Ли фильмді режиссерлеуге келіссөз жүргізген, тек қара нәсілді адам ғана Әлидің тарихын дұрыс бейнелей алады деп сенген. Алайда Смит Маннға басымдық берді, ол "Авиатор", "Шоутер" және "Саважз" фильмдерінің алғашқы нұсқаларын режиссерлеуден бас тартып, "Әли" фильміне уәде берді және Эрик Ротты сценарийді бірлесіп жазуға шақырды. Әлидің өмірбаянына көп жылдан бері қатысқан Смит 2000 жылдың мамырында 20 миллион долларлық жалақымен ресми келісімге келді. Фильм түсірілімі 2001 жылдың 11 қаңтарында Лос-Анджелесте 105 миллион долларлық бюджетпен басталды. Түсірілім Нью-Йорк, Чикаго, Майами және Мозамбикте де жүргізілді. Смит Әлидің өмірін зерттеуге шамамен бір жыл жұмсады. Бұл бокс жаттығуларын (күнде жеті сағатқа дейін), Вилжа Акбармен исламтану және диалектіні үйренуді қамтыды. Смит өзінің Әли рөлін ең мақтан тұтатын жұмысы деп айтады. Фильмнің тартымды тұсы – айқас сахналарының шынайылығы. Смит бокс промоутері Гай Шарппен және оның жетекші боксшысы Росс Кентпен бірлесіп жұмыс істеді, фильмге қатысты бокс кеңестерін алды. Фильмдегі барлық боксшылар бұрынғы немесе қазіргі ауыр салмақтағы әлем чемпиондарының деңгейіндегі спортшылар. "Голливудтық айқас" – камера мен бет арасында перде жасап, соққының иллюзиясын тудыру әдісі қолданылмады, шын боксқа басымдық берілді. Бұл шектеу тек Джордж Форман рөлін сомдаған Чарльз Шуффордқа ғана қатысты. Оған Смитты мүмкіндігінше қатты соққылауға рұқсат берілді, бірақ актерді нокаутқа түсірмеу шарты қойылды. Смит Мұхаммед Әли рөлін сомдау үшін салмақ жинауға мәжбүр болды.

The project began in 1992 when producer Paul Ardaji optioned the movie rights to Muhammad Ali's life story. In 1992, Ardaji had visited Ali on his 50th birthday and persuaded him to allow a film to be made about his life. Nearing the end of his option period, Ardaji signed a contract with Sony Pictures, joining forces with producer Jon Peters as producing partner. Producer Jon Peters started developing the film in 1994. Gregory Allen Howard wrote the initial draft of the script, which had the working title Power and Grace. Howard's draft focused on Ali's life from 12 to 40 years old, and his relationship with his father. Howard was replaced by writers Stephen J. Rivele and Chris Wilkinson, and by 1998 the biopic was set up at Columbia Pictures, with Will Smith attached to star and the possibility of Ron Howard directing. During the filming of Wild Wild West, Smith presented director Barry Sonnenfeld with the script. Columbia was hoping for filming to start towards the end of 1998, but it was pushed back, and Sonnenfeld exited in November 1999. It was speculated the Columbia was hesitant to move forward with Sonnenfeld following the disappointing box office performance of Wild Wild West. In February 2000, it was announced that Michael Mann had taken over as director, following his Academy Award nomination for The Insider. Prior to Mann's involvement, Spike Lee had been in negotiations to direct the film, feeling that only a black man could do justice to Ali's story. Smith, however, preferred Mann, who turned down the opportunity to direct early versions of The Aviator, Shooter and Savages to commit to Ali, and brought Eric Roth on to co write the script. After years of being attached to the Ali biopic, Smith officially signed on in May 2000 with a $20 million salary. Filming began in Los Angeles on January 11, 2001, on a $105 million budget. Shooting also took place in New York City, Chicago, Miami and Mozambique. Smith spent about one year learning about Ali's life. These included boxing training (up to seven hours a day), Islamic studies with Wiljah Akbar and dialect training. Smith has said that his portrayal of Ali is his proudest work to date. One of the selling points of the film is the realism of the fight scenes. Smith worked alongside boxing promoter Guy Sharpe from SharpeShooter Entertainment, and his lead fighter Ross Kent, to get the majority of his boxing tips for the film. All of the boxers in the film are former or current world heavyweight championship caliber boxers. It was quickly decided that 'Hollywood fighting'—passing the fist (or foot) between the camera and the face to create the illusion of a hit—would not be used in favor of actual boxing. The only limitation placed upon the fighters was for Charles Shufford (who plays George Foreman). He was permitted to hit Smith as hard as he could, so long as he did not actually knock the actor out. Smith had to gain weight to look the part of Muhammad Ali.

