Австралиялық «Жасылдар» партиясы

Австралиялық «Жасылдар» партиясы – елдегі үшінші ірі саяси күш. Адам Бэндт басқарады, негізгі мақсаты – экологиялық саясатты қолдау.

17 мин оқу

100%

Дереккөз: Australian Greens — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Австралиялық жасылдар партиясы – Австралиядағы жасыл мемлекеттік және аумақтық саяси партиялардың конфедерациясы. 2022 жылғы федералды сайлау нәтижесі бойынша, Жасылдар Австралиядағы дауыс берушілер саны бойынша үшінші, ал сайланған өкілдер саны бойынша төртінші ірі саяси партия болып табылады. Партия басшысы – Адам Бандт, оның орынбасары – Мехрин Фаруки. Лариса Уотерс қазіргі уақытта Сенаттағы партия жетекшісінің қызметін атқарады. ACT Жасылдар партиясы Австралия астаналық аумақта 2008 жылдан бері ACT Labor партиясымен коалициялық үкімет құрып келеді. Бұл – Австралияда Жасылдар партиясының биліктегі үлесін қамтитын жалғыз аймақ. Партия 1992 жылы сегіз мемлекеттік және аумақтық партиялардың конфедерациясы ретінде құрылды. Партияның алғашқы жылдарында белгілі тасманиялық саясаткер Боб Браунның беделіне көп сүйенілді, бірақ 21 ғасырдың басында партия өкілдігі айтарлықтай кеңейді. Партия өз идеологиясының негізгі құндылықтары ретінде экологиялық тұрақтылық, әлеуметтік әділдік, халықтық демократия, бейбітшілік және зорлық-зомбылықтан бас тартуды атап көрсетеді. Партияның тарихы Австралиядағы алғашқы экологиялық қозғалысқа, Франклин бөгетіне қатысты дауға, «жасыл тыйымдарға» және ядролық қаруды жою қозғалысына барып тіреледі. Партияның бастауы Біріккен Тасмания тобынан – әлемдегі алғашқы жасыл партиялардың бірінен бастау алды. 2022 жылғы Австралия федералды сайлауынан кейін Австралиялық Жасылдар партиясының төменгі палатада он екі сенаторы мен төрт депутаты болды, ал 2020 жылғы мәліметтер бойынша партия мүшелерінің саны 15 000-нан асты. 1980-ші жылдарда түрлі экологиялық топтар арасында координация жұмыстары жүргізіліп, маңызды наразылық акциялары ұйымдастырылды. Бұл науқандарға Боб Браун мен Кристин Милн сияқты жетекші тұлғалар қатысты, олар Тасмания парламентіне сайланып, ақырында Тасманиялық Жасылдар партиясын құрды. Браун мен Милн кейіннен федералды партияның жетекшілері болды. 1992 жылы құрылған федералды партия мемлекеттік және жергілікті ұйымдардан шыққан оннан астам жасыл топты біріктірді, олардың кейбіреулері 20 жылдан бері жұмыс істеп келді. Бастапқыда осы кезеңде ең табысты Жасылдар тобы The Greens (WA) болды, ол сол кезде Австралиялық Жасылдардан тәуелсіз ұйым болып саналды. 1992 жылы Валлентиннің орнын Кристабель Шамарет басты, ал 1993 жылы Ди Маргетс қосылды. Алайда, Шамарет 1996 жылғы федералды сайлауда жеңіліске ұшырады. Маргетс 1998 жылғы федералды сайлауда өзінің мандатын жоғалтып, Браунды жалғыз Австралиялық Жасылдар сенаторы қалдырды.

Australian political party
the federal Greens party

The Australian Greens, commonly referred to simply as the Greens, are a confederation of green state and territory political parties in Australia. As of the 2022 federal election, the Greens are the third largest political party in Australia by vote and the fourth largest by elected representation. The leader of the party is Adam Bandt, with Mehreen Faruqi serving as deputy leader. Larissa Waters currently holds the role of Senate leader. The ACT Greens are currently in a coalition government with ACT Labor in the Australian Capital Territory, and have been consecutively since 2008. This represents the only jurisdiction in Australia where the Greens have a power sharing agreement. The party was formed in 1992 as a confederation of eight state and territorial parties. In their early years, the party was largely built around the personality of well known Tasmanian politician Bob Brown, before expanding its representation substantially in the early part of the 21st century. The party cites four core values as its ideology, namely ecological sustainability, social justice, grassroots democracy, and peace and non violence. The party's origins can be traced to early environmental movement in Australia, the Franklin Dam controversy, the Green bans, and the nuclear disarmament movement. The party began with the United Tasmania Group, one of the first green parties in the world. Following the 2022 Australian federal election, the Australian Greens had twelve senators and four members in the lower house, and as of 2020 had over 15,000 party members. Co ordination between environmentalist groups occurred in the 1980s with various significant protests. Key people involved in these campaigns included Bob Brown and Christine Milne, who went on to contest and win seats in the Parliament of Tasmania and eventually form the Tasmanian Greens. Both Brown and Milne subsequently became leaders of the federal party. The formation of the federal party in 1992 brought together over a dozen green groups, from state and local organisations, some of which had existed for 20 years. Initially, the most successful Greens group during this period was The Greens (WA), which was still a separate organisation from the Australian Greens at the time. Vallentine was succeeded by Christabel Chamarette in 1992, and she was joined by Dee Margetts in 1993. However, Chamarette was defeated in the 1996 federal election. Margetts lost her seat in the 1998 federal election, leaving Brown as the sole Australian Greens senator.

