Кіріспе

Иннландтағы муниципалитет, Норвегия. Конгсвингер – Норвегияның Иннландта округінде орналасқан муниципалитет. Ол Гломдаль тарихи аймағында жатыр. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Конгсвингер қаласы. Муниципалитеттегі басқа елді мекендерге Austmarka, Brandval, Lundersæter және Roverud кіреді. Конгсвингердің шығыс муниципалдық шекарасы – Норвегия мен Швеция мемлекеттік шекарасы.

Жалпы ақпарат

1854 жылы король Конгсвингер базар қаласын kjøpstad деп белгіледі, бұл оған ерекше құқықтар берді. Бұл белгілеу Glomma өзенінің екі жағындағы шағын жерді, шамамен белгілі бір ауданымен қамтиды. Осы белгілеудің нәтижесінде 7 ақпанда 1855 жылы қала Вингер муниципалитетінен бөлініп, жеке муниципалитет құрды. Бастапқыда қалада 472 тұрғын болды, ал Вингер муниципалитетінде 10 947 тұрғын қалды. 1876 жылдың 1 қаңтарында қала кеңейтілді, Вингердің 209 тұрғыны бар аумағы Конгсвингерге қосылды. 1960 жылдары Шей комитетінің жұмысының нәтижесінде Норвегияда көптеген муниципалитеттер біріктірілді. 1964 жылдың 1 қаңтарында Конгсвингер қаласы (2345 тұрғын), оны қоршаған Вингер (6257 тұрғын) және Брандвал (4384 тұрғын) муниципалитеттері біріктіріліп, жаңа Конгсвингер муниципалитеті құрылды. Жаңа Конгсвингер муниципалитеті осы бірігудің нәтижесінде, ауылдық муниципалитеттермен біріккендіктен, қалалық муниципалитет (bykommune) мәртебесін қысқа мерзімге жоғалтты. Бір жыл өткен соң, 1965 жылдың 1 қаңтарында үкімет Конгсвингерді қайтадан қалалық муниципалитет деп белгіледі. 1974 жылдың 1 қаңтарында халық тұрмайтын Листад ауданы Грю муниципалитетінен Конгсвингер муниципалитетіне берілді. 1986 жылдың 1 қаңтарында Абоген аймағының солтүстік бөлігі (14 тұрғын) Конгсвингерден көршілес Эйдског муниципалитетіне ауыстырылды.

Атауы

Конгсвингер орналасқан бүкіл аймақ тарихи түрде Вингер деп аталды. Бұл атау аймақтан өтетін Гломма өзенімен байланысты болуы мүмкін. Мұны ағылшын тіліндегі "swing" сөзімен салыстыруға болады (жоғалған s әрпі үшін индоевропалық s mobile дегені қараңыз). Гломма өзені ауданның орталығынан өтеді, оңтүстіктен ағып келе жатқан өзен солтүстік-батысқа қарай күрт бұрылады. Бұл литва тіліндегі "vìngis" сөзімен салыстыруға болады, ол "қисылу", "доға" немесе "бұрылу" деген мағына береді. Бұл ескі атау бұл аймақтың барлық аумағын білдіретін. Атаудың бірінші бөлігі – "конг" сөзінің меншік жалғауы (мағынасы "Патшаның") 1690 жылы Конгсвингер бекінісі салынғаннан кейін қосылды. Алғаш рет ол тек бекініске қатысты қолданылды (ескі құжаттарда "Königs Winger" деп жазылған). Кейіннен ол бекініс маңында өскен қалаға берілді.

Елтаңба

Герб 1926 жылдың 25 маусымында бекітілді. Сурет Гломма өзенінің үстінде биік тұрған Конгсвингер бекінісінің стилделген бейнесін көрсетеді. Өзен суреттің төменгі жартысында толқын тәрізді жолақ ретінде бейнеленген. Өзен мен бекініс күміс түспен (аргент) боялған, яғни олар көбінесе ақ түспен салынады, бірақ егер герб металдан жасалса, күміс қолданылады. Гербтің төменгі бөлігі бекініс тұрған жерді және тауды бейнелейді. Бұл аймақтың қара фонды жергілікті қылқан жапырақты орманды көрсетеді. Фонның жоғары қисық бөлігі аспанды символдау үшін қызыл түспен боялған. Бұл түс Норвегия туынан алынған, ол бекіністің ұлттық-тарихи маңыздылығын көрсетеді. Гербтің үстінде Конгсвингер қаласы муниципалитет құрамында екенін көрсету үшін қабырға тәжі қолданылады. Гербтің авторы – Ж. В. Офтедал.

