Гатвик Экспресс: Тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Британдық жоғары жиілікті теміржол жолаушылар қызметі

Гатвик Экспресі – Оңтүстік-Шығыс Англиядағы Гатвик әуежайы мен арасындағы жедел теміржол жолаушылар қызметі. Бұл Govia Thameslink Railway теміржол операторы компаниясының Thameslink, Southern және Great Northern желілеріндегі Gatwick Express бағытында қолданатын бренд атауы. 1958 жылғы мамырда қайта жаңартылған теміржол станциясы ашылғалы бері пойыздар Гатвик әуежайына үздіксіз қызмет көрсетіп келеді. 1980 жылдарға дейін бұл қызметтер салыстырмалы түрде баяу болды және ешқандай артықшылыққа ие емес еді; осының нәтижесінде 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында Гатвик байланыс тобы Лондонға тікелей рейстерді ұйымдастыруды жақтады. Сәйкесінше, 1984 жылдың мамырында Гатвик Экспресі қызметі іске қосылды, ол кондиционерленген InterCity вагондарын пайдаланды. British Rail Gatwick Express қызметін 1996 жылдың сәуірінде жекешелендіруге дейін басқарды, содан кейін National Express франчайзинг шарты бойынша операцияларды өз міндетіне алды. National Express компаниясының франшизалық міндеттемелерінің бірі – қолданыстағы пойыз паркін жаңа пойыздармен ауыстыру болды. Осының нәтижесінде 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында Class 460 Junipers пойыздары енгізілді. 2008 жылдың маусымында Гатвик Экспресі жеке франшиза ретінде тоқтатылды; ол Southern теміржол операторы компаниясына біріктірілді, бірақ жеке бренд ретінде сақталды. Қосымша пойыз паркі 442 (5WES) Wessex Electrics түрінде қосылды. Алайда, Гатвик әуежайының төрағасы Рой МакНалти сияқтылар Гатвик Экспресінің қызметін тығыздығымен және ескірген пойыз паркімен сынға алды. 2015 жылдың шілдесінде Southern, оның ішінде Гатвик Экспресі қызметі Govia Thameslink Railway компаниясына біріктірілді. 2016 жылдың қаңтарынан бастап Лондон Виктория мен Гатвик әуежайы арасындағы сапарлар үшін Oyster карталары мен контактісіз төлем карталары қабылданады. 2010 жылдары жаңа пойыздарды енгізуге Локомотив инженерлері мен өрт сөндірушілердің біріккен кәсіподағы (ASLEF) наразылық білдірді, бірақ дау кейін шешілді. 2020 жылдың 30 наурызында COVID-19 пандемиясының салдарынан Гатвик Экспресінің барлық қызметтері тоқтатылды. 2021 жылдың желтоқсан айында қызметтер қысқа мерзімге қайта жаңғыртылды, бірақ бірнеше аптадан кейін Гатвик әуежайы станциясындағы жөндеу жұмыстары мен COVID-19 пандемиясына байланысты факторларға байланысты қайта тоқтатылды. 2022 жылдың 3 сәуірінде сағатына екі пойызбен қызмет қайта басталды; әуежай станциясындағы жұмыстар аяқталғанға дейін толыққанды қызмет қайта жаңғыртылмайды.