2001-2004 жылдар

2001 жылғы федералды сайлауда Браун Тасманиядан сенатор болып қайта сайланды, сондай-ақ екінші «Жасылдар» сенаторы Керри Неттл Жаңа Оңтүстік Уэльсте сайланды. «Жасылдар» Говард үкіметінің пана іздеушілерді шетелде қарау туралы «Тынық мұхиты шешіміне» қарсы болды және 11 қыркүйек шабуылдарынан кейін үкімет пен Бейзли оппозициясының ANZUS және Ауғанстан соғысына қолдау көрсету ұсыныстарын да қабылдамады. Партия Ауғанстанға қатысты міндеттемелерді әсіресе «соғысқорлық» деп сипаттады. Браун мен Неттлдің Сенаттағы жұмысы партияға сайлаушылардың қолдауын арттырды, себебі «Жасылдар» терең экологтар емес екенін және тек бір мәселемен айналысатын экологиялық ұйым емес екенін көрсетті, соның арқасында наразы Еңбек партиясының сайлаушыларының қолдауын алды.

2002 жылғы Каннингем қосымша сайлауы

2002 жылғы 19 қазанда Майкл Орган Каннингхем сайлау округінде жеңіске жеткен кезде «Жасылдар» партиясы алғаш рет Өкілдер палатасында орын алды. 2004 жылғы жалпы федералды сайлауда Австралия «Жасылдар» партиясы Австралиядағы Өкілдер палатасының барлық округтеріне кандидаттар тікелей ұсынды. «Жасылдар» партиясының бірінші дауысы 2,3%-ға өсіп, 7,2%-ға жетті. Осының нәтижесінде олар Сенатта екі қосымша орынға ие болды, оларды Тасманияда Кристин Милн және Батыс Австралияда Рейчел Сиверт алып, жалпы саны төртке жетті.

2004-2007 жылдар

2004 жылғы федералды сайлауда Жасылдар партиясы Джон Кейді Сенатқа басты кандидат ретінде тікелей ұсынды, бірақ басымдық дауыстардың қолайсыз таралуынан нәтижеге қол жеткізе алмады.

2007-2010 жылдар

2007 жылғы федералды сайлауда жасылдардың жалпыұлттық дауысы 1,38 пайыздық тамызға өсіп, 9,04%-ға жетті. Оңтүстік Австралия сенаторы Сара Хансон Янгтың сайланғандығы жасылдар сенаторларының санын бесеуге жеткізді. Сенаторлар Боб Браун (Тасмания) және Керри Неттл (Жаңа Оңтүстік Уэльс) қайта сайлануға түсті. Браун қайта сайланды, ал Неттл сәтсіз аяқтады, нәтижесінде 2001 жылдан бері дауыс жинағанына қарамастан, орынсыз қалған жалғыз Австралия жасылдар сенаторы атанды. 2008 жылдың қараша айында сенатор Кристин Милн сенатор Рейчел Сивертке қарсы өткен дауыс беруде партияның вице-лидері болып сайланды. 2009 жылы жасылдар мен Либералдық партия эмиссияны азайту мақсаты бойынша келіссөздер сәтсіз аяқталғаннан кейін, Лейбористердің эмиссияны азайту схемасы бойынша заң жобасын қабылдамау үшін дауыс берді.