Тарих

Бұл аймақ тарихи тұрғыдан Вингердің престегельдінің бір бөлігі болды. Кейіннен Конгсвингер болып табылатын ауыл орта ғасырларда табиғи су жолдарының арқасында қолжетімді болғандықтан сауда орталығы ретінде қалыптасты. Викинг басшылары Конгсвингерден қайықпен Швецияға жеткен. Конгсвингер бекінісі 1669 жылы салынды, және бекіністің жұлдыз тәрізді жоспары жасалды. Құрылыс жұмысы 1682 жылы басталып, 1690 жылы Норвегия бекіністерін жаңарту барысында аяқталды. Бекіністің салынуы, кейін Конгсвингер қаласының негізін қалады. Бекініс шведтерге қарсы қорғаныс құрылысы ретінде салынды, және бекіністің маңында көптеген әскери қақтығыстар болды, бірақ Конгсвингер бекінісі ешқашан әскери шайқаста жаулап алынбады. Конгсвингер бекінісінің төменгі жағында "жоғарғы қала" деген мағына беретін Øvrebyen орналасқан. Бұл Конгсвингер қаласының ең ежелгі бөлігі, және бекініс салынғаннан кейін тұрғызылған түпнұсқа үйлердің көптеген мысалдары әлі де сақталған. Мұнда Конгсвингер мұражайы және "Rolighed" ғимаратындағы әйелдердің эмансипациясы мұражайы орналасқан. Бұл ғимарат, бір кезде Эдвард Мунк суретіне түскен атақты автор Дагни Юэльдің үйі болған. Конгсвингердің ауылдық, шығыс бөліктері және солтүстік және оңтүстікке орналасқан көршілес муниципалитеттер 17-ғасырдың соңында швед шекарасы арқылы келген фин эмигранттарымен қоныстанды. Бұл аймақ Финскоген деп аталады, яғни "Фин орманы" деген мағынаны білдіреді. Конгсвингер нацистерге қарсы норвегиялық қарсылық қозғалысында маңызды рөл атқарды, Швецияға қақпа ретінде қызмет етті. Норвегияның ең жоғары наградаланған азаматы Гуннар Сонстеби, Норвегиядағы нацистердің нысандарын саботаждау жұмысында Конгсвингер арқылы жиі өтті. Босқындар үшін ең көп қолданылған қашу жолдары да Конгсвингер арқылы Швецияға бағытталды. 1983 жылдан 1999 жылға дейін, және қайта 2010 жылы, Конгсвингер футбол командасы KIL Toppfotball Норвегияның Жоғары лигасының құрамында болды. Олар УЕФА кубогына қатысып, 1992 жылғы маусымда күміс жүлде жеңіп алды.

Үкімет

Конгсвингер муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), стационарлық емес денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік қамтамасыздандыру және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, муниципалдық жолдар мен коммуналдық желілерге жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Қала әкімі муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Ромерике-ог-Гламдал аймақтық сотының және Эйдсиватинг апелляциялық сотының қарауына жатады.

Муниципалды кеңес

Конгсвингердің муниципалдық кеңесі (Kommunestyre) 33 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.

География

Конгсвингер Гломма өзенінің екі жағында орналасқан, оңтүстікке қарай ағатын өзен солтүстік-батысқа қарай тіке бұрылыс жасайды. Конгсвингер бекінісі – өзеннің батысы мен солтүстігіндегі төбеде орналасқан басты ескерткіш. Конгсвингер – Иннландет округінің оңтүстік бөлігін құрайтын Гломдал аймағының аймақтық орталығы. Конгсвингер муниципалитеті батысында Сор-Одал муниципалитетімен, солтүстігінде Грюемен, оңтүстігінде Эйдскогпен шектеседі. Шығыс жағынан Швециядағы Эда және Торсби муниципалитеттерімен көршілес. Конгсвингер Ослодан және Осло әуежайы Гардермоеннен шамалы қашықтықта орналасқан. Холтбергмаста – FM/TV хабарларын таратуға арналған 60.167602 N 11.994356 E координаталарындағы Холтбергеде орналасқан, биік тіреуіш мачтасы. Ол 1967 жылы салынған.

Экономика

Орман шаруашылығы мен ауыл шаруашылығын қоса алғанда, 1530 кәсіпорын бар, олардың 245-і бөлшек сауда орындары. Қала орталығында сауда орталықтары орналасқан. Қаланың орталық сауда көшелерінен басқа, шыны күмбезді жаяу жүргіншілерге арналған сауда көшелері де бар. Конгсвингерде мемлекеттік аймақтық Конгсвингер ауруханасы да орналасқан.

Танымал мәдениетте

Конгсвингер америкалық рок-топ "Of Montreal" тобының 2007 жылы шыққан "Hissing Fauna, Are You the Destroyer?" альбомындағы "A Sentence Of Sorts In Kongsvinger" әнінің атауында (және ән мәтінінде тікелей айтылмаса да, сіңіп отырады) еске алынады.