Gatwick Express is an express rail passenger service between , Gatwick Airport, and in South East England. It is the brand name used by the Govia Thameslink Railway train operating company on the Gatwick Express route of the Thameslink, Southern and Great Northern franchise. Trains have regularly served Gatwick Airport since the opening of its rebuilt railway station in May 1958. Prior to the 1980s, these services were relatively slow and without any particular priority; this led to the Gatwick Liaison Group advocating for a non stop service to London during the late 1970s and early 1980s. Accordingly, during May 1984, the Gatwick Express service was launched using air conditioned InterCity carriages. British Rail operated Gatwick Express through to its privatisation in April 1996, after which National Express took over operations under a franchising arrangement. One of the franchise commitments made by National Express was the replacement of the inherited rolling stock with new build trains for Gatwick Express; this led to the introduction of the Class 460 Junipers during the late 1990s and early 2000s. In June 2008, Gatwick Express ceased to exist as a separate franchise; it was merged into the Southern train operating company, although it continues to be maintained as a separate identity. Additional rolling stock in the form of the 442 (5WES) Wessex Electrics were introduced. However, figures such as the Chairman of Gatwick Airport, Roy McNulty, publicly criticised Gatwick Express, claiming its services to be overcrowded and the rolling stock outdated. In July 2015, Southern including the Gatwick Express service was merged into Govia Thameslink Railway. Since January 2016, both Oyster cards and contactless payment cards have been accepted for travel between London Victoria and Gatwick Airport. The introduction of s during the 2010s was objected to by the Associated Society of Locomotive Engineers and Firemen (ASLEF) trade union, but the dispute was later resolved. All Gatwick Express services were suspended on 30 March 2020 as a result of the COVID 19 pandemic. Limited services resumed briefly during December 2021, but were suspended again only weeks later due to redevelopment works at Gatwick Airport station as well as COVID related factors. A reduced service of two trains per hour resumed on 3 April 2022; full service cannot resume until work at the airport station is complete.

Өмірбаян

1950 жылдардың басында Гатвик әуежайы айтарлықтай кеңейді, нәтижесінде Гатвик теміржол станциясы қайта жаңартылып, британдық теміржолдың оңтүстік аймағы жобалаған жоғарғы деңгейлі дәліз арқылы әуежай терминалымен біріктірілді. 1958 жылдың 27 мамырында жаңадан салынған Гатвик әуежайы станциясы тұрақты пойыз қызметімен ашылды. Алғашқыда пойыз қызметі толығымен стандартты Лондон-Брайтон бағытындағы аялдамалы пойызбен қамтамасыз етілді; алайда, 1958 жылдың маусым айында жазғы кесте енгізілгеннен кейін көбірек пойыздар аялдай бастады. Бұл кеңейтілген қызметтің маңызды бөлігі – Үш көпірден Богнор-Региске дейінгі бағыттың ұзартылуы, бұл Лондон Виктория станциясынан басталып сонда аяқталатын пойызға мүмкіндік берді. Бұл пойыз Гатвик станциясындағы екі жақты платформадан өтіп, бір бөлігі ажыратылып, Богнор-Регистен келесі пойыз келгенге дейін жолаушыларды күтетін платформада қалады, содан кейін пойыз Викторияға қарай жолға шығады. Бұл қызмет үшін British Rail жеті Class 402 2HAL локомотивтерінің шағын партиясын пайдаланды, олар Богнор-Регис бағытындағы пойыздармен жұмыс істеуге және әуежайға қосылу үшін қолайлы болды, себебі оларда багажға арналған кеңістік көбірек. Бұл жағдай 1970 жылдардың басына дейін сақталды, одан кейін жолаушылар мен багаждың көбеюі ескі жүйені қолдануға келмейтін еді. Сондықтан British Rail бірнеше Class 423 4VEP локомотивтерін багаж сыйымдылығын арттыру арқылы (екінші сынып орындарының есебінен) жаңартуға шешім қабылдады және оларды Class 427 4VEG деп қайта атады. Қызмет түрі бұрынғысынша сақталды, пойыздар Богнор-Регис бағытындағы Redhill арқылы өтетін қызметтерге қосылып, ажыратылатын болды. Бұл сапар уақытын ұзартты, қызметтің мағынасы болмады, себебі 1970 жылдардың басынан бастап Гатвик әуежайына жылдам пойыздар тоқтамай бастады, бұл қызметтің Лондоннан Гатвикке бару үшін тиімді еместігін білдірді. Алғашқыда Богнор-Регистен келген қызмет, бұл кезде тек Шығыс Кройдонға тоқтайтын, Rapid City Link деп танылды. 1975 жылы Британдық әуежайлар басқармасының директоры Джон Малкерн, Британдық Каледониялық әуе компаниясының төрағасы Адам Томсон және Британдық теміржолдың оңтүстік аймақтық басқарушысы Боб Рид өзара қызығушылық тақырыптарын талқылау үшін Гатвик байланыс тобын құрды. Осы ұйымның еншілес компаниясы – Гатвик таныстыру тобы, әуежайдың жарнамалық бөлімінің басшысы Дэвид Хёрст төрағалығымен, әуежайды насияттау үшін құрылды. Топтың ұзақ мерзімді мақсаты – әуежай мен Лондонның орталық бөлігі арасында тікелей қызмет ұйымдастыру, отандық және шетелдік жолаушылар үшін елордадан алыс екенін ескеру. Топтың алғашқы жетістіктерінің бірі – Британдық теміржол басқармасын Гатвик станциясын қайта жаңартуға, платформалардың үстіне жабын салуға көндіру болды, ол 1980 жылы Британдық теміржол төрағасы Питер Паркермен ашылды.