2010-2012 жылдар

2010 жылғы федералды сайлау «Жасылдар» партиясы үшін сайлаудағы ең табысты кезең болды, партия осы күнге дейін ең көп дауыс жинап, билік тепе-теңдігін бөлісті. «Жасылдар» 4 пайыздық дауыс өсімімен Сенатта 13 пайыз дауысқа ие болды. Сайлауда «Жасылдар» алты штатының әрқайсынан бір орын жеңіп алды, нәтижесінде 2011 жылдың шілдесінен бастап партияда тоғыз сенатор болды, олар Сенатта билік тепе-теңдігін сақтап тұрды. Жаңа сенаторлар: Жаңа Оңтүстік Уэльсте Ли Рианнон, Викторияда Ричард Ди Натале, Квинслендте Лариса Уотерс, Батыс Австралияда Рейчел Сиверт, Оңтүстік Австралияда Пенни Райт және Тасманияда Кристин Милн. Батыс Австралиядағы Скотт Ладлам, Оңтүстік Австралиядағы Сара Хансон Янг және Тасманиядағы Боб Браун қайта сайлануға үміткер болған жоқ. «Жасылдар» алғаш рет жалпы сайлауда Өкілдер палатасына өкіл сайлап, 1940 жылғы федералды сайлаудан бері бірінші рет құрамында тәуелсіз депутаттар болған парламенттегі Адам Бандттың Мельбурн округінен жеңіс оді. Сайлаудан кейін шамамен екі апта өткен соң «Жасылдар» Гиллардтың Еңбекші партиясының азшылық үкіметін сенім мен жабдықтау дауыстарында қолдауға келісті. Еңбек партиясы үкіметке үш тәуелсіз депутаттың қосымша қолдауымен оралды. 2010 жылғы федералды сайлауға дейін Электр саудасы кәсіподағының Виктория филиалы «Жасылдардың» Викториядағы сайлау кампаниясына 325 000 доллар көмектесті – бұл партияға осы уақытқа дейін жасалған ең ірі саяси қайырымдылық. «Жасылдар» Австралияның Еңбек партиясымен саясат мәселелері бойынша консультациялар жүргізу және Өкілдер палатасында сенім мен жабдықтауға қатысты қолдау көрсету туралы ресми келісімге келді, ал үш тәуелсіз депутат сенім мен жабдықтауға қатысты Еңбек партиясын қолдайтындарын мәлімдеді, бұл Гиллард пен Еңбек партиясына 76–74 есеппен азшылық үкімет құруға мүмкіндік берді. 2011 жылдың 24 ақпанында «Климаттық өзгерістер комитеті» – Үкімет, «Жасылдар» және екі тәуелсіз депутаттардан тұратын – бірлескен баспасөз мәслихатында Премьер-министр Гиллард 2012 жылдың 1 шілдесінен бастап «көміртегі ластануына» белгілі бір баға белгілеу туралы заң қабылдау жоспарын жариялады. Көміртегі бағасы көппартиялық парламенттік комитет келіскен жоспар бойынша, толық эмиссиялар саудасы жүйесі іске қосылғанға дейін үш-бес жылға созылатын болады. Үкімет пен тәуелсіз депутаттар арасында үй шаруашылықтары мен кәсіпорындарға өтемақы төлеу, көміртегі бағасының деңгейі, эмиссияны азайту мақсаты және отын бағасына кіріспеу немесе кірістіру сияқты маңызды мәселелерді талқылау қажет болды. 2012 жылдың сәуір айында Боб Австралия «Жасылдар» партиясының төрағасы лауазымынан кетті және 2012 жылдың маусым айында Сенаттан зейнеткерлікке шықты.

The 2010 federal election marked a high point for the Greens electorally, with the party receiving its largest vote to date and sharing the balance of power. The Greens received a four percent swing to finish with 13 percent of the vote in the Senate. The Greens won a seat in each of the six states at the election, bringing the party to a total of nine senators from July 2011, holding the balance of power in the Senate. The new senators were Lee Rhiannon in New South Wales, Richard Di Natale in Victoria, Larissa Waters in Queensland, Rachel Siewert in Western Australia, Penny Wright in South Australia and Christine Milne in Tasmania. Incumbents Scott Ludlam in Western Australia, Sarah Hanson Young in South Australia and Bob Brown in Tasmania were not due for re election. The Greens also won their first House of Representatives seat at a general election, the seat of Melbourne with candidate Adam Bandt, who was a crossbencher in the first hung parliament since the 1940 federal election. Almost two weeks after the election, the Greens agreed to support a Gillard Labor minority government on confidence and supply votes. Labor was returned to government with the additional support of three independent crossbenchers. Prior to the 2010 Federal Election, the Electrical Trades Union's Victorian branch donated $325,000 to the Greens' Victorian campaign – the largest political donation ever directed to the Party up to that time. The Greens signed a formal agreement with the Australian Labor Party involving consultation in relation to policy and support in the House of Representatives in relation to confidence and supply and three of the independents declared their support for Labor on confidence and supply, allowing Gillard and Labor to remain in power with a 76–74 minority government. On 24 February 2011, in a joint press conference of the "Climate Change Committee" – comprising the Government, Greens and two independent MPs – Prime Minister Gillard announced a plan to legislate for the introduction of a fixed price to be imposed on "carbon pollution" from 1 July 2012 The carbon price would be placed for three to five years before a full emissions trading scheme is implemented, under a blueprint agreed by a multi party parliamentary committee. Key issues remained to be negotiated between the Government and the cross benches, including compensation arrangements for households and businesses, the carbon price level, the emissions reduction target and whether or not to include fuel in the price. In April 2012, Bob stepped down as leader of the Australian Greens, and retired from the Senate in June 2012.