Кассалық жинақ

"Али" 2001 жылғы 25 желтоқсанда көрсетілімге шықты және алғашқы апта соңында 2446 кинотеатрда 14,7 миллион долларлық табыс тапты. Фильм жалпы әлем бойынша 87,7 миллион доллар жинады. Фильмнің сәтсіздігіне "Сақиналардың иесі: Сақиналар серігі" фильмімен бәсекелестік ішінара себеп болды.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes веб-сайтында фильмге 156 шолу негізінде 68% мақұлдау көрсеткіші берілген, орташа бағасы 6,30/10. Сайттың сыншыларының консенсусы: "Мүмкін, ешбір фильм Мұхаммед Алидің құпиясы мол өмірі мен тұлғасына толыққанды құрмет көрсетуге лайық болмаса да, Маннның режиссерлігі мен Смиттің актерлік шеберлігі бірігіп, күшті әсер етеді". Metacritic сайтында фильм 39 сыншының бағасы бойынша 100 балдық шкалада 65 бал алды, бұл "жалпы алғанда жағымды пікірлер" дегенді білдіреді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша көрермендер фильмге A+ - F шкаласында орташа "B+" бағасын берді. Роджер Эберт "Chicago Sun-Times" газетінде фильмді екі жұлдызбен бағалап, "Онда Мұхаммед Алидің жарқырағы, күші мен юморі жеткіліксіз, ал фильм мерекелік емес, еске алу сипатында түсірілген" деп атап өтті. "Variety" журналында Тодд Маккарти былай деп жазды: "Режиссердің визуалдық және дыбыстық тәсілдері ең жақсы жағдайда керемет нәтиже береді, бірақ ұзақ мерзімде терең драматикалық сахналарға лайықты балама бола алмайды. Мысалы, Али мен Дандидің бокс стратегиясын талқылаған немесе қарсыласын бағалаған бір ғана эпизодқа тілек қоясың", бірақ ол актерлік шеберлікке жоғары баға берді: "Актерлер құрамы тамаша, Смит суретті керемет дағдымен алып жүреді, ал Войт макияж астында танылмайды, бірақ Козеллдің ерекше дауыс ырғағын нақты бейнелейді". "USA Today" газеті фильмге төрт жұлдыздың екі жарым жұлдызын берді және "көптеген Али жанкүйерлері үшін фильм жеткілікті жақсы болуы мүмкін, бірақ кейбір көзқарастар қажет. "Кассиус Клей" және "Оскар" жүлдесін алған "When We Were Kings" деректі фильмдері осы тақырыпты кеңінен қамтиды және тұрақты түрде қызықтырақ" деді. "The New York Times" газетінде Элвис Митчелл "Али" фильмін Манн үшін "жаңа қадам" деп атап, оның "сезімге толы алғашқы фильмі" екенін және "оның тақырыбына деген шексіз сүйіспеншілігі көрермендерді қуандыратын, жарысқан көрермендерге айналдырады" деп жазды. Дж. Хоберман "Village Voice" журналына берген шолуында "бірінші жартысы керемет дамиды" деп ойлады, ал алғашқы жарты сағаты одан да жақсы. "Манн Сам Кукпен түсірілген түнгі клубтың монтажы арқылы кейіпкерді оның заманымен байланыстырады", - деді ол және "Алидің таңғажайып тұлғасы шеберлікпен бейнеленген, бірақ соңында құпия болып қалады" деп қорытындылады. 2016 жылдың 3 маусымында Әли қайтыс болған кезде Смит Луисвиллдегі еске алу рәсімінде оның мәйітін көтерушілердің бірі болып таңдалды.