During the early 1950s, Gatwick Airport expanded substantially, leading to Gatwick railway station being rebuilt and integrated into the airport's terminal via an upper level concourse designed by British Rail Southern Region. On 27 May 1958, the rebuilt station, Gatwick Airport, opened with a regular train service. Initially, the rail service was provided entirely by standard London to Brighton stopping services; however, more trains began to call with the introduction of the summer timetable in June 1958. One of the key elements of this expanded service was the extension of Three Bridges to Bognor Regis stopping services to start and terminate at London Victoria. These trains would run through a reversible platform at Gatwick where a portion would detach and wait in the platform for passengers until the next up train from Bognor Regis was attached and the train would depart for Victoria. For this service British Rail used a small batch of seven Class 402 2HALs in order to work with the trains used on the Bognor Regis services, suitable for airport link use because of their larger luggage space. This situation lasted until the early 1970s when increased passenger and luggage travel to the station was rendering the old system obsolete. British Rail therefore decided to adapt a number of Class 423 4VEPs with increased luggage capacity (at the expense of fewer second class seats) and were redesignated as Class 427 4VEGs. The service however remained much the same, with the units attaching and detaching from Bognor Regis bound services running via Redhill. This led to somewhat extended journey times which meant the service lacked any real purpose, as the faster services began calling at Gatwick Airport from the early 1970s, and made the option of travelling to Gatwick from London on the service lack appeal to those who knew better. At first the service from Bognor Regis, which by this stage only stopped at East Croydon, was branded Rapid City Link. During 1975, British Airports Authority airport director John Mulkern, British Caledonian Airways chairman Adam Thomson and British Rail's Southern Region regional manager Bob Reid, formed the Gatwick Liaison Group to discuss matters of mutual interest. A subsidiary of this entity, the Gatwick Promotion Group, under the chairmanship of the airport's public relations manager David Hurst, was formed to market the airport. It was a long term aim of the group to have a non stop service between the airport and central London in order to counter the perceived distance from the capital, for both domestic and overseas passengers. One of the first successes of the group was to persuade the British Rail board to redevelop Gatwick station by building a raft over the platforms, and this was opened by British Rail chairman Peter Parker in 1980.

Жедел қызмет

1984 жылдың мамыр айында Гатвик экспресі тоқтамайтын қызмет көрсетуді бастады, ол 73 сыныпты локомотивтермен және Mark 2 вагондарымен іске қосылды. Кейіннен бұл бағыттарды 488 және 489 сыныпты локомотивтерге берді. Сапар уақыты 30 минут деп хабарланды, алайда кейбір сапарлар, әсіресе сағаттардың ең қызу уақытында, 35 минутқа жуық созылуы мүмкін.

Жекешелендіру

Гатвик Экспресс – Британдық темір жолының InterCity секторының жеке пойыздарды басқару бөлігінің алғашқы үлесі болды, ол 1994 жылдың наурыз айында Гатвик Экспресс Лимитед компаниясына берілген активтермен жеке бизнес ретінде франчайзингке дайындықпен айналдырылды. Гатвик Экспресс франшизасын жолаушылар теміржолы франшизасын беру директоры National Express компаниясына 1996 жылдың 28 сәуірінен бастап берді. Бұл қайта ұйымдастыру Гатвик әуежайының оңтүстігіндегі Брайтон бағытындағы теміржол желісінің сыйымдылығын арттыру мақсатында Гатвик Экспресс қызметтерін пайдалану жоспарының бір бөлігі болды. 2008 жылдың 20 тамызында Көлік министрлігі Abellio, Govia, National Express және Stagecoach компанияларының жаңа Оңтүстік Орталық франшизасына қатысуға іріктелгенін хабарлады. 2009 жылдың 9 маусымында Көлік министрлігі Govia компаниясының франшизаны сақтап қалғанын, ол 2009 жылдың 20 қыркүйегінен бастап күшіне енетінін мәлімдеді.