Кристин Милн дәуірі 20122015

Кристин Милн сайлауда қарсылық білдірмегеннен кейін, Австралияның Жасыл партиясын азшылық парламенттің қалған мерзімінде басқарды.

2013 жылғы сайлау

2013 жылғы федералды сайлауда Өкілдер палатасының (төменгі палата) бірінші кезеңдегі дауысы 8,7 пайызды (−3,1) көрсетсе, Сенаттың (жоғарғы палата) бірінші кезеңдегі дауысы 8,7 пайызды (−4,5) құрады. Дауыс санының азаюына қарамастан, парламенттегі «Жасылдар» партиясының өкілдігі артты. Адам Бандт Мельбурн округіндегі өкілдігін 42,6 пайыз (+7,0) бірінші кезеңдегі дауыспен және 55,3 пайыз (−0,6) екі кандидаттан басымдықпен сақтап қалды. «Жасылдар» партиясы Сенатта төрт орын жеңіп алып, Сенаттағы өкілдер санын тоғыздан онға көбейтті.

2014 жылы Батыс Австралиядағы Австралия Сенатының арнайы сайлауы

2014 жылы Батыс Австралияда өткен Австралия Сенатының ерекше сайлауында Жасылдар партиясы бір квотадан асып, бастапқы дауыс беру көрсеткіші 9,5 пайызбен 15,6 пайызға дейін өсті, нәтижесінде Скотт Лудлам қайта сайланды.

2015 жыл

2015 жылдың желтоқсан айында жасылдар коалициялық үкіметпен келісімге келіп, 200 миллион доллардан астам айналымы бар көпұлтты жеке компаниялардан салықтық тәртібін ашуды талап ететін заң қабылдады. Бұл заң сондай-ақ, жалпы әлемдік айналымы 1 миллиард доллар немесе одан да көп болатын көпұлтты компаниялардың «жалпы мақсаттағы» қаржылық есептемелерді дайындауын міндетті етті, бұл Австралияда бұрынғыдан гөрі толыққанды салық ақпаратын ашты. Келесі жылы коалициялық үкімет пен жасылдар туристер үшін 15% тұрақты салық мөлшерлемесіне келісті, ал оның орнына Landcare коммерциялық емес экологиялық басқаруға 100 миллион доллар қаржыландырылды. Кристин Милн 2015 жылдың 6 мамырында Австралия жасыл партиясының төрағалығынан кетті. 2016 жылғы федералды сайлауда Өкілдер палатасының (төменгі палата) бірінші дауысы 10,23 пайызға (+1,58) өсті, бірақ Сенатта (жоғарғы палата) 8,65 пайызға (-0,58) төмендеді. Адам Бандт Мельбурндағы сайлау округінен үшінші мерзімге 43,75 пайыз (+1,13) бірінші дауыспен және 68,48 пайыз (+13,21) екі кандидаттың басым дауысымен сайланды. Төменгі палатада қосымша орындар жеңіп алуға бағытталған үгіт-насихатқа қарамастан, жасылдар төменгі палатадағы сайлауларда жеңіске жетпеді. Сонымен қатар, жасылдар Оңтүстік Австралияда Сенаттағы бір орынды жоғалтып, Сенаттағы өкілдерін оннан тоғыз сенаторға дейін, Австралия Парламентіндегі жасылдардың жалпы мүшелерін онға дейін азайтты. Бұл нәтиже көңіл көшірді және ішкі дауларды күшейтті, бұрынғы Федералды лидер Боб Браун сенатор Ли Рианнонды «жаңару қажеттігіне» сілтеме жасай отырып, отставкаға кетуге шақырды.

2017-18 жылғы Австралия парламенті сайлауы

2017 жылы сенаторлар Скотт Ладлам мен Лариса Уотерс 2017–18 жылғы Австралия парламенті мүшелігіне қатысу құқығы дағдарысы кезінде Ладламның Австралия және Жаңа Зеландияның, ал Уотерстің Канаданың қос азаматтығы бар екені анықталғаннан кейін отставкаға кетуге мәжбүр болды. Содан кейін Адам Бандт пен Рейчел Сиверт Лудлам мен Уотерстің орнын басатын адамдар Канберраға келгенге дейін уақытша орынбасар басшылар болып тағайындалды.

