Кіріспе

Чикаго, Иллинойс штатының түпкілікті блюз музыкасының түрі

Чикаго блюзі – Чикаго, Иллинойста дамыған блюз музыкасының түрі. Ол Дельта блюзі сияқты ертерек блюз үлгілеріне негізделген, бірақ қалалық стильде орындалады. Ол ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы африкалық американдықтардың Ұлы көші-қонымен бірге дамыды. Чикаго блюзін Дельта блюзі сияқты бұрынғы дәстүрлерден ерекшелейтін басты ерекшелік – электрлі аспаптарды, әсіресе электр гитарын және бұрмалау (distortion) және overdrive сияқты электрондық эффекттерді кеңінен қолдану. Дельта блюз музыканттары Сон Хаус пен Роберт Джонсонның әріптесі Мэдди Уотерс 1943 жылы Чикагоға көшіп келді және бұрыннан құрылған Биг Билл Брунзиге қосылды, олар блюз музыкасының ерекше стилін дамытты. Вилли Диксон, Хоулин Вулф және Джон Ли Хукер сияқты артистер қосылғанда, Чикаго блюзі 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында халықаралық аудиторияға жетті, бұл Чак Берри мен Бо Диддли сияқты ерте рок-н-ролл музыканттарының дамуына ғана емес, сонымен қатар Атлантика арқылы британдық блюзге және Эрик Клэптон, Роллинг Стоунз және Лед Цеппелин сияқты ерте хард-рок топтарына да әсер етті. Vee Jay Records және Chess Records сияқты белгілі жазба компаниялары осы стильді насихаттауға және таратуға көмектесті. Чикаго блюз фестивалі 1984 жылдан бері жыл сайын Мэдди Уотерстің қайтыс болған күні Чикаго блюзін сақтау және дамыту мақсатымен өткізіліп келеді.

Тарих

Қалалық блюз классикалық блюзден кейін дамыды, Ұлы көші-қон немесе Ұлы Солтүстікке қарай жылжу салдарынан, африкалық американдықтардың оңтүстік АҚШ-тан Чикаго сияқты солтүстік қалаларына, ерікті немесе мәжбүрлі түрде көшіп келгенінен кейін. Көптеген адамдар сияқты, Үлкен Билл Брунзи мен Мадди Уотерс та оңтүстіктегі қатал Джим Кроу заңдарынан қашып, осы көші-қонға тікелей қатысты. Alligator Records негізін қалаушы Брюс Иглауэр: «Чикаго блюзі – индустриалды қаланың музыкасы, оның дыбысында индустриалды сезім бар» деді. Сондай-ақ, блюздегі өзгерісті мойындай отырып, Чикаго блюз әншісі және гитаристі Кевин Мур: «Оған жаңа өмір, жаңа қан, жаңа көзқарас енгізу керек. Түйелер мен леведе жұмыс істеу туралы әңгімелеуді тоқтату керек» деді. Чикаго блюзі 1940 жылдардың басында Чикагоға келген Миссисипи блюзшілерінің ықпалында болды. Чикаго блюзі электр гитарасы мен гармониканың дыбысына негізделген, гармоника PA жүйесі немесе гитара күшейткіші арқылы ойналады, екеуі де күшті күшейтіліп, көбінесе бұрмалануға дейін жеткізіледі, және барабан мен бас (алғашқыда қос бас, кейін электр бас гитарасы) ритм секциясы, әнге немесе орындаушыға байланысты фортепианомен толықтырылады. Қалалық блюз Чикаго мен Сент-Луисте басталды, көше музыканттары, жалға берілетін кештерде және қара қауымдастықтағы басқа да шараларда ойнайтын музыканттардың күшімен туды. Мысалы, слайд-гитарашы Кокомо Арнольд металл өңдеуші болды және оның музыкасынан гөрі айран бизнесі одан әлдеқайда табысты болды. Чикаго блюзінің алғашқы даму ортасы – Максвелл көшесіндегі ашық базар, елдегі ең ірі ашық базарлардың бірі. Қара қауымдастығының тұрғындары кез келген нәрсені сатып алу және сату үшін осы базарға жиі келетін. Бұл блюз музыканттары үшін орындауға, ақша табуға және басқа музыканттармен джем сессияларына қатысуға қолайлы орын болды. Блюз музыканттарының стандартты жолы көше музыканты ретінде басталып, үйлердегі кештерде ойнап, содан кейін блюз клубтарына жетіп, өнер көрсетуіне мүмкіндік алды. Чикагодағы алғашқы блюз клубтары көбінесе оңтүстік жақтағы қара нәсілді аудандарда, ал батыс жақтағы кішірек қара нәсілді аудандарда орналасқан. Технологияның жаңа тенденциялары, хаотикалық көшелер мен барлар, электрлі музыкаға барабандардың қосылуы жаңа клуб мәдениетіне жол ашты. Ең танымал клубтардың бірі – Руби Ли Гейтвудтың тавернасы, меймандар арасында «Есік» деп белгілі болды. 1930 жылдары барлық танымал әртістер осы жерде өнер көрсетті. Блюзді халықаралық деңгейде танымал етуге Paramount Records, RCA Victor және Columbia Records сияқты жазба компанияларының жарнамалық қызметі көмектесті. Осы жазба компаниялар арқылы Чикаго блюзі коммерциялық кәсіпке айналды. Музыканың жаңа стилі Еуропа мен Ұлыбританияға жетті. 1960 жылдары жас британ музыканттары Чикаго блюзінің ықпалында болды, нәтижесінде британдық блюз қозғалысы пайда болды. Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies (1981) кітабында айтылғандай, Чикаго блюзінің ең толық құжаттамасы 1970 жылдары жасалды, бұл Alligator Records және оның иесі Брюс Иглауэрдің еңбегінің арқасында мүмкін болды, ал Роберт Кристагау оны «фольклорлық Леонард Чесс» деп сипаттады.

Чикаго блюзі әсері

Чикаго блюзі ерте рок музыкасына ең маңызды ықпал еткен стильдердің бірі болды. Чак Берри бастапқыда Чикагоның ең маңызды блюз лейблінің бірі – Chess Records компаниясымен келісім шарт жасасты. Берри Чикагода Мэдди Уотерспен кездесіп, оның ықпалына түсті, ал Уотерс оған Chess компаниясына қатысуға кеңес берді. Вилли Диксон және басқа блюз музыканттары Берридің алғашқы жазбаларында орындады. 1960 жылдардың басында Ұлыбританиядағы Rolling Stones, Yardbirds және Animals (АҚШ-та "Британдық шабуыл" деп аталды) сияқты топтар Чикаго блюз әртістерінің күшті ықпалында болды. Соңғы екеуі Сонни Бой Уильямсон II-нің қосалқы музыканттары болып жұмыс істеді және ол 1963 және 1964 жылдары Англияға гастрольдік сапармен келген кезде олармен бірге алғашқы жазбаларын жасады. Осы уақытта Пол Баттерфилд Блюз Банды (ішінде Хоулин Вольф тобының екі мүшесі), Джон П. Хаммонд және Чарли Муссельвайт сияқты американдық музыканттар Чикаго блюз стилінде өнер көрсетті. Кейін Cream, Рори Галлахер және Allman Brothers Band Чикаго блюз әндерін өздерінің түсіндірулерімен орындап, блюз-рокты танымал етуге көмектесті.