Govia Thameslink Railway компаниясы басқарады

Транспорт департаменті жаңа франшизаны беруден бұрын Оңтүстік франшизасы 2015 жылдың шілдесінде аяқталған кезде, ұсынылып отырған Thameslink, Southern және Great Northern франшизасына біріктірілетінін растады. 2012 жылдың наурыз айында Көлік департаменті Abellio, FirstGroup, Govia, MTR және Stagecoach компанияларының жаңа франшизаға қатысуға іріктелгенін жариялады. Тендерлік шақыру 2012 жылдың қазан айында жариялануы тиіс еді, ал жеңімпаз 2013 жылдың көктемінде жарияланатын болды. Алайда, InterCity West Coast франшизасын қайта құру процесінің сәтсіз аяқталуынан кейін, 2012 жылдың қазан айында Көлік министрі бұл процестің тоқтатылғанын, тексеру нәтижелері күтіліп отырғанын мәлімдеді. Соңғы франшизаның мерзімі 2015 жылдың 25 шілдесінде аяқталып, Оңтүстік франшизасы Thameslink Great Northern франшизасымен бірігіп, Thameslink, Southern және Great Northern франшизасын құрды. Бұл бағытты Southern компаниясының бас компаниясы Govia-ға тиесілі Govia Thameslink Railway басқарады. "Гатвик Экспресс" бренді сақталды. 2016 жылдың қаңтар айынан бастап Лондон Виктория мен Гатвик әуежайы арасында Oyster карталары және контактісіз төлем карталары қабылданады.

Күші жойылды

2020 жылдың 30 наурызында COVID-19 пандемиясына байланысты жылдам қабылданған қысқартылған кесте бойынша барлық Гатвик Экспресс қызметтері одан әрі хабарлама берілгенге дейін тоқтатылды. Гатвик Экспресс-тің 387/2 кластығының кейбір пойыздары Southern компаниясының East Coastway бағытындағы қызметтерінде, сондай-ақ Brighton мен арасындағы Brighton Main Line бағытындағы және Brighton мен West Worthing арасындағы West Coastway бағытындағы қызметтерінде пайдаланылды. 2021 жылдың мамыр айында тоғыз 387/2 класты пойызы Great Northern компаниясына 365 класты пойыздардың орнына берілді; осы пойыздардың алтауы Great Western Railway компаниясына жалға берілді. 2021 жылдың желтоқсанында Гатвик Экспресс апта ішінде ғана қысқа мерзімге қайта іске қосылды, бірақ инженерлік жұмыстар мен COVID-19 жағдайына байланысты екі аптадан кейін тоқтатылды. 2022 жылдың 3 сәуірінде Гатвик Экспресс қызметтері жеті күндік кесте бойынша қайта басталды; алайда, пандемияға дейін болған сағатына төрт қызмет орнына Лондон мен Гатвик арасында сағатына екі қызмет ғана іске қосылды. Govia Thameslink Railway осы қысқартуды Гатвик әуежайы станциясын қайта дамыту жұмыстарымен байланыстырды.