2019 жылғы сайлау

2019 жылғы федералды сайлауда Австралия жасыл партиясы Өкілдер палатасында 10,4% бастапқы дауыс алды, федералдық ауытқу +0,2% құрады. Партияның ең жоғары көрсеткіші Австралия астаналық территориясында (16,8%) тіркелді, одан кейін Виктория (11,9%), Батыс Австралия (11,6%), Квинсленд (10,3%), Солтүстік территория (10,2%), Тасмания (10,1%), Оңтүстік Австралия (9,6%) және Жаңа Оңтүстік Уэльс (8,7%) орналасты. Партия Адам Бандттың 71,8% екі партиялық басымдық дауысымен Мельбурн федералды сайлау округіндегі өкілдігін сақтап қалды. Сенатта жасылдар Оңтүстік Австралияда (+5,03%), Квинслендте (+3,12%), Австралия астаналық территориясында (+1,61%), Батыс Австралияда (+1,48%), Тасманияда (+1,41%) және Жаңа Оңтүстік Уэльсте (+1,32%) жағымды ауытқуларға қол жеткізді. Сенаттағы жасылдарға қарсы шағын ауытқулар тек Викторияда (0,25%) және Солтүстік территорияда (-0,54%) байқалды. Мехрин Фаруки, Джанет Райс, Лариса Уотерс, Сара Хансон Янг, Джордан Стил Джон және Ник МакКим сенаторларының барлығы қайта сайлауға түсіп, өз орындарын сақтап қалды. Викториядағы үш маңызды округ – Куоюн, Хиггинс және Макнамара жасылдардың назарында болды. Атақты адвокат Джулиан Бернсайд Куоюн округінен кандидат ретінде қазынашы және Либералдық партияның орынбасары Джош Фрайденбергтің орнын басып алуға жақын келді, бірақ екі партиялық басымдық дауыс беруде 5,7% жетпей қалды. Гингинс округінен жасылдардың үміткері Джейсон Болл, жасылдардың оптимизміне және либералдық дауыстың төмендеуіне қарамастан, екі партиялық басымдық дауысқа іліге алмады. Макнамара (бұрынғы Мельбурн порттары) округінде либералдар, лейбористер және жасылдар арасында үш жақты бәсеке туды. 2016 жылы жасылдардың үміткері Стеф Ходжинс Мэй орынды жеңіп алуға бірнеше жүз дауыс қана жетпей қалған болатын, алайда 2019 жылғы сайлаудағы округтің қайта бөлінуі жасылдардың дауысына қарсы болды және партияның соңғы көрсеткіші 24,2% құрады.

Адам Бандт дәуірі 2020қазіргі уақыт

4 ақпанда Адам Бандт Австралия жасыл партиясының парламенттік фракциясының төрағасы болып дауыс берусіз сайланды.

2022 жылғы сайлау

2022 жылғы федералды сайлауға арналған «Жасылдар» партиясының стратегиясы тоғыз маңызды округке, соның ішінде бұрын Лейбористер партиясы иеленген Макнамара, Гриффит, Ричмонд, Уиллс және Канберра округтеріне, ал бұрын Либерал партиясы иеленген төрт округке – Койонг, Брисбен, Райан және Хиггинске бағытталған. Бандттың сөзіне қарағанда, парламентте ешбір партияның көпшілік дауысын алмауы мүмкін еді, және «Жасылдар» партиясы Лейбористер партиясымен бірлесіп «Либералдарды биліктен ығыстырып, келесі үкіметті климаттық шаралар бойынша одан да жылдам әрекет етуге мәжбүрлеу, сондай-ақ миллиардерлер мен кен өндіру корпорацияларын адал салық төлеуге міндеттеу» үшін жұмыс істейтінін мәлімдеді. Партия сайлаудағы ең жақсы нәтижесін көрсетті, ішкі Брисбенде үш орын жеңіп алды: Райан округінен Элизабет Уотсон Браун, Брисбен округінен Стивен Бейтс және Гриффит округінен Макс Чандлер Мэтер. Бұл олардың Палатадағы өкілдігін төрт депутатқа дейін арттырды, сондай-ақ әр штаттан Сенатқа бір орын жеңіп алып, Барбара Покок, Дэвид Шоубридж және Пенни Оллман Пейне сенаторларымен Сенаттағы өкілдерін 12-ге жеткізді. Бұл оларға билік тепе-теңдігін қамтамасыз етті. Дауыс беру тенденцияларын талдау партияның бұрынғы Лейбористер және Либерал партияларының дауыстарын жеңіп алуға сәттілік танытқанын көрсетті. Алайда, партия жоғары беделді кандидат Мэнди Ноланмен Ричмонд округін жеңіп ала алмады. 2023 жылдың 6 ақпанында Виктория штатының «Жасылдар» партиясынан сенатор Лидия Торп, Парламенттегі аборигендердің дауысы жөніндегі ұсынысқа қатысты келіспеушіліктерге байланысты «Жасылдар» партиясынан шығып, тәуелсіз сенатор болатынын мәлімдеді. 2024 жылдың наурыз айының ортасында «Жасылдар» партиясы Woolworths Group және Coles Group екі ірі супермаркеттер тобының үстемдігін бұзу мақсатымен, олардың бір бөлігін сатуға мәжбүрлейтін заң жобасын ұсынуды жариялады. Албан үкіметі бұл заң жобасын қолдамаса да, оңшыл «Ұлттық партиядан» қолдау тапты.