On review aggregator website Rotten Tomatoes, the film holds an approval rating of 68% based on 156 reviews, with an average rating of 6.30/10. The site's critics consensus: "Though perhaps no film could fully do justice to the fascinating life and personality of Muhammad Ali, Mann's direction and Smith's performance combine to pack a solid punch." On Metacritic, the film has a weighted average score of 65 out of 100, based on 39 critics, indicating "generally favorable reviews". Audiences polled by CinemaScore gave the film an average grade of "B+" on an A+ to F scale. Roger Ebert derided the film with two stars in his review for the Chicago Sun Times, and mentioned, "it lacks much of the flash, fire and humor of Muhammad Ali and is shot more in the tone of a eulogy than a celebration". In Variety magazine, Todd McCarthy wrote, "The director's visual and aural dapplings are strikingly effective at their best, but over the long haul don't represent a satisfactory alternative to in depth dramatic scenes; one longs, for example, for even one sequence in which Ali and Dundee discuss boxing strategy or assess an opponent", but he did have praise for the performances: "The cast is outstanding, from Smith, who carries the picture with consummate skill, and Voight, who is unrecognizable under all the makeup but nails Cosell's distinctive vocal cadences". USA Today gave the film two and half stars out of four and stated that, "for many Ali fans, the movie may be good enough, but some perspective is in order. The documentaries a. k. a. Cassius Clay and the Oscar winning When We Were Kings cover a lot of the same ground and are consistently more engaging". In The New York Times, Elvis Mitchell proclaimed Ali to be a "breakthrough" film for Mann, adding that it was his "first movie with feeling" and that "his overwhelming love of its subject will turn audiences into exuberant, thrilled fight crowds". J. Hoberman, in his review for the Village Voice, felt that the "first half percolates wonderfully—and the first half hour is even better than that. Mann opens with a thrilling montage that, spinning in and out of a nightclub performance by Sam Cooke, contextualizes the hero in his times", and concluded that, "Ali's astonishing personality is skillfully evoked but, in the end, remains a mystery". When Ali died on June 3, 2016, Smith was chosen to be one of Ali's pallbearers for the memorial service in Louisville.

Марапаттар

Сыйлық категориясы Жетістік реф. «Оскар» сыйлығы Үздік актер Уилл Смит Үздік қосалқы актер Джон Войт BET сыйлығы Үздік актер Уилл Смит Үздік актриса Джада Пинкетт Смит Black Reel сыйлығы Үздік фильм Үздік актер Уилл Смит Үздік қосалқы актер Джейми Фокс Үздік қосалқы актриса Нона Гей Үздік сценарий (түпнұсқа немесе бейімделген) Грегори Аллен Говард Үздік ән "Әлемнің ең ұлысы" – R. Келли Үздік саундтрек Үздік фильм плакаты Чикаго фильм сыншыларының қауымдастығы сыйлығы Үздік қосалқы актер Джон Войт «Тандау сыйлығы» Үздік фильм Үздік актер Уилл Смит Үздік қосалқы актер Джон Войт Даллас–Форт-Уэрт фильм сыншыларының қауымдастығы сыйлығы Үздік актер Уилл Смит Үздік қосалқы актер Джон Войт ESPY сыйлығы Үздік спорт фильмі «Алтын глобус» сыйлығы Драмалық фильмдегі үздік актер Уилл Смит Фильмдегі үздік қосалқы актер Джон Войт Үздік түпнұсқа музыка Pieter Bourke және Lisa Gerrard «Алтын катушка» сыйлығы Музыкалық дыбыс монтаждау – толық метражды фильм (ішкі және шетелдік) Kenneth Karman, Lisa Jaime, Vicki Hiatt, Stephanie Lowry және Christine H. Luethje «Алтын Шмо» сыйлығы Жылдың ең жоғары бағаланған фильмі «Алтын трейлер» сыйлығы Үздік драма Jupiter сыйлығы Үздік халықаралық актер Уилл Смит Макеж және шаш өнер шеберлерінің гильдиясы сыйлығы Фильмдегі үздік кезеңдік макияж Judy Murdock Үздік арнайы макияж эффектілері – фильм Mark Garbarino және Nick Marra MTV кино сыйлығы Үздік ер адамның рөлі Уилл Смит NAACP Image Awards Тамаша фильм Тамаша актер (фильм) Уилл Смит Тамаша қосалқы актер (фильм) Джейми Фокс Марио Ван Пиблз Тамаша қосалқы актриса (фильм) Джада Пинкетт Смит Phoenix Film Critics Society Awards Үздік монтаж William Goldenberg, Lynzee Klingman, Stephen E. Rivkin және Stuart Waks Prism Awards Театрлық толық метражды фильм.

Басқа нұсқалары

Әли 2001 жылы 157 минуттық экрандық нұсқасымен шықты; бұл нұсқа 2002 жылы DVD форматында жарық көрді. Содан кейін Манн фильмді қайта өңдеп, 165 минуттық жаңа режиссерлік монтаждауын жасады, ол 2004 жылы DVD-де шығарылды; шамамен 4 минут экрандық кадрлар алынып тасталды, ал бұрын көрінбеген 14 минуттық кадрлар қосылды. Манн 2016 жылы үшінші монтаж нұсқасын жасады, Әлидің қазасынан кейін фильмді маңызды өзгерістерге ұшыратты. Ол бір жекпе-жекті жойып, Әли өмірінің саяси жағына арналған жаңа көріністер мен кадрларды қосты. Бұл нұсқа 152 минуттық, ал 2017 жылы Blu-Ray форматында «Естелік басылым» (Commemorative Edition) ретінде жарық көрді.