Билеттер шығару

Лондон – Гатвик – Ұлыбритания Ұлттық теміржол желісіндегі белгілі бір қызметтерге саяхатты шектеуші билеттер сатуға мүмкіндік беретін бағыттардың бірі, әртүрлі Ұлттық теміржол операторларымен ортақ ағындардағы стандартты тарифтерге қоса (бірақ арзан билеттерге кейбір шектеулер қойылуы мүмкін). Брайтон бағыты рұқсат етілген маршруттың бөлігі болған билеттер Гатвик экспресінде де, Говия Темзлинк теміржол қызметтерінде де жарамды, бірақ Лондоннан Гатвикке оңтүстікке қарай бағытталған кейбір билеттерде Гатвик экспресі қолданылмайды. Дәстүрлі түрде, стандартты Гатвик экспресі қызметтері айыппұл төлеуді талап етпейтін және билеттерді қосымша төлемсіз вагоннан сатып алуға рұқсат беретін. Гатвикке оңтүстікке қарайғы станцияларға сапарлар үшін әдеттегідей айыппұл төленуі керек еді. Бұл ереже Брайтоннан басталатын немесе Брайтонға соңғы станциясы болатын күндізгі алты бағытқа қатысты. Бірақ 2011 жылдың желтоқсанында Гатвик әуежайы мен Лондон Виктория станциясының 13 және 14 платформаларына (Гатвик экспресі келіп-кететін жерлер) электронды билеттік қақпалар орнатылды, соның салдарынан пойызда билет сатып алу мүмкін болмай, оларды алдын ала немесе вокзалдан сапар алдында алу қажет болды. Лондондық Oyster карталары мен жақындату карталары 2016 жылдың қаңтарынан бастап Лондон Виктория мен Гатвик әуежайы арасындағы сапарлар үшін қабылданады. Лондон Виктория станциясындағы Гатвик экспресінің билеттік қақпасындағы баға, Оңтүстік қызметтері пайдаланатын басқа платформалардағы бағадан өзгеше есептеледі.

Өнер көрсету

2013 жылдың мамыр айында Гатвик әуежайының төрағасы Рой МакНалти Гатвик экспресс қызметін жолаушылардың көптігі және ескі вагондар үшін сынап айтты. Ол пойыз қызметі кейде "көбінесе үшінші дүние елдеріндегідей жағдайға жақындап қалады" деді, сондай-ақ Ұлыбританияға келген әуежолаушыларға ел туралы жаман бірінші әсер қалдыратынын және үлкен жақсартулар қажет екенін атап өтті. Southern компаниясы Лондон-Брайтон бағытында апта сайын 20 000-ға жуық қосымша орын ұсынғанын мәлімдеді. 2018 жылдың тамызында Govia Thameslink Railway компаниясына Жарнамалық стандарттар органы (тәуелсіз жарнамалық реттеуші) желідегі нашар көрсеткіштерге байланысты Лондон мен Гатвик арасындағы 30 минуттік сапар уақыты туралы мәлімдемелерді алып тастауды бұйырды.

Жылжымалы құрам

Говия Темеслинк темір жолы 2016 жылы алған Гатвик экспресс брендті пойыздар паркін басқарады. GTR 2014 жылдың қарашасында Bombardier компаниясына 27 жиынтықты 442 Wessex Electric Class пойыздарын ауыстыру үшін 145,2 миллион фунт стерлингтік тапсырыс берді. Пойыздар 2015 жылдың шілдесінде сынақтан өтті және 2016 жылдың ақпан айында жолаушылар тасымалына шыға бастады. Жаңа пойыздар 442 класындағы 10 вагондарға қарағанда 12 вагондардан тұрады, сондай-ақ қосымша багаждық орын, сымсыз интернет байланысы және жолаушыларға қызмет көрсету туралы жаңартулар да бар. 2016 жылдың сәуір айында Локомотив инженерлері мен өрт сөндірушілердің қауымдасқан қоғамы (ASLEF) мүшелері жаңа 387 кластық пойыздарда жолаушыларды тасымалдаудан бас тартты. Пойыздар "Жүргізуші ғана басқарады" (DOO) мүмкіндігімен жабдықталған, яғни жүргізуші CCTV көмегімен есіктерді жабып, күзетшінің қатысуынсыз, қозғалысқа шығу қауіпсіз екенін анықтайды. DOO бұрынғы 10 вагондық 442 кластық пойыздарда қолданылған, бірақ кәсіподақ осы жүйені 12 вагондық пойыздарға кеңейту жүргізушіге тым көп жүктеме түсіреді және қауіпсіз емес деп мәлімдеді. Осыған жауап ретінде GTR сотқа шағымданып, кәсіподақ ақырында талаптарынан бас тартты. Гатвик экспресс брендті пойыздар паркі Lovers Walk Depot-та күтіледі, ал Stewarts Lane Depot-та тұрақтандыру орындары қарастырылған. Бірнеше күрделі жөндеу жұмыстары Hornsey EMU Depot-та жүргізілді, бұл пойыздың екі түрлі кернеуде жұмыс істеу мүмкіндігін пайдаланды.