Идеология

Австралиялық жасылдар – жаһандық "жасыл саясат" қозғалысының бір бөлігі. Партия жетекшісі Адам Бандт "Жасылдарды" әлеуметтік-демократиялық партия деп сипаттайды. Австралиялық жасылдардың жарғысында партия саясатының төрт негізгі құндылығы анықталған: "әлеуметтік әділдік", "тұрақты даму", "халықтық демократия" және "бейбітшілік пен зорлықсыздық".

Қоршаған орта және климаттың өзгеруі

Партия экологияны қолдайды, оның ішінде қайта өңдеу нысандарын кеңейту; бір рет қолданылатын пластикті кезең-кезеңмен тоқтату; табиғатты қорғау жұмыстарын жүргізу; және Австралияда түрлердің жойылуына, мекендеу орындарының жойылуына және орманды кесуге қарсы күресу. "Жасылдар" партиясы 2030 жылға қарай 100% жаңартылатын энергияға қол жеткізуді, "Жасыл жаңа келісім" құру арқылы қолдайды, бұл жаңартылатын энергия технологияларына инвестиция салуды және Австралияның өндірісін қайта жандандыруды қамтиды. Өндіріс күн панельдерін, жел турбиналарын және сутек арқылы өндірілетін жасыл болатты шығару үшін қажет болады. Партия жаңартылатын энергияны дамыту және тұрмыстық электр энергиясының бағасын төмендету үшін мемлекеттік меншіктегі жаңартылатын энергия беруші компания құруды қолдайды. Таза энергияға көшуді қолдау үшін партия литий кенін өндіруді ұлғайтуға шақырады. "Жасылдар" сондай-ақ, қоғамдық тұрғын үйлер салуда жұмыс орындарын және оқушыларды даярлауды арттыру жоспарларын ұсынды, бұл экономикалық серпіліс ретінде, сондай-ақ Австралиядағы үйсіздер санының өсуімен күресу үшін жасалған шара.

Қаржылық

Жасылдар жоғары табысқа ие топқа ғана пайда тигізетін және экономикалық теңсіздікке алып келетін салықты төмендетуге қарсы. Жасылдар барлық қажетті қызметтердің қоғамның қажеттіліктеріне сай келу үшін жеткілікті қаржыландырылуы керек деп санайды; сондай-ақ мемлекеттік банк құруды ұсынады. Партия ірі корпорацияларға корпоративтік артық пайда салығын, миллиардерлерге мүлік салығын енгізуді және көпұлттық корпорациялардың салықтан қашуын тоқтатуды талап етеді. Жасыл саясаткерлер тегін университет және TAFE білімі үшін үгіт жүргізді. Партия дипломдар үшін оқу ақысын көтеруге және университеттерге қаржыны кесіп тастауға қарсы, сондай-ақ мемлекеттік мектептерге қаржыны арттыруға шақырады. Партия барлық студенттік қарыздарды жоюды да қолдайды. Бұдан өзге, партия репродуктивті денсаулық құқықтары мен ерікті эвтаназияны қолдайды. Жасылдар есірткі заңдарын реформалауды қолдайды, оның ішінде марихуананы заңдастыруды; есірткі қолдануды қылмыстық емес, денсаулық сақтау мәселесі ретінде қарастыруды; және қоғамдық шаралар мен тиісті орындарда тегін дәрі-дәрмек сапасын тексеру станцияларын ашуды ұсынады. "Жасылдар" партиясының марихуананы заңдастыру туралы ұсынылған заң жобасы туралы толық ақпаратты "Марихуананы заңдастыру туралы 2023 жылғы заң жобасынан" табуға болады.

Әлеуметтік мәселелер

Жасылдар көптеген әлеуметтік мәселелер бойынша, мысалы, неке теңдігін заңдастыру, пана іздеу құқығы және гендерлік теңдік сияқты мәселелерде белсенді түрде қолдау білдіруімен танымал. Жасылдар сондай-ақ Австралия демократиясын күшейтіп, "саясатты тазартатын" саясатты қолдайды, оның ішінде саяси қаржыландыруға шектеу қою және федералдық сыбайласқа қарсы бақылау органы құруды ұсынады. Жасылдар иттің жүгірісіне, кит аулауға және жануарлар үстінде сынақтан өткен косметикаға тыйым салу үшін де үгіт жүргізді.

Сыртқы істер

Сыртқы саясат мәселесінде партия өзінің "Өзара құрметке негізделген, тәуелсіз, ашық және есепті сыртқы және қорғаныс саясатын" құдайындайтынын айтады.

Дауыс беру жүйесі

Партия Өкілдер палатасы мен жергілікті өкімет органдарында пропорционалды сайлау жүйесін қолдайды.

Федералды басшылар

2005 жылғы 12 қарашада Хобартта өткен ұлттық конференцияда Австралияның «Жасылдар» партиясы ұзақ жылдар бойы сақталған ресми көшбасшысы болмау дәстүрінен бас тартып, парламенттік фракциясының парламент көшбасшысын сайлау мүмкіндігін қарастыратын процедураны бекітті. 2005 жылғы 28 қарашада партия ішінде де, партиядан тыс да көптеген адамдар бұрыннан-ақ де-факто көшбасшы деп есептеген Боб Браун партияның парламенттік фракциясының жетекшісі болып дауыс берусіз сайланды. Әр көшбасшы партия ішіндегі бір топтың мүддесін білдіреді, саяси журналист Пэдди Мэннинг Кристин Милннің партияның оң қанатынан екенін, ал Бандт партияның сол қанатынан шыққан тұңғыш «Жасылдар» көшбасшысы екенін айтты.

Парламенттік портфельдер

Жасылдар партиясының депутаттарына әрқайсысына өз портфельдері, яғни нақты жауапкершілік салалары бекітіледі. Барлық портфельдер партия шешімімен айқындалады және атауы үкіметтің басымдықтарынан өзгеше болуы мүмкін. Жасылдар қаруды бақылау портфелін құрды, үкіметте осыған баламасы жоқ. Портфельдер Жасылдар партиясы бойынша бес негізгі санатқа бөлінеді: «тең құқылы қоғам», «әлемдік деңгейдегі маңызды қызметтер», «климат және қоршаған орта», «жасыл экономика» және «сенімді Австралия». Австралиялық Жасылдардың ұлттық шешім қабылдау органы – Ұлттық Кеңес, ол әрбір мүше ұйымның (штаттық немесе аумақтық Жасылдар партиясының) делегаттарынан, федералдық партия отырысының екі мүшесінен, Австралиялық Жасылдардың Ұлттық Халықтар Желісінің (AGFNN немесе Blak Greens) өкілінен және ұлттық кеңсе ұстаушыларынан – Ұлттық үйлестіруші, хатшы және қазынашыдан тұрады. 2020 жылдың мамыр айына дейін партияның жеті лауазымының барлығын әйелдер атқарады. Сонымен қатар, мемлекеттік өкіл, партия агенті және тіркелген өкіл де бар. Ұлттық Кеңес шешімдерді бірлескен келісім арқылы қабылдайды. Осы құрылымнан туындайтын барлық саясат Ұлттық конференцияда Австралиялық Жасылдар мүшелерінің бекітуіне ұсынылады.

Тараптар мемлекеттер мен аумақтар

Австралиялық жасылдар – әрбір штат пен аумақтан сегіз партиядан тұратын федерация. Австралияның әр түрлі штаттары мен аумақтарында әртүрлі сайлау жүйелері бар, олардың барлығы Жасыл партияға өкілдік алуға мүмкіндік береді. Жаңа Оңтүстік Уэльсте, Викторияда, Батыс Австралияда және Оңтүстік Австралияда жасылдар пропорционалдық өкілдік арқылы сайланатын заң шығарушы кеңестерде (жоғарғы палаталарда) орын алады. Жасылдар сондай-ақ Австралия астаналық аумағының бірпалаталы заң шығарушы жиналысында және Квинслендтің заң шығарушы жиналысында орын алады. 2020 жылға дейін Солтүстік территориядан ешбір мүше сайланбаған. Бес жасыл партия өкілі штаттық/аумақтық деңгейде министр болды: Ник МакКим және Касси О’Коннор Тасманияда, 2010–2014 жылдары; ал ACT-да Шейн Раттенбери 2012 жылдан бері, Эмма Дэвидсон мен Ребекка Вассаротти 2020 жылдан бері. Австралиялық жасылдарға қосылған штаттық жасыл партиялардың көпшілігінде ресми көшбасшы жоқ, оның орнына олардың ортақ көшбасшылық құрылымы бар. Дегенмен, Тасмания, Виктория және ACT өз партияларына жеке басшылық құрылымдарын қабылдады. Австралиялық жас жасылдар – Австралияның әрбір штаты мен аумағынан келген жас жасылдар топтарының федерациясы. Олар бірге Австралиялық жасылдардың жастар қанатын құрайды.

Ұлттық сексуалдық бағдар және гендерлік идентификация жұмыс тобы федералды деңгейде жұмыс істейді, сондай-ақ кейбір штаттар мен аумақтарда ЛГБТИҚ жұмыс топтары бар, олардың ішінде: Queer Greens Victoria, Queensland Rainbow Greens, SA Greens Queer мүшелерінің әрекет тобы, NSW Greens сексуалдық бағдар, сексуалдық қатынас және гендерлік идентификация жұмыс тобы.

Қолдау

Жасылдар көбінесе орташа білімнен жоғары білімі бар жас сайлаушылардың қолдауын алады. Австралиялық демократтар партиясы үшінші партия ретінде құлағаннан кейін, Жасылдар олардың қолдаушыларының көп бөлігін өзіне сіңірді, сондай-ақ демократтар қолдаған көптеген әлеуметтік және экологиялық саясаттар мен мәселелерді қабылдады. Демократтар сияқты, Жасылдардың қолдаушыларының көп бөлігі университет білімі бар, 40 жасқа дейін, өз салаларындағы мамандар, шағын бизнес иелері және ұлттық орташа жалақыдан жоғары жалақы алатын адамдарды құрайды. Ескерерлік жайт, партия құрылғаннан бері жұмысшы табының Жасылдар партиясын қолдауы да үнемі артып келеді. 2019 жылы Иан МакАллистер сыныптық дауыс беру үлгілерін талдағанда, Жасылдар сайлаушыларының университет білімі сияқты мәдени капиталға ие екендігі, бірақ өз үйлері болмағандықтан мүліктік жағдайы нашар екендігі анықталды. Саяси ғалым Тодд Фаррелл 2020 жылы жасаған талдауында, бұрынғы басқа кіші партиялардан (мысалы, Австралиялық демократтар) өзгеше, Жасылдардың қолдаушылары жоғары деңгейдегі партиялық идентификацияға және тұрақты дауысқа ие екендігін көрсетті, бұл Австралия саясатындағы ірі Еңбекші және Либералды партиялардан саяси қайта бағытталғанын білдіреді.

Өкілдер Палатасы

Сайлау жетекшісі Дауыстар % Орындықтар ± Күйдегісі 1993Жоқ 196 702 1.83 (#5) Парламенттен тыс 1996 188 994 1.74 (#5) Парламенттен тыс 1998 238 035 2.14 (#6) Парламенттен тыс 2001 569 074 4.96 (#5) Парламенттен тыс 2004 841 734 7.19 (#3) Парламенттен тыс 2007Боб Браун 967 789 7.79 (#3) Парламенттен тыс 2010 1 458 998 11.76 (#3) 1 2013 Кристина Мильн 1 116 918 8.65 (#3) 2016 Ричард Ди Натале 1 385 651 10.23 (#3) 2019 1 482 923 10.40 (#3) 2022 Адам Бандт 1 795 985 12.25 (#3) 3

Сенат

Сайлау жетекшісі Дауыс % Жеңген орын Жалпы орын ± Күйі 1990Жоқ 201,618 2.0 (#5) Парламентке қосымша 1993 263,106 2.5 (#5) 0 Парламентке қосымша 1996 180,404 1.7 (#5) 0 Парламентке қосымша 1998 244,165 2.2 (#6) 0 2001 574,543 4.9 (#5) 1 2004 916,431 7.7 (#3) 2 2007 Боб Браун 1,144,751 9.0 (#3) 1 2010 1,667,315 13.1 (#3) 4 2013 Кристин Милн 1,159,588 8.6 (#3) 1 2016 Ричард Ди Натале 1,197,657 8.7 (#3) 1 2019 1,488,427 10.2 (#3) 2022 Адам Бандт 1,903,403 12.6 (#3) 3

Донорлар

2015–2016 қаржы жылында Жасылдар партиясына ең көп қаржы бөлген он донор: Грейм Вуд ($500,000), Дункан Турпи ($500,000), Австралия Электр сауда одағы ($320,000), Луиза Кроссли ($138,000), Анна Хакетт ($100,000), Pater Investments ($100,000), Рут Грибл ($35,000), Minax Uriel Ptd Ltd ($39,800) және Чилла Булбек ($30,000) болды. 2017 жылдан бері Австралияның Жасыл партиясы саясаттағы жайсыздақтарды жою мақсатында 1000 доллардан асатын қаржылай көмекті дереу жария етуді енгізді.